ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Η πετυχημένη συνταγή του φόβου

Του Μιχάλη Τσικαλά

Του Μιχάλη Τσικαλά

tsikalasm@kathimerini.com.cy

Υπάρχει και εδώ και στο εξωτερικό, μία πεπατημένη που φαίνεται να λειτουργεί ολοκληρωτικά όσο ο χρόνος φέρνει πιο κοντά τις εκλογές. Πρόκειται για την «υπενθύμιση» του φόβου και του γεγονότος πως η κατάρρευση όσων γνωρίζουμε στρίβει τώρα να από τη γωνία, αν δεν γίνουν αυτά που πρέπει να γίνουν σε μία σειρά από τομείς, στην οικονομία, στην κοινωνία, στις μεταρρυθμίσεις και αλλού.

Αυτή η πολιτική επικοινωνία που βασίζεται πάνω στο συναίσθημα του φόβου και της επικείμενης καταστροφής δεν απευθύνεται σε πληροφορημένους πολίτες ή σε κοινωνίες που έχουν αντίληψη του πολιτικού περιβάλλοντος. Δεν είμαι καν σίγουρος ότι αυτές οι τακτικές έχουν αποτέλεσμα και ως πολιτικό επιχείρημα, εφόσον το να προβληθεί ο φόβος ως επιχείρημα από το ένα κόμμα, δυνητικά αναγκάζει ένα άλλο, συγκεκριμένο κόμμα, ν’ απαντήσει. Έτσι, ξεκινάει ένας «διάλογος» σε επίπεδο ανακοινώσεων από τα γραφεία Τύπου, που πέρα από το να μετράει και να συγκρίνει την ευγλωττία, το πλούσιο λεξιλόγιο και την ορθογραφία του ενός προς τον άλλο, δεν ενδιαφέρει κανέναν άλλο. Στο εξωτερικό, πολιτικές καριέρες στο σύνολό τους, χτίστηκαν πάνω στην επιχειρηματολογία του φόβου, σε μία επικείμενη επίθεση είτε από τρομοκράτες είτε από μέλισσες-γίγαντες της Αφρικής, είτε τέλος από τους κινδύνους που εγκυμονούν για το κοινό και τα παιδιά κυρίως, οι κυλιόμενες σκάλες. Δεν αστειεύομαι. Όταν ολόκληρα δίκτυα στην Αμερική, σε πανεθνικό επίπεδο, συντονισμένα προβάλλουν ρεπορτάζ σαν αυτό, τότε το μήνυμα είναι ξεκάθαρο.

Στην Ευρώπη, η ρητορική του φόβου έγκειται κυρίως στο μεγαλύτερο «κακό» της, που όπως η ίδια το ορίζει, είναι ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός. Με τις χώρες μέλη της Ευρωζώνης να είναι στο επίκεντρο, το να φτάσεις στο υπερφίαλο γέλιο προϋποθέτει ότι πέρασες από το τρενάκι του τρόμου και πως δεν έχεις διάθεση να ξανακάνεις τη συγκεκριμένη βόλτα. Στα καθ’ ημάς, η επιχειρηματολογία του φόβου, ως γνήσιο τέκνο της γιαγιάς Ευρώπης, κινείται και στο δημοσιονομικό κομμάτι. Αν θέλουμε να επιστρέψουμε στα όσα περάσαμε, και καλά θα κάνουν οι πολίτες να τα θυμούνται, είστε εσείς που φέρατε τα μνημόνια και οι πολίτες ξέρουν.

Καθώς ο χρόνος για βουλευτικές αρχίζει μετά από το Πάσχα να περιορίζεται, αυτή την ανάλογη ρητορική αναμένεται να ακούσουμε πολλάκις, ακόμη και από τους μετριοπαθείς είτε αρχηγούς κομμάτων είτε υποψηφίους. Οι τελευταίοι δε, όπως έγραψα και παλαιότερα, θεωρητικά φέροντες το νέο και το διαφορετικό, μόλις ο συνομιλητής μπει στη διαδικασία της εύκολης απάντησης και του λαϊκισμού ή του φόβου, «σαν έτοιμοι από καιρό» ενδίδουν και απαντούν σε ύφος ανάλογο. Η ειδοποιός διαφορά είναι πως κανείς από τους προλαλήσαντες, πριν από το 2013, δεν μίλησε έστω και υπό συνθήκες αντιληπτού φόβου για όσα έρχονταν. Τώρα, εκείνες οι μέρες και όσα πέρασε πρωτίστως η κοινωνία επιστρέφουν σαν το «φάντασμα που πλανιέται πάνω από την Ευρώπη», ως πολιτική επιχειρηματολογία και ως απευκταία κατάσταση. Το απευκταίο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, είναι να υποτιμούν οι πολιτικοί τη νοημοσύνη του κόσμου, ενός κόσμου που είναι απείρως εξυπνότερος και με ελατήρια πέραν του ατομικού.

Δεδομένα που έχουν αποδειχθεί ξανά και ξανά και μάλιστα με τέτοια επιτυχία, ώστε η επιχειρηματολογία του «εμείς ακούμε τον κόσμο» ως επιχείρημα που θέλει να πει πως είμαι ένας από εσάς και χρησιμοποιείται από πολιτικούς μέχρι πρωινές εκπομπές, να μοιάζει απλώς wanna-be στο τέλος. Όλοι λένε πως παίζουν μπάλα, αλλά είναι αστείο να πας να μιμηθείς τον Μέσι. Όλοι έχουν λόγο και τελικά όλοι κλωτσάνε την μπάλα με τον ίδιο τρόπο, εφόσον έτσι έμαθαν και εφόσον στο ίδιο γήπεδο παίζουν. Εάν φεύγουν τρομαγμένοι οι θεατές από το θέαμα και εάν οι κερκίδες αδειάζουν, κανένα επιχείρημα βασισμένο στον φόβο δεν θα τους κάνει να γυρίσουν πίσω. Ούτως ή άλλως, ο φόβος δεν είναι εκείνο το συναίσθημα που θα σε βοηθήσει να πάρεις μία απόφαση. «Όστις εταίρους δέδοικε, δούλος ων λέληθεν εαυτόν» και καλό Πάσχα… 

Διαβάζονται σήμερα

Άλλα άρθρα συγγραφέα

Του Μιχάλη Τσικαλά

Σχόλια αναγνωστών

Ένας διεκπεραιωτής υπουργός

«Ακριβως οπως τα λες!»
Αγγελα  |  14:41

Ο Σίσι δεν θα παραλάβει το αιγυπτιακό αγγείο

«Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ στον κον Αλ Σίσι. Μας έβγαλε από το αδιέξοδο των ανόητων συμπεριφορών των δικών μας ...»
Ai Em  |  12:20

Πρέσβειρα Αιγύπτου: Νέα ώθηση για διμερείς σχέσεις η επίσκεψη Σίσι

«Chair of the EP Subcommittee on Human Rights, Pier Antonio Panzeri (S&D, IT) during the EP plenary debate ...»
Doros Polykarpou  |  14:24

Pressing σε Νικόλα για τη Διζωνική ασκεί ο Βότσης

«Ευτυχώς υπάρχουν και όσοι έκλεισαν τα αυτιά τους στις Σειρήνες και δεν ακολουθούν τον πορφυρογέννητο ...»
Χριστίνα Λοϊζίδου  |  15:53

Μιχάλης Τσικαλάς: Τελευταία Ενημέρωση