ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Μία παλιά εταιρική απάτη που θυμίζει σημερινές

Εικονικές πωλήσεις σε θυγατρικές και απόσπαση κεφαλαίων με πλαστές παραστάσεις

Ερευνητές εντόπισαν τη μεγαλύτερη εταιρική απάτη στην ιστορία της Λάρνακας κατά την περίοδο 1936-1949. Οι Αλέξανδρος Αποστολίδης, Αλέξης Κυθρεώτης (επίκουροι καθηγητές, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου) και Ευαγγελία Ματθοπούλου (διδάκτωρ Ιστορίας Πανεπιστημίου Κύπρου), στη διαδικασία έρευνας για την ιστορία της ίδρυσης και λειτουργίας της Dominion Manufacturing Company Ltd ανακάλυψαν ότι ενεγράφη ως ιδιωτική εταιρεία από οικογένεια Εβραίων κεφαλαιούχων της Παλαιστίνης στις 17 Αυγούστου του 1936 με κεφάλαιο 3.000 λιρών, με σκοπό την ίδρυση εργοστασίου κατασκευής και εξαγωγής κουμπιών. Οι επιχειρηματίες αυτοί τύγχαναν ευρείας εκτίμησης στην Κύπρο τότε και είχαν έρθει εκ μέρους μιας άλλης εταιρείας πιο παλιά, η οποία είχε κάνει αρκετά κέρδη ήδη. Οι κεφαλαιούχοι αρχικά θέλησαν να αυξήσουν τα κέρδη τους εκμεταλλευόμενοι το προνομιακό καθεστώς των μειωμένων δασμών στην εισαγωγή κουμπιών από τη βρετανική αυτοκρατορία στη Μεγάλη Βρετανία, το οποίο απολάμβανε η Κύπρος ως αποικία με βάση τη συμφωνία της Ottawa το 1932. Σύντομα, η εταιρεία αύξησε το κεφάλαιό της με την πώληση προνομιακών μετοχών σε Κύπριους μεγαλοκεφαλαιούχους της Λάρνακας, αντλώντας μέχρι το 1950, 66.930 λίρες.

Η παραγωγή του εργοστασίου ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 1938, εξάγοντας το προϊόν στην αγορά της Μεγάλης Βρετανίας και σημειώνοντας μεγάλη απόδοση κερδών κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η προκαταρκτική έρευνα κατέδειξε ότι πριν τη χρεοκοπία της εταιρείας τον Ιούνιο του 1949, ο κύριος ιδιοκτήτης Raymond Feinstein, σε συνεργασία με τον εκτελεστικό διευθυντή H. Chapiro, προέβησαν σε απάτη προς τους μετόχους της Λάρνακας και τους δανειστές της.

Χρηματοοικονομική/λογιστική απάτη

Ουσιαστικά, σχολίασε στην «Κ» ο Αλέξανδρος Αποστολίδης, η απάτη ήταν σε δύο επίπεδα. Καταρχάς, σε πρώτο στάδιο επρόκειτο για προχωρημένο, για τα χρονικά, χρηματοοικονομικό σχέδιο, σε σημείο που θυμίζει έντονα σύγχρονες εταιρικές/τραπεζικές απάτες. Αφορούσε σε πώληση χρηματοοικονομικού προϊόντος, το οποίο ήταν μία πολύπλοκη προνομιακή μετοχή που δεν είχε δικαίωμα ψήφου και το μέρισμα που έδινε ήταν σωρευτικό (cumulative dividend). Δηλαδή, αν για παράδειγμα προνοούσε 6% μέρισμα και ο μέτοχος δεν το λάμβανε στο τέλος του οικονομικού έτους, το ποσοστό αυτό έμπαινε επιπρόσθετο στο ποσοστό της επόμενης χρονιάς. Άρα, ήταν και χρηματοοικονομικό προϊόν υψηλού ρίσκου, σημείωσε ο κ. Αποστολίδης, που θύμιζε έντονα τα αξιόγραφα. Ο επενδυτής αγόραζε, δηλαδή, ένα προϊόν που είχε κάποια απόδοση, με μεγάλο ρίσκο, και δεν είχε δικαίωμα να επηρεάσει οποιαδήποτε απόφαση. Με αυτό τον τρόπο η εταιρεία μπόρεσε να αποσπάσει τεράστια χρηματικά ποσά από τους επενδυτές της, υποσχόμενη μελλοντικά μερίσματα, τα οποία όμως δεν ήρθαν ποτέ. Αντί αυτού, εφόσον η εταιρεία άντλησε τεράστια κεφάλαια για τα δεδομένα εκείνης της εποχής, προχώρησε σε πτώχευση μόλις απεκαλύφθη η απάτη, προκαλώντας τεράστια οικονομική ζημιά.

Για να γίνει εφικτή όμως η απάτη, χρειάστηκε το δεύτερο, και μεγαλύτερο σκέλος, της σκευωρίας. Για δύο χρόνια, η Dominion ανήκε σε τρεις αδερφούς, οι οποίοι δημιουργούσαν εικονικές εταιρείες σε διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Κύπρου, οι οποίες εταιρείες αγόραζαν κουμπιά από την Dominion. Δηλαδή, οι ιδιοκτήτες πωλούσαν τα προϊόντα τους σε θυγατρικές εταιρείες που τους ανήκαν, ούτως ώστε να δείχνουν κίνηση στους λογιστικούς λογαριασμούς. Μετά πήγαιναν στις τράπεζες και ζητούσαν δάνεια, τα οποία ήταν χαρούμενες οι τράπεζες να εξυπηρετήσουν, εφόσον τα λογιστικά της εταιρείας έδειχναν έναν υγιή οργανισμό, «πλαστογράφηση λογιστικών στοιχείων της εταιρείας, βασικά», όπως το έθεσε και ο κ. Αποστολίδης.

Τεράστιες ζημιές

Μέσα από την εκπόνηση της έρευνας στο Κρατικό Αρχείο Κύπρου, στο Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας Κύπρου, στο Αρχείο του Εφόρου Εταιρειών και Επίσημου Παραλήπτη και στο Αρχείο Εφημερίδων του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών ανεδείχθη όμως το μέγεθος της εταιρικής απάτης: πέρα από τις ζημιές για τους μεγαλομετόχους της Λάρνακας, η εταιρεία κατάφερε να αντλήσει 307.119 λίρες από τραπεζικά ιδρύματα στην Κύπρο μέσω πλασματικών πωλήσεων σε εταιρείες συνδεδεμένες με τον Feinstein. Ενδεικτικά, το μέσο εισόδημα της Κύπρου το 1950 υπολογίστηκε σε 72 λίρες τον χρόνο.

Για να γίνει πιο κατανοητό, υπήρχε εταιρεία των αδελφών στο Λονδίνο που αγόραζε κουμπιά από την Dominion στην Κύπρο. Η Dominion, άρα, έδειχνε κέρδη αλλά η εταιρεία στο Λονδίνο ουσιαστικά αγόραζε ένα ψεύτικο προϊόν, το οποίο είχε μηδενική αξία, δεν μπορούσε να το μεταπωλήσει. Άρα, η εταιρεία στο Λονδίνο προέβαινε σε πώληση μετοχών προς την Dominion, με έκπτωση, για να ξοφλήσει το χρέος της (debt/equity swap). Λόγω του ότι οι μετοχές αυτές πωλούνταν με έκπτωση, η Dominion μπορούσε να δείξει ότι αξίζουν περισσότερα, άρα πάλι έδειχνε κέρδη. «Δεν ήταν καθόλου τυχαίοι οι κύριοι που το είχαν σκεφτεί αυτό το 1948», προσέθεσε ο ερευνητής της υπόθεσης. Κάτι που νομίζουμε ότι είναι μοντέρνο φαινόμενο, σημείωσε επίσης ο κ. Αποστολίδης, καταλήγει να έχει ιστορία που πάει πιο παλιά και με περισσότερο σχεδιασμό από ό,τι νομίζαμε. «Η ομοιότητα με σήμερα είναι ότι αυτή ήταν αποτυχία λόγω έλλειψης εποπτείας» τόνισε ο ίδιος.

Κουμπιά και όστρεα

Η πτώχευση της εταιρείας επηρέασε ιδιαίτερα την Τράπεζα Κύπρου, στην οποία ήταν υποθηκευμένη η εταιρεία και τα προϊόντα της για το ποσό των 254.786 λιρών. Στην προσπάθεια πώλησης του δεσμευμένου εμπορεύματος, η Τράπεζα Κύπρου ανακάλυψε την αποτυχία στην παραγωγή κουμπιών από σιντέφι. Μέσα από την ενημέρωση πρώην υπαλλήλων της Τράπεζας, οι οποίοι θυμούνταν τη διάλυση της Dominion, οι ερευνητές εντόπισαν τα κατεστραμμένα σιντεφένια κουμπιά και όστρεα εντοιχισμένα στο κεφαλόσκαλο της εισόδου των γραφείων του τότε γενικού διευθυντή της Τράπεζας (στο κτήριο της οδού Λυκούργου). Η Τράπεζα Κύπρου απορρόφησε τους κραδασμούς στην οικονομία της Λάρνακας, αγοράζοντας τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου και ιδρύοντας το 1950 την εταιρεία Dominion Button Company Ltd.

Οι ερευνητές αποσκοπούν σε δημοσίευση της μελέτης τους στο Business History Review, αφού η περίπτωση της Dominion Manufacturing Company Ltd συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση του εμπορίου εντός της βρετανικής αυτοκρατορίας και της διαμεσογειακής επιχειρηματικής δικτύωσης. 

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
Login with email
Login with Facebook

Διαβάζονται σήμερα

Σχόλια αναγνωστών

Πρόταση για κούρεμα δανείων παρουσίασε ο Λιλλήκας

«Μετά από μια ανάληση δεν φαίνεται και τοσο υλοποιήσιμη η πρόταση: https://wp.me/p5fNbB-4b »
SNicolaou  |  12:41

Με απλά λόγια

««αν δεν μπορείς να το εξηγήσεις με απλά λόγια, ούτε εσύ ο ίδιος το έχεις καταλάβει πολύ καλά». H κατάσταση ...»
jim  |  09:45

Με απλά λόγια

«Αυτό που μου αρέσει στον κ. Παράσχο είναι η διαφορετική ματιά του. Χαίρομαι που δεν είμαι ο μόνος που ...»
CP  |  09:43

Άλλα λόγια να αγαπιόμαστε

«Δ.Δ.Ο. ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΕΥΡΩΠΑΙΚΩΝ ΑΞΙΩΝ Οι Τουρκοκύπριοι αντιλαμβάνονται ότι η Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία ...»
Ανδρεας Κωνσταντινιδης, Β.Α, Μ.Α.  |  19:38

Επιχειρήσεις: Τελευταία Ενημέρωση