ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Στήριξη της κυπριακής καινοτομίας με 100 εκατ. ευρώ

Θα αφορά εταιρείες, ερευνητικά κέντρα, εκπαιδευτικά ιδρύματα και κυβερνητικούς φορείς

Η κυπριακή καινοτομία πρόκειται να ενισχυθεί με εκατό εκατομμύρια ευρώ μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια, καθώς σήμερα ξεκινά το πρόγραμμα RESTART 2016-2020 που στόχο έχει την ανάδειξη της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας ως βασικά εργαλεία στην προσπάθεια για μετεξέλιξη και αναδιάρθρωση της εγχώριας οικονομίας. Ο Γενικός Διευθυντής του Ιδρύματος Προώθησης Έρευνας (ΙΠΕ), Δρ. Βασίλειος Τσάκαλος, παραχώρησε συνέντευξη στην «Κ» στην οποία εξηγεί τους λόγους και στόχους του πακέτου στήριξης, ενώ αναλύει και αποτιμά την έρευνα ευρύτερα. Μεταξύ άλλων, ο κ. Τσάκαλος αναφέρεται σε συγκεκριμένα θέματα που θα τύχουν υποστήριξης μέσω του RESTART 2016-2020 και τις ενέργειες που κάνουν ως ΙΠΕ για προώθηση και ανάδειξη της εν λόγω χορηγίας.

 

-          Μπορείτε να μας κατατοπίσετε ως προς το τι είναι το RESTART 2016-2020;

-          Το RESTART είναι το νέο πλαίσιο προγραμμάτων έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης και καινοτομίας για την περίοδο 2016-2020. Στην πραγματικότητα είναι ένα σχέδιο χορηγιών που αποτελείται από πολλά προγράμματα με συγκεκριμένη στόχευση, μέσω των οποίων το ΙΠΕ θα χρηματοδοτήσει επιχειρήσεις, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και άλλους φορείς για να διεξάγουν υψηλού επιπέδου δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας.

 

-          Σε τι τομείς στοχεύει να παρέχει υποστήριξη;

 

-          Ένα μέρος των προγραμμάτων καλύπτει συγκεκριμένους τομείς προτεραιότητας, οι οποίοι έχουν αναδειχθεί από την μελέτη της στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης για την Κύπρο και θεωρούνται ότι μπορούνε να δώσουνε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την οικονομία του νησιού μέσα στα επόμενα χρόνια. Άρα, ένα μεγάλο ποσοστό του προϋπολογισμού απευθύνεται σε αυτούς τους τομείς. Ένα σημαντικό, αλλά μικρότερο ποσοστό του προϋπολογισμού, θα υποστηρίξει έργα σε οποιονδήποτε άλλο τομέα και προτείνει κάποιο δίκτυο συνεργασίας όπου η έκβαση και εκεί θα είναι για δραστηριότητες διεθνούς ανταγωνιστικού επιπέδου.    

 

-          Παλαιότερα είχαν εκφραστεί ανησυχίες ότι οι διαδικασίες υποβολής αίτησης για παρόμοια κονδύλια ήταν αρκετά πολύπλοκες, χρονοβόρες και φορτωμένες με αρκετή γραφειοκρατία. Τι θα συμβουλεύατε ένα άτομο που σκέφτεται να υποβάλει αίτηση συμμετοχής;

 

-          Έχει γίνει μια μεγάλη προσπάθεια να απλοποιηθούν οι διαδικασίες συμμετοχής σε σχέση με το παρελθόν. Βεβαίως, πρόκειται για διαχείριση δημόσιου χρήματος, γεγονός που εξυπακούεται ότι χρειάζεται επιπλέον προσοχή. Επίσης, υπάρχει πλαίσιο κανόνων που μας έρχεται από τις Βρυξέλλες, για το οποίο υπάρχει κάποιος βαθμός ελευθερίας αλλά, σε μεγάλο βαθμό, κάποιοι κανόνες που ορίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να εφαρμοστούν σύμφωνα με τον τρόπο που μας έχει υποδειχθεί.

 

Χρονοδιαγράμματα αιτήσεων

 

-          Υπάρχουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα; Με μια πρώτη ματιά στο πρόγραμμα, υπάρχουν έργα για τα οποία οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν μόνο τρεις μήνες για να υποβάλουν τις αιτήσεις τους. Είναι ικανοποιητικός χρόνος;

 

-           Το ελάχιστο που θα χρειαστεί είναι δύο μήνες. Εμείς βάλαμε τα πιο μικρά προγράμματά μας για κάτι λιγότερο από τρεις μήνες και υπάρχουν άλλα με πιο μεγάλο προϋπολογισμό για τα οποία οι προθεσμίες είναι στους τέσσερεις με πέντε μήνες. Για παράδειγμα, τα έργα για τα οποία θα δώσουμε πάνω από ένα εκατομμύριο ευρώ, αφήνουνε περιθώριο πάνω από τέσσερεις μήνες. Ο λόγος είναι ότι σε αυτά τα έργα συνήθως συνεργάζονται περισσότεροι από ένας φορείς και αφορούν σε προτάσεις μεγαλύτερου εύρους, άρα, φυσιολογικό είναι να χρειάζονται λίγο περισσότερο χρόνο για να συντονιστούν και να προετοιμαστούν. Τώρα, σε έργα που θα συμμετέχουν δύο με τρεις φορείς και θα είναι των 100-200 χιλιάδες ευρώ, έχουμε περιθώριο τρεις με τρεισήμισι μήνες. Νομίζω γενικά είναι πολύ ικανοποιητικά τα περιθώρια.

 

-          Το ύψος της συνεισφοράς είναι προκαθορισμένο για κάθε θέμα/έργο που θα ανακοινώνεται ή είναι κάτι που θα παραμένει ανοικτό μέχρι την υποβολή της πρότασης;

 

-          Έχουμε ένα προϋπολογισμό ανά πρόγραμμα – όπου «πρόγραμμα» σημαίνει τα ανά ενότητα χρηματοδοτούμενα έργα με συγκεκριμένη στόχευση. Επίσης, κάθε έργο εντός του προγράμματος έχει μια μέγιστη χρηματοδότηση. Άρα, με αυτόν τον τρόπο είναι προκαθορισμένο, περίπου, το πόσα έργα θα χρηματοδοτηθούν για κάθε πρόγραμμα.

 

-          Συνολικά πόσο είναι το κονδύλι της χρηματοδότησης που θα διατεθεί; Επίσης, θα αφορά αποκλειστικά την Κύπρο το κονδύλι;

 

-          Η κυπριακή καινοτομία θα χρηματοδοτηθεί με 100 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2020, μέσα στο πλαίσιο του RESTART και, όντως, τα κονδύλια αυτά θα αφορούν εξ ολοκλήρου την Κύπρο και μόνο. Βεβαίως, θα υπάρχει η δυνατότητα να χρηματοδοτηθούν μέσω κυπριακών φορέων και φορείς του εξωτερικού σε περίπτωση συνεργασιών, αλλά αυτά τα χρήματα απευθύνονται σε κυπριακούς φορείς.

 

Χρηματοδότηση

 

-          Από πού προέρχονται αυτά τα χρήματα;

 

-          Τα προγράμματά μας συγχρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Άρα, περίπου τα μισά χρήματα θα προέλθουν από τα διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα υπόλοιπα είναι εθνική χρηματοδότηση.

 

-          Υπάρχει κάποια δέσμευση ότι θα πρέπει να εξαντληθούν και τα εκατό εκατομμύρια ευρώ μέχρι το τέλος του RESTART;

 

-          Υπάρχει ένας προγραμματισμός βάσει του οποίου θα γίνει αυτή η χρηματοδότηση, επειδή θέλουμε να δώσουμε τα χρήματα σχετικά σύντομα και δεν θέλουμε να καθυστερήσει η διοχέτευσή τους. Κάθε πρόγραμμα υλοποιείται με την ανακοίνωση προσκλήσεων υποβολής προτάσεων. Τίθενται κάποιες προθεσμίες, υποβάλλονται οι προτάσεις, αξιολογούνται και στη συνέχεια ξεκινά η χρηματοδότησή τους μέσω ενός συμβολαίου έργου. Άρα, κάθε πρόγραμμα έχει ένα προγραμματισμό ανακοίνωσης προσκλήσεων. Για κάποια θα είναι μία η πρόσκληση και για κάποια άλλα θα είναι δύο ή και τρεις.

 

-          Η χρηματοδότηση θα αφορά τόσο σε έρευνα όσο και σε επιχειρηματικότητα ή θα εστιάζει αποκλειστικά σε ένα από τα δύο;

 

-          Το πακέτο είναι για έρευνα, τεχνολογική ανάπτυξη και καινοτομία και δεν αποσυνδέεται η έρευνα από την επιχειρηματικότητα. Σε όλα τα προγράμματα μπορούν να συμμετάσχουν όλοι οι φορείς και αυτό είναι και κάτι που διαφοροποιεί το RESTART από τα άλλα πακέτα. Περιμένουμε μεγάλη συμμετοχή επιχειρήσεων. Εξάλλου, υπάρχουν και εξειδικευμένα προγράμματα για τα οποία θέλουμε οι επιχειρήσεις να είναι πρωτεργάτες. Άλλωστε, οι επιχειρήσεις που κάνουν έρευνα, στόχο έχουν να βγάλουν ένα καινούργιο προϊόν ή μια καινοτομία στην αγορά. Βεβαίως, το αποτέλεσμα μιας ερευνητικής εργασίας δεν οδηγεί κατ΄ ανάγκη σε τελικό προϊόν στα ράφια, έτοιμο για κατανάλωση. Το αποτέλεσμα, κατ΄ ακρίβεια, οδηγεί σε ένα πρωτότυπο και μπορεί να περάσουν ένα ή και δύο χρόνια μέχρι να βγει στην αγορά. Άρα, ναι, με τις ερευνητικές δραστηριότητες που υποστηρίζουμε, ενισχύουμε ταυτόχρονα και την επιχειρηματικότητα. Εννοείται, επίσης, ότι υπάρχουν προγράμματα που είναι πολύ πιο κοντά στην αγορά. Για παράδειγμα, έχουμε τα κουπόνια καινοτομίας με τα οποία μια επιχείρηση μπορεί να λάβει υποστήριξη σε θέματα έρευνας, τεχνολογίας ή καινοτομίας από κάποιον εξειδικευμένο φορέα. Έχουμε, προσθέτως, και προγράμματα για να υποστηρίζουμε την κατοχύρωση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για να μπορεί κάποιος να βγει άμεσα στην αγορά. Υπάρχει, δηλαδή, μια ποικιλία για κάθε πρόγραμμα στόχευσης.

 

-          Ποιοι τομείς ή είδη επιχειρήσεων έχουν κατά την άποψη σας προοπτική για να απορροφήσουν αυτά τα κονδύλια;

 

-          Οι τομείς οι οποίοι αναδείχθηκαν στο πλαίσιο της μελέτης στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης έχουν να κάνουν με ενέργεια, τουρισμό, γεωργία και τρόφιμα, μεταφορές και ναυτιλία, και Υγεία. Ως οριζόντιοι τομείς αναδείχθηκαν οι τομείς της πληροφορικής και επικοινωνιών. Όλες αυτές οι θεματικές αναδείχθηκαν διότι έχουν από τη μία την υποδομή και το ανθρώπινο δυναμικό και από την άλλη, την ανθρώπινη ευκαιρία να αναδειχθούν μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα. Επίσης, κάποιος μπορεί να δει μέσω στατιστικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων ότι στον τομέα της πληροφορικής και επικοινωνιών οι κυπριακοί φορείς, επιχειρήσεις και ακαδημαϊκά ιδρύματα είναι πάρα πολύ επιτυχημένοι στην προσέλκυση πόρων από το εξωτερικό. Αυτό είναι ένδειξη, άρα, ότι οι συγκεκριμένοι τομείς μπορούν πράγματι να πρωταγωνιστήσουν.

 

-          Είχατε πει προηγουμένως ότι είναι ήδη στοχευμένη η χορηγία και αφορά σε συγκεκριμένους τομείς. Αυτό έγινε με διαβούλευση;

 

-          Η επιλογή των τομέων ήταν προαπαιτούμενο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έτσι ώστε η Κύπρος, αλλά και κάθε άλλη χώρα, να μπορέσει να διαθέσει χρήματα από τα διαρθρωτικά ταμεία για υποστήριξη της έρευνας και καινοτομίας. Έγινε μια μελέτη η οποία περιλάμβανε μελέτη γραφείου αλλά και έρευνα από ένα πολύ μεγάλο δείγμα επιχειρήσεων και άλλων μεγάλων φορέων, δημόσια διαβούλευση με θεματικά και άλλα εργαστήρια, καθώς επίσης και συνεντεύξεις με διαμορφωτές πολιτικής. Πρόκειται για μια μελέτη που πέρασε από πολλά στάδια και πολλούς ανθρώπους για να μπορέσει να καταλήξει στους συγκεκριμένους τομείς. Όταν λέμε «τους τομείς» πρέπει κάποιος να καταλάβει ότι πρόκειται για περιοχές εστίασης και όχι γενικές έρευνες πάνω σε θέματα ενέργειας, τροφίμων και ούτω καθ’ εξής.

 

-          Προκύπτει κάτι ενδιαφέρον από τα ευρήματα αυτών των μελετών;

 

-          Μπορεί κάποιος να δει μέσα στη διακήρυξη των προγραμμάτων τη λίστα από πολλές περιοχές που είναι ήδη στην επικαιρότητα όπως: η χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αύξηση του τουριστικού προϊόντος της Κύπρου, γενικά θέματα που αφορούν σε αειφορία και αειφόρο ανάπτυξη κ.ο.κ. Δεν είναι έκπληξη δηλαδή τα προγράμματα που προωθούνται αλλά αυτά που φυσιολογικά θα ανέμενε κάποιος που γνωρίζει για την Κύπρο.

 

-          Συμπεριλαμβάνονται και κρατικοί φορείς στην χρηματοδότηση;

 

-          Ναι συμπεριλαμβάνονται με κάποιες τροποποιήσεις, όπως για παράδειγμα ότι οι δαπάνες για προσωπικό δεν είναι επιλέξιμες. Για τους κρατικούς φορείς αναγνωρίζονται μόνο οι επιπρόσθετες δαπάνες που θα δημιουργηθούν ειδικά για το έργο.

 

Μεγάλα βήματα

-          Πώς αποτιμάτε την έρευνα στην Κύπρο;

 

-          Η έρευνα στην Κύπρο έχει τα θετικά και τα αρνητικά της, όπως και το κάθε τι άλλωστε. Ουσιαστικά, η μεγάλη ανάπτυξη στον χώρο ξεκινά από τις αρχές του 21ου αιώνα. Πρόκειται για νέο σύστημα, δηλαδή. Μέσα σε αυτά τα λίγα χρόνια, όμως, έχουν γίνει μεγάλα βήματα προόδου. Ωστόσο, η δαπάνη για έρευνα και ανάπτυξη στην Κύπρο εξακολουθεί να είναι πολύ χαμηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ. Χαρακτηριστικά, ο μέσος όρος που δαπανούν οι ευρωπαϊκές χώρες είναι 2% επί του ΑΕΠ τους, ενώ η Κύπρος κάτω από 0,5%. Η δαπάνη για έρευνα των ιδιωτικών επιχειρήσεων είναι επίσης πολύ πιο χαμηλή επί του συνόλου της δαπάνης σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες των 28. Επίσης, είναι περιορισμένος και ο αριθμός υποβολής αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας. Αυτό είναι μια ένδειξη ότι το αποτέλεσμα της έρευνας δύσκολα περνά στην παραγωγή και στην αγορά. Υπάρχουν δομικά στοιχεία της επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κύπρο που δεν ευνοούν την γρήγορη ανάπτυξη της έρευνας και της καινοτομίας – για παράδειγμα δεν ευνοεί το γεγονός ότι έχουμε πολλές μικρές επιχειρήσεις, παραδοσιακές επιχειρήσεις, και το γεγονός ότι δεν υπάρχει έντονη βιομηχανική δραστηριότητα. Από την άλλη, υπάρχει ερευνητική δραστηριότητα που είναι διεθνώς ανταγωνιστική και αυτό φαίνεται από τα κονδύλια που προσελκύονται σε ανταγωνιστικά προγράμματα και από δείκτες που σχετίζονται με απήχηση που έχουν επιστημονικές δημοσιεύσεις.      

 

Μέσω του προγράμματος υποστηρίζεται και το Horizon 2020 των πολλών δισεκατομμυρίων

-          Πώς θα υποστηριχθεί η όλη προσπάθεια ούτως ώστε να διατεθεί ολόκληρο το ποσό του Σχεδίου;

 

-          Κατ΄ αρχήν, για τα συγκεκριμένα προγράμματα, το ΙΠΕ θα κάνει δημόσιες παρουσιάσεις. Επίσης, θα οργανώσουμε σεμινάρια κατόπιν προσκλήσεων από διάφορους φορείς. Παράλληλα, προγραμματίζουμε σεμινάρια για ειδικά θέματα, ήτοι: κανόνες, διαχείριση, υποβολή προτάσεων και χρήση πληροφοριακών συστημάτων. Επίσης, έχουμε δημιουργήσει στη νέα μας διαδικτυακή πύλη ηλεκτρονικών υπηρεσιών (Iris) ένα help desk και ανταποκρινόμαστε άμεσα σε κάθε ερώτημα που είτε αφορά στα προγράμματα αυτά ή σε γενικά θέματα διαδικασιών. Κάθε μέρα, εξάλλου, εξυπηρετούμε δεκάδες τηλεφωνήματα που αφορούν σε ένα ευρύ φάσμα αναγκών. Οι ημερίδες και τα σεμινάρια που ετοιμάζουμε, προσθέτως, θα πραγματοποιηθούν σε συνεργασία με διάφορους φορείς και σύνολα επιχειρήσεων. Θεωρώ ότι το μήνυμα θα φτάσει σε κάθε ενδιαφερόμενο.

 

Επιπρόσθετα, το ΙΠΕ έχει και το ρόλο του εθνικού σημείου επαφής για τα ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας – όπως για παράδειγμα, το Horizon 2020. Για το συγκεκριμένο πρόγραμμα, μάλιστα, αν πάρουμε κατά μέσο όρο το κατά κεφαλή κονδύλι που προσελκύεται, η Κύπρος έρχεται πρώτη. Παίρνει πίσω η Κύπρος πάνω από τα διπλά χρήματα που βάζει στον προϋπολογισμό για την έρευνα. Ειδικά για τα προγράμματα που προωθούμε ή υποστηρίζουμε εμείς, θεωρώ ότι η προώθηση είναι πολύ ικανοποιητική.

 

Επιπλέον, υπάρχουν και δικά μας προγράμματα που χρηματοδοτούν την προσπάθεια κυπριακών φορέων να συμμετάσχουν στο Horizon 2020. Έχουμε πρόγραμμα, για παράδειγμα, που υποστηρίζει χρηματικά τη δημιουργία πρότασης ώστε ο ενδιαφερόμενος να μπορέσει να διεκδικήσει μεγαλύτερα κονδύλια έχοντας στη διάθεσή του περισσότερα ‘όπλα’. Άρα, το δικό μας πρόγραμμα μπορεί να λειτουργήσει, εν μέρει, ως η πύλη για να πάρει κάποιος την πολύ μεγαλύτερη χρηματοδότηση από το Horizon. Επιπλέον, υπάρχει και πακέτο χορηγίας από το ΙΠΕ που στόχο έχει να υποστηρίξει τις εταιρείες εκείνες που έχουν μείνει έξω από το Horizon 2020, είναι ουσιαστικά μια δεύτερη ευκαιρία. 

Διαβάζονται σήμερα

Σχόλια αναγνωστών

#PoliticsBlog Ο πιο εύκολος αντίπαλος, η Λουτ και το αγνοούμενο πόρισμα

«Εσύ και ο συνομιλητής σου, που πολύ βολικά δεν αναφέρεις ποιος είναι, πρέπει να αντιληφθείτε ότι ανήκετε ...»
Yiannos  |  10:15

Γ. Εισαγγελέας: Καμιά σχέση με συγκεκριμένη πώληση τεμαχίου στον Πωμό

«Κάτι μου λέει ότι δεν είναι τυχαία που άρχισε η υπόσκαψη του Γ.Ε. Μετά από διαφωνίες του με κάποιες ...»
CGA  |  09:36

Ζητά βοήθεια η Ερευνητική Επιτροπή για ΣΚΤ

«Eλπίζω όταν αυτή η Επιτροπή τελειώσει το έργο που ανέλαβε, να μην ντρέπεται να κυκλοφορεί στους ...»
knak  |  20:51

Επιχειρήσεις: Τελευταία Ενημέρωση