ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
ΚΛΕΙΣΙΜΟ
 

Μ.Ατταλίδης: Η κρίση δεν προοιονίζει το τέλος της ΕΕ

Σημειώνεται δηλαδή μια διαδικασία επανεθνικοποίησης, ανέφερε ο κ. Ατταλίδης

Newsroom K

Σε μια περίοδο που η Ευρώπη περνά μια ακόμη κρίση, οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων της ΕΕ συναντώνται στην Ιταλία, το Σάββατο 25 Μαρτίου, για την 60η επέτειο της υπογραφής των Συνθηκών της Ρώμης, και με την ευκαιρία αυτή   θα εξετάσουν την κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το μέλλον της διαδικασίας ολοκλήρωσης, ενώ αναμένεται να εγκρίνουν δήλωση στην οποία θα εκτίθεται το κοινό τους όραμα για τα επόμενα έτη.

Σε δήλωσή του στο ΚΥΠΕ για την αυριανή επετειακή Άτυπη Σύνοδο Κορυφής στην ιταλική πρωτεύουσα, ο πανεπιστημιακός, πρώην Πρέσβης Μιχάλης Ατταλίδης ανέφερε πως «η ύπαρξη συνθηκών κρίσεως δεν προοιονίζει κατ’ ανάγκη το τέλος της ΕΕ αλλά θα μπορούσε να προοιονίζει μια νέα προσπάθεια προγραμματισμού και δραστηριοποίησης των θεσμών και των κρατών μελών».

Ο κ. Ατταλίδης είπε πως «έγινε μια επιλογή να σημειωθεί και να γιορταστεί η ύπαρξη της ΕΕ σε μια περίοδο που η Ένωση περνά από μια σημαντική κρίση που δεν αφορά μόνο την έξοδο της Βρετανίας από την ΕΕ, αλλά εκφράζεται από ένα μεγάλο αριθμό προκλήσεων που συμπεριλαμβάνουν ψηλά επίπεδα ανεργίας, την κρίση του ευρώ, την κρίση του χρέους, μια διαδικασία απο-βιομηχανοποίησης που άρχισε εδώ και πολλά χρόνια και η οποία σε κάποιο βαθμό απειλεί το ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο».

Σε όλα αυτά προστίθεται τα τελευταία χρόνια και το πρόβλημα των αιτητών ασύλου, των προσφύγων, αλλά και το πρόβλημα της τρομοκρατίας, σημείωσε, προσθέτοντας πως όλα αυτά είναι προκλήσεις και πως «ο βασικό πρόβλημα της ΕΕ είναι ότι περνά από μια διαδικασία κατά την οποία έχει απολεσθεί σε κάποιο βαθμό η θέληση των κρατών μελών να ενεργούν από κοινού και μάλιστα με τη μέθοδο που έχει εφεύρει η ΕΕ για να λαμβάνει κοινές αποφάσεις που είναι η Kοινοτική Mέθοδος».

«Σημειώνεται δηλαδή μια διαδικασία επανεθνικοποίησης και είναι για αυτό που και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έχει αναφερθεί σε μια υπαρξιακή κρίση της ΕΕ», ανέφερε ο κ. Ατταλίδης.

Ερωτηθείς τί θα πρέπει να αναμένεται από αυτή την Άτυπη Σύνοδο Κορυφής, επεσήμανε πως θα πρέπει να αναμένουμε να δούμε, αν και τα σημεία ως τώρα δεν είναι εξαιρετικά ενθαρρυντικά ότι πράγματι θα προγραμματιστούν και θα εφαρμοστούν λύσεις.

«Αν επρόκειτο να εφαρμοστούν λύσεις, η συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε αυτή τη διαδικασία θα ήταν πολύ πιο ουσιαστική, δηλαδή ως τώρα θα έπρεπε να είχε παραχθεί μια ολοκληρωμένη πρόταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη μελλοντική δραστηριοποίηση της ΕΕ», σημείωσε.

Ανέφερε πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ετοιμάσει τη Λευκή Βιβλίο, η οποία δίδει πέντε επιλογές στα κράτη μέλη για να αποφασίσουν αυτά. «Προσωπικά αναμένω ότι θα υπάρξει μια δήλωση που να υπογραμμίζει τα επιτεύγματα της ΕΕ και την πρόθεση να διατηρηθεί και να αναπτυχθεί η διαδικασία της ευρωπαϊκής ενοποίησης», πρόσθεσε.

Επεσήμανε πως αυτή δεν είναι η πρώτη κρίση από την οποία περνά η ΕΕ για να σημειώσει πως ένας από τους κύριους διανοητές της ευρωπαϊκής ενοποίησης, ο Ζαν Μονέ, είπε ότι η ΕΕ θα δημιουργηθεί μέσα από τις κρίσεις από τις οποίες θα περάσει.

Ο κ. Ατταλίδης ανέφερε πως σε μια από τις μεγάλες κρίσεις στο τέλος της δεκαετίας του 70 και στις αρχές της δεκαετίας του 80, ορισμένοι σοβαροί αναλυτές είχαν διακρίνει ότι η ευρωπαϊκή οικονομική κοινότητα είχε φθάσει στο τέλος της αυτή την περίοδο.

«Και όμως το 1986 είχαμε την Ενιαία Ευρωπαϊκή Πράξη και θεσμοθετήθηκε η ίδρυση της ενιαίας αγοράς που είναι το κεντρικό επίτευγμα της ΕΕ», πρόσθεσε.

Παράλληλα επεσήμανε πως το 1986 υπήρχαν σημαντικές ηγετικές μορφές και στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στις κυβερνήσεις των κρατών μελών που σε συνεργασία ξεκίνησαν μιαν βαθιά διαδικασία περαιτέρω ενοποίησης για να ξεπεραστεί η κρίση, για να προσθέσει πως στις σημερινές συνθήκες επανεθνικοποίησης είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς μια παρόμοια πρωτοβουλία.

Ο κ. Ατταλίδης είπε επίσης πως οι απειλές προς την ασφάλεια των Ευρωπαίων πολιτών δημιουργούν τη συναίσθηση και την αναγκαιότητα για πιο στενή συνεργασία, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας όπου γίνονται προσπάθειες για πιο στενή συνεργασία.

Συνθήκες της Ρώμης

Οι Συνθήκες της Ρώμης είναι οι ιδρυτικές πράξεις της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (ΕΟΚ) και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ). Πρόκειται για τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και τη Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινοτικής Ατομικής Ενέργειας (Ευρατόμ) που υπεγράφησαν στις 25 Μαρτίου 1957 και άρχισαν να ισχύουν την 1η Ιανουαρίου 1958.

Έχοντας θεσμικές δομές παρόμοιες με αυτές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ), οι νέες κοινότητες διέθεταν κι αυτές τέσσερα θεσμικά όργανα: μια Επιτροπή, ένα Συμβούλιο και, από κοινού με την ΕΚΑΧ, μια Συνέλευση και ένα Δικαστήριο.

Η πρώτη σύνοδος του Συμβουλίου της ΕΟΚ πραγματοποιήθηκε στις 25 Ιανουαρίου 1958 υπό την προεδρία του Victor Larock, Υπουργού Εξωτερικών του Βελγίου.

Με τη Συνθήκη περί ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας (Συνθήκη ΕΟΚ) ιδρύθηκε η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), η οποία συνένωσε 6 χώρες (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Κάτω Χώρες και Λουξεμβούργο) προκειμένου να συνεργαστούν με σκοπό την ολοκλήρωση και την οικονομική ανάπτυξη, μέσω του εμπορίου.

Δημιούργησε μια κοινή αγορά βάσει της ελεύθερης κυκλοφορίας: των αγαθών, των προσώπων, των υπηρεσιών, και των κεφαλαίων.

Η Συνθήκη της Ρώμης έχει τροποποιηθεί επανειλημμένα, και σήμερα αποκαλείται Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος της ΕΟΚ και της κοινής αγοράς ήταν να αλλάξει τους όρους συναλλαγών και παραγωγής στην επικράτεια των 6 μελών της, και να αποτελέσει ένα βήμα προς τα εμπρός στην προσπάθεια στενότερης πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης.

Η Συνθήκη ιδρύει την κοινή αγορά, στην οποία οι υπογράφουσες χώρες συμφωνούν να ευθυγραμμίσουν προοδευτικά τις οικονομικές πολιτικές τους• δημιουργεί έναν ενιαίο οικονομικό χώρο με ελεύθερο ανταγωνισμό μεταξύ των εταιρειών. Θέτει τις βάσεις για την προσέγγιση των όρων που διέπουν τις συναλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών, πέραν των όρων που καλύπτονται από τις άλλες Συνθήκες (Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ) και Ευρατόμ)•

Σε γενικές γραμμές απαγορεύει τις περιοριστικές συμφωνίες και τις κρατικές ενισχύσεις που μπορούν να επηρεάσουν τις συναλλαγές μεταξύ των 6 χωρών, συμπεριλαμβάνει τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη των 6 μελών σε αυτές τις ρυθμίσεις και στην τελωνειακή ένωση, ώστε να προωθηθεί η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους.

Η Συνθήκη καταργεί τις ποσοστώσεις (δηλ. τα ανώτατα όρια στις εισαγωγές) καθώς και τους τελωνειακούς δασμούς μεταξύ των 6 χωρών που την έχουν υπογράψει. Καθιερώνει κοινό εξωτερικό δασμολόγιο για τις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΟΚ, αντικαθιστώντας τους προηγούμενους δασμούς των διαφόρων κρατών.

Η τελωνειακή ένωση συνοδεύτηκε από μια κοινή εμπορική πολιτική. Αυτή η πολιτική, αντικείμενο διαχείρισης σε επίπεδο ΕΟΚ πια και όχι σε εθνικό επίπεδο, διαφοροποιεί την τελωνειακή ένωση από μια απλή ζώνη ελεύθερων συναλλαγών.

Η Συνθήκη καθιερώνει ορισμένες πολιτικές εξαρχής ως κοινές μεταξύ των χωρών μελών, όπως τις ακόλουθες: κοινή γεωργική πολιτική (άρθρα 38 έως 47), κοινή εμπορική πολιτική (άρθρα 110 έως 116), πολιτική μεταφορών (άρθρα 74 έως 84)

Μάλιστα, επέτρεψε τη δημιουργία κι άλλων κοινών πολιτικών, εφόσον προέκυπτε η ανάγκη. Μετά το 1972, η ΕΟΚ καθιέρωσε κοινές δράσεις στους τομείς της περιβαλλοντικής, περιφερειακής, κοινωνικής και βιομηχανικής πολιτικής.

Αυτές οι πολιτικές συνοδεύτηκαν από τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, με σκοπό τη βελτίωση των εργασιακών ευκαιριών για τους εργαζομένους και την αναβάθμιση του επιπέδου διαβίωσής τους, της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), με σκοπό να διευκολυνθεί η οικονομική ανάπτυξη της ΕΟΚ μέσω της δημιουργίας επενδυτικών κεφαλαίων.

Με τη Συνθήκη δημιουργήθηκαν θεσμικά όργανα και μηχανισμοί λήψης αποφάσεων που κατέστησαν δυνατή την έκφραση τόσο των εθνικών συμφερόντων όσο και του κοινού οράματος.

Τα βασικά θεσμικά όργανα είναι το Συμβούλιο των Υπουργών, η Επιτροπή, η Κοινοβουλευτική Συνέλευση (που αργότερα μετατράπηκε σε Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο), το Δικαστήριο.

Στα 3 πρώτα, κατά τη διάρκεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, παρέχονται συμβουλές από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή.

Η Συνθήκη Ευρατόμ, η οποία θεσπίστηκε αρχικά για τον συντονισμό των ερευνητικών προγραμμάτων των κρατών με στόχο την ειρηνική χρήση της πυρηνικής ενέργειας, συμβάλλει σήμερα στην από κοινού χρήση των γνώσεων, των υποδομών και των χρηματοδοτικών πόρων της πυρηνικής ενέργειας. Διασφαλίζει, επίσης, την ασφάλεια εφοδιασμού με ατομική ενέργεια στο πλαίσιο κεντρικού συστήματος ελέγχου.

Επιδιώκοντας να καταπολεμήσουν το γενικότερο έλλειμμα «παραδοσιακής» ενέργειας της δεκαετίας του ΄50, τα έξι ιδρυτικά κράτη (Γερμανία, Βέλγιο, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες) αναζήτησαν στην πυρηνική ενέργεια το μέσο επίτευξης της ενεργειακής ανεξαρτησίας. Δεδομένου ότι το επενδυτικό κόστος της πυρηνικής ενέργειας υπερέβαινε τις δυνάμεις των μεμονωμένων κρατών μελών, τα ιδρυτικά κράτη συνένωσαν τις δυνάμεις τους και δημιούργησαν την Ευρατόμ.

Στόχος της συνθήκης Ευρατόμ είναι η από κοινού χρησιμοποίηση του δυναμικού των πυρηνικών βιομηχανιών των κρατών μελών. Στο πλαίσιο αυτό, η συνθήκη εφαρμόζεται μόνο για ορισμένες οντότητες (τα κράτη μέλη, τα φυσικά πρόσωπα και τις επιχειρήσεις ή τους οργανισμούς δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου) που ασκούν το σύνολο ή μέρος των δραστηριοτήτων τους σε έναν τομέα που καλύπτεται από τη Συνθήκη.

Παράλληλα, η Συνθήκη εγγυάται υψηλό επίπεδο ασφάλειας για τον πληθυσμό και αποτρέπει τη χρησιμοποίηση για στρατιωτική χρήση των πυρηνικών υλικών που προορίζονται κυρίως για ειρηνικούς σκοπούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι το πεδίο εφαρμογής της Ευρατόμ περιορίζεται στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας για μη στρατιωτική και ειρηνική χρήση.

Ειδικότερα, στο προοίμιο της Συνθήκης, τα υπογράφοντα μέρη δηλώνουν: « - έχοντας επίγνωση ότι η πυρηνική ενέργεια αποτελεί ουσιώδη πηγή βοήθειας για την ανάπτυξη και την ανανέωση της παραγωγής, καθώς και για την πρόοδο των έργων ειρήνης … - αποφασισμένοι να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ανάπτυξης μιας ισχυρής πυρηνικής βιομηχανίας, που θα παρέχει εκτεταμένες πηγές ενέργειες, θα εκσυγχρονίζει την τεχνική και θα συμβάλλει με τις πολλαπλές άλλες εφαρμογές στην ευημερία των λαών τους, - ενδιαφερόμενοι να δημιουργήσουν συνθήκες ασφαλείας που αποκλείουν τους κινδύνους για τη ζωή και την υγεία των λαών, - επιθυμώντας να συνδέσουν άλλες χώρες στο έργο τους και να συνεργασθούν με τους διεθνείς οργανισμούς που ασχολούνται με την ειρηνική ανάπτυξη της ατομικής ενέργειας …»

Διαβάζονται σήμερα

Άλλα άρθρα συγγραφέα

Newsroom K

Follow Europe: Τελευταία Ενημέρωση