Ραγδαίες είναι οι εξελίξεις στο ζήτημα των αγνοουμένων, οι οποίες βγαίνουν ήδη και εκτός συνόρων, αφού εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για τα τεκταινόμενα από πλευράς Ε.Ε. Συγκεκριμένα, το ζήτημα με την αποτελμάτωση της διαδικασίας ταυτοποίησης λαμβάνει ταυτόχρονα τρεις διαστάσεις.
1. Η συνέχιση των διεργασιών και των διαβουλεύσεων στο τρίγωνο, Προεδρικού-Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων (ΔΕΑ) και Ινστιτούτου Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου (ΙΝΓΚ) για την υπογραφή του νέου συμβολαίου μεταξύ των δύο τελευταίων πλευρών.
2. Παράλληλες κινήσεις συγγενών αγνοουμένων στην Κύπρο και στην Ελλάδα ώστε να ανακοπεί η πρόθεση της ΔΕΑ για να αποκτήσει την Τράπεζα DNA που υπάρχει στο ΙΝΓΚ παρά τις συμβάσεις που έχουν υπογράψει με το Ινστιτούτο οι 8.000 περίπου των συγγενών.
3. Κινήσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για τον έλεγχο των κονδυλίων που εισρέουν στο πρόγραμμα της ΔΕΑ από την Ε.Ε. και που ανέρχονται περίπου στα 3 εκατ. ετησίως.
Τη Δευτέρα θα απαντήσει η ΔΕΑ
Σειρά εντατικών επαφών και διαβουλεύσεων πραγματοποιούνταν καθ’ όλη τη διάρκεια της Πέμπτης και της Παρασκευής με στόχο την άρση των εμποδίων για την υπογραφή του συμβολαίου ταυτοποιήσεως των λειψάνων αγνοουμένων μεταξύ της ΔΕΑ και του ΙΝΓΚ. Την πρωτοκαθεδρία των κινήσεων είχε το Προεδρικό Μέγαρο, με τον κ. Άριστο Αριστοτέλους, Ελληνοκύπριο μέλος της ΔΕΑ να βρίσκεται σε ανοικτή γραμμή με το Ινστιτούτο και το τρίτο μέλος της ΔΕΑ, Χριστόφ Ζιρόντ.
Το ΙΝΓΚ σε μία προσπάθεια να ικανοποιήσει άλλη μία απαίτηση της ΔΕΑ, όπως δηλαδή το Ινστιτούτο διορίσει Διαχειριστή Προγράμματος, ο οποίος θα συνεννοείται με τη ΔΕΑ, αντί του επικεφαλής του Εργαστηρίου Δικανικής δρα Μάριου Καριόλου, βρέθηκε ξανά στο κέντρο πιέσεων από πλευράς Προεδρικού Μεγάρου και της ηγεσίας της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων, η οποία τηρεί μία αξιοπερίεργη στάση, υποστηρίζοντας τους σχεδιασμούς της ΔΕΑ. Σχεδιασμοί που καταφανώς προκρίνουν τη διακοπή της συνεργασίας με το ΙΝΓΚ και την ανάθεση σχετικού συμβολαίου σε εργαστήριο του εξωτερικού. Μάλιστα, όπως η «Κ» αποκάλυψε πρόκειται για δέσμευση που ανέλαβε η ΔΕΑ με αμερικανικό εργαστήριο στη Βοσνία. Το ΙΝΓΚ αποδέχθηκε διαδοχικές αλλαγές στους όρους εντολής του «Διαχειριστή Προγράμματος» που έθετε ο κ. Ζιρόντ.
Αργά το απόγευμα της Πέμπτης κλήθηκαν στο Προεδρικό ο πρόεδρος του Δ.Σ. του Ινστιτούτου κ. Χρίστος Φυλακτού και ο γενικός εκτελεστικός διευθυντής δρ Φίλιππος Πατσαλής και τους επιδόθηκε νέο κείμενο με απαιτήσεις σχετικά με τον «Διαχειριστή Προγράμματος», όπως διαμορφώθηκε στο πλαίσιο διαμεσολάβησης του Προέδρου της Δημοκρατίας και με την προειδοποίηση ότι η προθεσμία για το νέο συμβόλαιο λήγει στις 30 Απριλίου. Οι διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν και την Παρασκευή μεταξύ Αριστοτέλους και Φυλακτού και σύμφωνα με πληροφορίες μας το ζήτημα θα συζητηθεί στη ΔΕΑ με τον κ. Ζιρόντ αύριο Δευτέρα. Κυβερνητική πηγή εξέφρασε την ελπίδα ότι θα υπάρξει συμφωνία και το πρόγραμμα ταυτοποιήσεων θα παραμείνει στην Κύπρο.
Θα πρέπει επίσης να διευκρινισθεί ότι κι αν ακόμα υπερπηδηθεί το εμπόδιο με τους όρους εντολής του «Διαχειριστή Προγράμματος», εκκρεμεί ένα μέγα ζήτημα που είναι η απόδοση της Τράπεζας DNA των συγγενών αγνοουμένων προς τη ΔΕΑ, όπως προνοείται στο νέο συμβόλαιο κι αυτό διότι το ΙΝΓΚ για να δώσει την Τράπεζα χρειάζεται νομική κάλυψη από το κράτος, καθότι δεσμεύεται με συμβάσεις από τις 8.000 των συγγενών που έδωσαν DNA. Για τον λόγο αυτό ζητήθηκε γνωμάτευση από τον γενικό εισαγγελέα, ο οποίος την έδωσε ήδη στην κυβέρνηση, η οποία ωστόσο δεν την έχει κοινοποιήσει ούτε και προς το άμεσα ενδιαφερόμενο ΙΝΓΚ. Είναι γι’ αυτό τον λόγο επίσης που χαρακτηρίζεται ως επιεικώς απαράδεκτη και ανεξήγητη η στάση της ηγεσίας της Επιτροπής Συγγενών Αγνοουμένων, η οποία αντί να διαμαρτύρεται γιατί επιχειρείται να παραβιαστούν τα προσωπικά δεδομένα των συγγενών και δοθεί η Τράπεζα DNA σε εργαστήριο του εξωτερικού, στηρίζει με τις κινήσεις και τις δηλώσεις της τις επιδιώξεις Ζιρόντ, την ώρα μάλιστα που η ΔΕΑ σταμάτησε να αποστέλλει στο ΙΝΓΚ λείψανα για ταυτοποίηση ουσιαστικά εδώ και δύο χρόνια.
Απαγορευτικό από δικαστήριο για το DNA
Σε μία παράλληλη εξέλιξη, το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας δέχτηκε την Παρασκευή τη μονομερή αίτηση του Βασίλη Πανταζή, αδελφού αγνοουμένου, για απαγόρευση στο ΙΝΓΚ να δώσει σε οποιονδήποτε εντός και εκτός Κύπρου το DNA που είχε δώσει στο Ινστιτούτο για σκοπούς ταυτοποίησης του αγνοούμενου αδελφού του.
Ο ίδιος δήλωσε στην «Κ» ότι την επόμενη βδομάδα θα υπάρξει και συνέχεια στις ενέργειές του, σημειώνοντας ότι , «η συνέχεια θα αναγκάσει την Κυπριακή Δημοκρατία, το Ινστιτούτο αλλά ακόμα και τη ΔΕΑ να σκεφτούν διπλά πριν κάνουν οποιαδήποτε άλλη κίνηση που στέλνει λείψανα αγνοουμένων στο εξωτερικό», είπε χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με πληροφορίες της «Κ» στον ίδιο δρόμο βρίσκεται και η Πανελλήνια Επιτροπή Συγγενών Αγνοουμένων. Η Επιτροπή απέστειλε ήδη σχετική επιστολή στο Ινστιτούτο Νευρολογίας και Γενετικής Κύπρου από το οποίο ζητά να πληροφορηθεί ποιοι εκ των Ελλαδιτών συγγενών έχουν υπογράψει τη σχετική σύμβαση με το ΙΝΓΚ και ποιοι όχι, πριν προχωρήσει σε άλλες ενέργειες. Η Επιτροπή είχε το μεσημέρι του Σαββάτου επαφές στο ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο και ενημέρωσε για τις προθέσεις της. Ο πρόεδρος της Επιτροπής Κώστας Ανεμάς, δήλωσε στην «Κ»: Ανησυχούμε για τα τεκταινόμενα στην Κύπρο και για το γεγονός ότι η διαδικασία των ταυτοποιήσεων βρίσκεται εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα σε τέλμα. Παράλληλα, βρίσκουμε τουλάχιστον ανεξήγητη, τη στάση που τηρεί το τρίτο μέλος της ΔΕΑ, κ. Ζιρόντ, του οποίου ο ρόλος είναι να γεφυρώνει τις όποιες διαφορές εμφανίζονται μεταξύ ε/κ και τ/κ πλευράς και όχι να αποτελεί ο ίδιος πηγή προστριβών». Ο κ. Ανεμάς σημείωσε τέλος ότι η Επιτροπή των Ελλαδιτών Συγγενών Αγνοουμένων θα απευθυνθεί με επιστολή-διάβημα τόσο προς τον Πρόεδρο Χριστόφια όσο και προς τον πρωθυπουργό της Ελλάδας.
Διαβήματα και εκτός συνόρων
Η Επιτροπή Αγνοουμένων Πεσόντων και Αιχμαλώτων του Δήμου Κυρήνειας συγκάλεσε Ενημερωτική Έκτακτη Γενική Συνέλευση για τους συγγενείς Αγνοουμένων, την Τρίτη 1η Μαΐου και ώρα 19:00, στο προσωρινό Δημαρχείο της Κερύνειας παρά το Λήδρα Πάλας, με στόχο όπως σημειώνεται, να παρατεθούν «πληθώρα γραπτών τεκμηρίων και μαρτυριών προς τους συγγενείς Κυπρίων και Ελλαδιτών αγνοουμένων σε σχέση με τη διακοπή του προγράμματος διακρίβωσης της τύχης των αγνοουμένων και τη «σκοπούμενη παράνομη παραβίαση 7 χιλιάδων περίπου συμβάσεων, μεταξύ των συγγενών αγνοούμενων και του ΙΝΓΚ». Όπως τονίζεται η Επιτροπή «είναι αναγκασμένη να αρχίσει άμεσα να αποστέλλει γραπτές αναφορές και μαρτυρικό υλικό σχετικά με τις μέχρι σήμερα ενέργειες του Κριστόφ Ζιρόντ προς τα αρμόδια διερευνητικά σώματα του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού στη Ζυρίχη, την Επιτροπή Ελέγχου της Γραμματείας των Η.Ε. στη Νέα Υόρκη, το Ελεγκτικό Τμήμα της UNDP, του Αρμόδιου Τμήματος Χρηματοδότησης της Ε.Ε. και του ελεγκτικού τμήματος χρηματοδοτήσεων της Ε.Ε.».
Κινήσεις στην Ε.Ε. από Ε. Θεοχάρους
Σε μία παράλληλη εξέλιξη, η ευρωβουλευτής του ΔΗΣΥ Ελένη Θεοχάρους προβαίνει ήδη κινήσεις στο Ευρωκοινοβούλιο αλλά και στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, που σχετίζονται με τον έλεγχο των κονδυλίων που εισρέουν στο πρόγραμμα της ΔΕΑ από την Ε.Ε. και που ανέρχονται περίπου στα 3 εκατ. ετησίως. Η κ. Θεοχάρους θεωρεί τις σχετικές κινήσεις επιβεβλημένες όπως είπε στην «Κ» από τη στιγμή που δεν υπάρχει διαφάνεια στη διαχείριση των κονδυλίων από τη ΔΕΑ. «Έγιναν λάθη που πρέπει οπωσδήποτε να διερευνηθούν» τονίζει η Ελένη Θεοχάρους, η οποία σημειώνει ότι η ίδια, η οποία είχε συνάντηση με τον κ. Ζιρόντ σε μία προσπάθεια να μεσολαβήσει προς άρση των εμποδίων, έχει πλέον πεισθεί ότι δεν υπάρχει καλή θέληση από πλευράς του. Κατέληξε δε ότι η ίδια δεν θα αποδεχθεί να αποξενωθεί η Τράπεζα DNA από το ΙΝΓΚ και να «μεταναστεύσει» το πρόγραμμα ταυτοποιήσεων οπουδήποτε στο εξωτερικό.
www.kathimerini.com.cy