ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
Τελευταία Ενημέρωση: 16:24
 

Commerzbank Tower, Norman Foster - Ένας οικολογικός ουρανοξύστης

Το σχέδιο του κτιρίου είναι τριγωνικό και αποτελείται από τρία «πέταλα»

Newsroom K

Ο ουρανοξύστης της Commerzbank, έργο του Norman Foster, βρίσκεται στην Φρανκφούρτη, ολοκληρώθηκε το 1997 και ήταν μέχρι και το 2005 το υψηλότερο κτήριο στην Ευρώπη. Το κτήριο κατέχει μια ξεχωριστή παρουσία στον ορίζοντα της Φρανκφούρτης, αλλά έχει επίσης ενσωματωθεί στο κάτω μέρος του με τον ιστό της πόλης αφού αποκαταστάθηκαν και ανοικοδομήθηκαν τα ευαίσθητα σημεία της περιμέτρου του, ενισχύοντας έτσι την αρχική κλίμακα του τετραγώνου. Αυτό όμως που το χαρακτηρίζει δεν είναι τόσο το ύψος του, όσο η βιοκλιματική προσέγγιση στο σχεδιασμό του, αφού αποτελεί πρότυπο οικολογικού ουρανοξύστη.

Ως αποτέλεσμα διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού, στο έργο διερευνάται η φύση ενός γραφειακού περιβάλλοντος, η ανάπτυξη νέων ιδεών για τον βιοκλιματικό σχεδιασμό αλλά και για τα εργασιακά πρότυπα. Κεντρικό ρόλο σε αυτήν την έννοια παίζει και η δημιουργία φυσικών συστημάτων φωτισμού και αερισμού. Όλα τα γραφεία στον ουρανοξύστη φωτίζονται με φυσικό φωτισμό και διαθέτουν ανοιγόμενα παράθυρα, επιτρέποντας στους εργαζόμενους να ελέγχουν το περιβάλλον τους, με αποτέλεσμα τα επίπεδα κατανάλωσης ενέργειας να ισοδυναμούν με το ήμισυ εκείνων των συμβατικών κτηρίων γραφείων.

Το σχέδιο του κτιρίου είναι τριγωνικό και αποτελείται από τρία «πέταλα» - τους ορόφους των γραφείων (εικ. 6) – και ένα στέλεχος που σχηματίζεται από ένα κεντρικό αίθριο που εκτείνεται στο πλήρες ύψος του κτίσματος. Ζεύγη κατακόρυφων στοιχείων περικλείουν τις διάφορες τεχνικές εγκαταστάσεις και τους πυρήνες κυκλοφορίας στις γωνίες των «πετάλων», ενώ για την στήριξη κάθε οκτώ ορόφων χρησιμοποιούνται δοκάρια Vierendeel, τα οποία με τη σειρά τους, επιτρέπουν την ύπαρξη ελεύθερων από κολώνες χώρων γραφείων και παράλληλα αφήνουν τους κήπους να είναι εντελώς απαλλαγμένοι από το στατικό φορέα. Οι «εναέριοι» αυτοί διώροφοι κήποι σε διαφορετικά επίπεδα σε κάθε πλευρά του ουρανοξύστη, σχηματίζουν ένα σύστημα εξωραϊσμού του κτηρίου, φέρνοντας φως και φρέσκο αέρα στο κεντρικό αίθριο και αποτελούν την οπτική αλλά και κοινωνική εστίαση για τις «αυτόνομες» συστάδες των γραφείων. Αυτοί οι κήποι διαδραματίζουν οικολογικό ρόλο, γιατί φέρνοντας φως και φρέσκο αέρα στο κεντρικό αίθριο, αυτό λειτουργεί ως καμινάδα φυσικού αερισμού για τα γραφεία με μέτωπο προς τα μέσα. Για να μην στοιβάζεται ο αέρας από τους κάτω ορόφους γραφείων και να συσσωρεύει όλη τη θερμότητα στην κορυφή, το αίθριο χωρίζεται από οριζόντιους υαλοπίνακες κάθε 12 ορόφους. Καθώς ο θερμός αέρας εξέρχεται από τα γραφεία, ανεβαίνει και βγαίνει από το κτίριο μέσω των οριζόντιων υαλοπινάκων στα ανώτερα σημεία των 12-ορόφων τμημάτων (στα σημεία των κήπων). Επίσης, με αυτό τον τρόπο παρέχεται επιπλέον ψύξη το καλοκαίρι, αφού οι υαλοπίνακες ανοίγουν στο χαμηλότεροσημείο του 12-όροφου τμήματος, ώστε να επιτραπεί στο δροσερό αέρα να αντληθεί μέσα. Η εικόνα 2 δείχνει σχηματικά αυτό το σύστημα εξαερισμού, ενώ η εικόνα 3 απεικονίζει τον αερισμό κατά το χειμώνα και το καλοκαίρι.

Οι κήποι είναι επίσης χώροι χαλάρωσης κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων ξεκούρασης, δίνοντας μία ανθρώπινη διάσταση στο χώρο εργασίας, ενώ από την εξωτερική πλευρά τους δίνουν στο κτίριο μια αίσθηση διαφάνειας και ελαφρότητας. Η δημιουργία βιώσιμου και ευχάριστου χώρου εργασίας ήταν ένας από τους στόχους που είχε θέσει ο αρχιτέκτονας, κάτι το οποίο είναι απαραίτητο σε ένα βιώσιμο κτήριο (εικ. 4, 5). Ίσως το μέτρο της επιτυχίας του ουρανοξύστη της Commerzbank, δεν θα πρέπει να έγκειται απλά στα συστήματά του, αλλά στα πραγματικά ποσά της ενέργειας που εξοικονομεί και στην αύξηση της παραγωγικότητας των εργαζομένων. Παρατηρήθηκε ότι όταν οι εργαζόμενοι αποχωρούν από το κτίριο δεν έχουν έντονο αίσθημα κόπωσης, το οποίο έχει ως άμεσο αποτέλεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας τους (Mary Pepchinski, «With its Naturally Ventilated Skin and Gardens in the Sky, Foster and Partners’ Commerzbank Reinvents the Skyscraper», The Architectural Record. Volume 186, No. 1, January 1998).

Ένα άλλο πρωτοποριακό σύστημα του κτηρίου είναι και η Klima fassade (που μεταφράζεται ως «κλιματικό κέλυφος»), που είναι ουσιαστικά ένα διπλό κέλυφος που μεσολαβεί ανάμεσα στο εσωτερικό και το εξωτερικό του κτιρίου. Το διπλό κέλυφος αυτού του τύπου επιτρέπει στον φυσικό αερισμό να είναι βιώσιμος ακόμα και σε ένα ουρανοξύστη. Αποτελείται από ένα σταθερό τμήμα πολυστρωματικού γυαλιού στην εξωτερική πλευρά, το οποίο ακολουθείται από μια κοιλότητα 165 χιλιοστών στην οποία υπάρχει ένα μηχανοκίνητο σύστημα ηλιοπροστασίας πλάτους 50 χιλιοστών. Στο εσωτερικό τμήμα, ένας μηχανοκίνητος διπλός υαλοπίνακας που ανοίγει προς τα μέσα (στην κορυφή του), ελέγχεται είτε από μεμονωμένα άτομα είτε από το ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης του κτιρίου (BMS). Με βάση τα προκαθορισμένα εσωτερικά όρια θερμοκρασίας, καθώς και την αιολική και την ηλιακή ένταση και τις μετρήσεις της υγρασίας από μετεωρολογικούς σταθμούς σε όλο το κτίριο, το BMS αποφασίζει το επίπεδο του ελέγχου των χρηστών του κτιρίου στα παράθυρα. Αυτό αποτρέπει τις επιπλοκές της άνισης πίεσης του αέρα, την υπερθέρμανση, τη συμπύκνωση κλπ.. Για να ελαχιστοποιηθεί ο θόρυβος που παράγεται όταν ο αέρας κινείται μέσα στην κοιλότητα, ειδικά «αεροδυναμικά» υπέρθυρα επιτρέπουν τον «σιωπηλό» φυσικό αερισμό.

Ανακεφαλαιώνοντας, τα κύρια χαρακτηριστικά που κάνουν το κτήριο να ξεχωρίζει στον τομέα της βιοκλιματικής σχεδιαστικής πρωτοτυπίας είναι το περίτεχνο σύστημα αερισμού του (μέσω του αιθρίου αλλά και μέσω του διπλού κελύφους Klimafassade), αλλά και η πληρότητα των συνθηκών που απαιτούνται για ένα ευχάριστο εργασιακό περιβάλλον. Παράλληλα, σε αντίθεση με τα περισσότερα ψηλά κτίρια γραφείων, λαμβάνει φυσικό φως και εξαερισμό, έχει αίθριο που εκτείνεται από το έδαφος προς τα πάνω και κάθε γραφείο ή τμήμα απολαμβάνει απεριόριστη θέα προς τα έξω. Ως εκ τούτου συνδυάζει με επιτυχία φαινομενικά ασυμβίβαστες απαιτήσεις: βέλτιστη χρήση του χώρου, ανθρώπινο εργασιακό περιβάλλον, περιβαλλοντική ευαισθησία, τεχνολογική καινοτομία και αρχιτεκτονική ποιότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται με την πρωτοτυπία στο σχεδιασμό και όχι τόσο με την απλή εφαρμογή των «κανόνων» του βιοκλιματικού σχεδιασμού.

Βιβλιογραφία:

• Ελένη Ανδρεαδάκη (2006), Βιοκλιματικός Σχεδιασμός – Περιβάλλον και Βιωσιμότητα. Στο βιβλίο Κεφάλαιο Δ’, Παραδείγματα, Γραφεία της Commerzbank, Φρανκφούρτη, University Studio Press, σελ. 147.
• Ian Lambot (1997), Commerzbank Frankfurt: Prototype for an Ecological High-Rise. Birkhauser – Publishers for Architecture.
• Volker Fischer, Horst Grüneis (1997), Sir Norman Foster and Partners: Commerzbank, Frankfurt am Main, Edition Axel Menges.
• Mary Pepchinski, «With its Naturally Ventilated Skin and Gardens in the Sky, Foster and Partners’ Commerzbank Reinvents the Skyscraper», The Architectural Record. Volume 186, No. 1, Ιανουάριος 1998.
• http://www.fosterandpartners.com/Projects/0626/
• http://www.architectureweek.com/2000/0913/


Κωνσταντίνος Βασιλειάδης, PhD UCy
Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Α.Π.Θ.
costas@vassiliades-architects.com
www.vassiliades-architects.com

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
Login with email
Login with Facebook

Άλλα άρθρα συγγραφέα

Newsroom K

Σχόλια αναγνωστών

Υπό μερικό έλεγχο τέθηκε η πυρκαγιά στον Ακάμα

«Η ανοχή που έδειξαν οι αρχές στο θέμα των παραλιών, των χελώνων κτλ, μας οδήγησε στις σημερινές κακόβουλες, ...»
Ένας Πολίτης  |  13:09

Με βίτσες και διαβατήρια είπαν στον Αρχιεπίσκοπο «Εις πολλά έτη Δέσποτα»

«Εις πολλά έτη Δέσποτα.... στο μοναστήρι σου... Τα καλύτερα έπονται!!!»
Ανδρέας Μάλης Μαυρομιχάλης  |  11:51

Αστυνομική επιχείρηση για την εκκένωση κτιρίου στα Εξάρχεια

«Αντε επιτελους, μετα απο 40 χρονια αποφασισε η ελλαδα να συμπεριφερθει σαν κανονικο κρατος. Ελπιζω ...»
Ντόμπρος Κελαήδης  |  22:52

Παρασκήνιο με ουρά από τις πολιτογραφήσεις

«Προεδρικό ή γιάφκα; Ιδού το ερώτημα!!!»
Ai Em  |  09:38

Περιβάλλον: Τελευταία Ενημέρωση

X