ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
 

Η ψευδαίσθηση της δωρεάν στάθμευσης

Του Μιχάλη Λαμπρινού*

Φανταστείτε μια πόλη όπου οι θέσεις στάθμευσης είναι άφθονες, σε βολική τοποθεσία και εντελώς δωρεάν. Μπορεί να ακούγεται σαν όνειρο πραγματοποιήσιμο για πολλούς οδηγούς, αλλά αυτή η ψευδαίσθηση της δωρεάν στάθμευσης έχει σημαντικό κόστος. Η διαθεσιμότητα άφθονης και φθηνής ή δωρεάν στάθμευσης έχει εκτεταμένες συνέπειες που ξεπερνούν την άνεση που παρέχει. Σε αυτό το άρθρο, θα εμβαθύνω στον αρνητικό αντίκτυπο αυτής της ευρέως επιθυμητής πρακτικής και θα εκθέσω τα οφέλη από την υιοθέτηση της βιώσιμης κινητικότητας. Αμφισβητώντας τα δήθεν οφέλη της δωρεάν στάθμευσης, μπορούμε να ανοίξουμε τον δρόμο για ένα πιο βιώσιμο και ζωντανό μέλλον.

Οι χώροι στάθμευσης μπορεί να φαίνονται βολικοί, αλλά έχουν ένα σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα και δεν συνάδουν με τη βιώσιμη κινητικότητα

Το Περιβαλλοντικό Αποτύπωμα Οι χώροι στάθμευσης μπορεί να φαίνονται βολικοί, αλλά έχουν ένα σημαντικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα που σχεδόν πάντα παραβλέπεται. Ας αναλύσουμε λοιπόν τον αντίκτυπο της άφθονης και φθηνής ή δωρεάν στάθμευσης:

• Χρήση γης και αστική εξάπλωση:

Σύμφωνα με μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Μπέρκλεϋ, οι χώροι στάθμευσης στις Ηνωμένες Πολιτείες καλύπτουν μια περιοχή περίπου στο μέγεθος της πολιτείας του Ντέλαγουερ. Η διαθεσιμότητα δωρεάν στάθμευσης ενθαρρύνει την αστική εξάπλωση δίνοντας προτεραιότητα στα αυτοκίνητα έναντι των ανθρώπων. Τεράστιες εκτάσεις είναι καθορισμένες ως χώροι στάθμευσης, που συμβάλλουν στην επέκταση των πόλεων και στην καταστροφή των χώρων πρασίνου.

Αυξημένη συμφόρηση και εκπομπές ρύπων:

Η δωρεάν στάθμευση παρέχει κίνητρα για τη χρήση αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα περισσότερα οχήματα να διακινούνται στο δρόμο προκαλώντας αυξημένη κυκλοφοριακή συμφόρηση. Το Διεθνές Φόρουμ Μεταφορών εκτιμά ότι έως και το 30% της αστικής κυκλοφορίας προκαλείται από οδηγούς που αναζητούν θέσεις στάθμευσης. Αυτό όχι μόνο σπαταλά πολύτιμο χρόνο, αλλά συμβάλλει επίσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση και τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, επιδεινώνοντας την κλιματική κρίση.

Απορροή ομβρίων και ρύπανση των υδάτων:

Χώροι στάθμευσης με αδιαπερατές επιφάνειες εμποδίζουν το νερό της βροχής να διεισδύσει φυσικά στο έδαφος. Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «Journal of Environmental Management» διαπίστωσε ότι οι χώροι στάθμευσης δημιουργούν σημαντικές ποσότητες απορροής όμβριων υδάτων, οι οποίες συσσωρεύουν ρύπους όπως πετρέλαιο, βαρέα μέταλλα και χημικές ουσίες. Αυτοί οι ρύποι στη συνέχεια μεταφέρονται σε υδάτινα σώματα προκαλώντας ρύπανση των υδάτων και βλάβη στα υδάτινα οικοσυστήματα.

Φαινόμενο της θερμικής νησίδας:

Οι χώροι στάθμευσης απορροφούν και εκπέμπουν θερμότητα, συμβάλλοντας στο φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας. Η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (EPA) δηλώνει ότι οι χώροι στάθμευσης μπορεί να είναι 10 έως 30 βαθμούς Κελσίου θερμότεροι από τις γύρω περιοχές με βλάστηση. Αυτό το φαινόμενο αυξάνει τις τοπικές θερμοκρασίες καθιστώντας τις πόλεις πιο ζεστές και επιδεινώνοντας τις επιπτώσεις των καυσώνων, ιδιαίτερα σε πυκνοκατοικημένες περιοχές.

Ατομική Ευμάρεια: Πέρα από την Άνεση

Ενώ η δωρεάν στάθμευση μπορεί να φαίνεται ευεργετική για τα άτομα που διακινούνται με αυτοκίνητο, έχει αρκετές αρνητικές επιπτώσεις στην προσωπική τους ευμάρεια. Ας διερευνήσουμε αυτές τις επιπτώσεις:

• Καθιστικός τρόπος ζωής και θέματα υγείας:

Η ευκολία της δωρεάν στάθμευσης συχνά αποθαρρύνει τη σωματική δραστηριότητα. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «Journal of Physical Activity and Health» διαπίστωσε ότι τα άτομα που έχουν δωρεάν χώρο στάθμευσης στο χώρο εργασίας τους είναι λιγότερο πιθανό να συμμετέχουν σε ενεργές μεταφορές, όπως το περπάτημα ή το ποδήλατο. Αυτός ο καθιστικός τρόπος ζωής συμβάλλει σε προβλήματα υγείας όπως η παχυσαρκία, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο διαβήτης. Το συχνό περπάτημα ή η ποδηλασία δεν προάγει μόνο τη σωματική υγεία αλλά επίσης βελτιώνει την ψυχική ευεξία.

• Άγχος και επιθετική οδήγηση:

Η αναζήτηση δωρεάν στάθμευσης μπορεί να είναι μια αγχωτική εμπειρία. Μελέτη που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, στο Λος Άντζελες, διαπίστωσε ότι οι οδηγοί αφιερώνουν κατά μέσο όρο 17 ώρες το χρόνο σε μια τυπική πόλη αναζητώντας θέσεις στάθμευσης. Η απογοήτευση τού να κυκλοφορείς γύρω από κατειλημμένους χώρους στάθμευσης ή να προσπαθείς να βρεις έναν ελεύθερο χώρο οδηγεί συχνά σε οργή, επιθετική οδήγηση και αυξημένα επίπεδα άγχους. Η υιοθέτηση εναλλακτικών τρόπων μεταφοράς μπορεί να μετριάσει αυτά τα αρνητικά συναισθήματα και να προωθήσει μια πιο ήρεμη και πιο ευχάριστη εμπειρία μετακίνησης.

• Κόστος ιδιοκτησίας αυτοκινήτου:

Αν και η γοητεία της δωρεάν στάθμευσης μπορεί να φαίνεται οικονομική, συγκαλύπτει το πραγματικό κόστος της ιδιοκτησίας αυτοκινήτου. Τα έξοδα που σχετίζονται με την αγορά, τη συντήρηση και την τροφοδοσία πολλών οχημάτων ανά νοικοκυριό μπορεί να είναι σημαντικά, επηρεάζοντας την οικονομική ευημερία των ατόμων. Η Αμερικανική Ένωση Δημοσίων Μεταφορών (APTA) εκτιμά ότι τα άτομα που βασίζονται στη δημόσια συγκοινωνία για τις μεταφορές τους, μπορούν να εξοικονομήσουν κατά μέσο όρο $10.000 ετησίως, σε σύγκριση με εκείνους που διαθέτουν και συντηρούν αυτοκίνητο. Η επένδυση σε επιλογές βιώσιμης κινητικότητας, όπως η δημόσια συγκοινωνία, η ποδηλασία ή η ομαδική χρήση αυτοκινήτου, μπορεί να προσφέρει σημαντική εξοικονόμηση κόστους μακροπρόθεσμα.

Δέσμευση της Κοινωνίας: Η Δύναμη της Βιώσιμης Κινητικότητας

Πέρα από το ατομικό επίπεδο, ο αντίκτυπος της δωρεάν στάθμευσης επεκτείνεται στην κοινωνία ως σύνολο. Ας εξετάσουμε τα οφέλη της βιώσιμης κινητικότητας:

• Ζωντανοί δημόσιοι χώροι:

Με τη μείωση του αριθμού των χώρων στάθμευσης οι πόλεις μπορούν να διεκδικήσουν εκ νέου πολύτιμη γη για δημόσιους χώρους, πάρκα και περιοχές φιλικές για τους πεζούς. Αυτός ο μετασχηματισμός όχι μόνο ενισχύει την αισθητική ελκυστικότητα του αστικού περιβάλλοντος, αλλά προωθεί επίσης τη συμμετοχή της κοινότητας και τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Περιπτωσιακή μελέτη από τη Ζυρίχη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η μετατροπή των χώρων στάθμευσης σε χώρους πρασίνου οδήγησε σε αυξημένη κοινωνική συνοχή και ισχυρότερη αίσθηση κοινότητας.

• Βελτιωμένη ποιότητα αέρα και υγεία:

Η υιοθέτηση επιλογών βιώσιμης κινητικότητας μειώνει τον αριθμό των αυτοκινήτων στο δρόμο, οδηγώντας σε βελτιωμένη ποιότητα αέρα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υπολογίζει ότι η ρύπανση του εξωτερικού αέρα προκαλεί περίπου 4,2 εκατομμύρια πρόωρους θανάτους κάθε χρόνο παγκόσμια. Στην Κύπρο υπολογίζεται ότι ο αντίστοιχος αριθμός είναι 600 ετησίως. Με τη μείωση της χρήσης του αυτοκινήτου και την προώθηση της δημόσιας συγκοινωνίας και των ενεργών μεταφορών μπορούμε να μετριάσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στην υγεία και να δημιουργήσουμε πιο υγιείς κοινότητες.

Οικονομική ώθηση:

• Οι πρωτοβουλίες βιώσιμης κινητικότητας μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο στις τοπικές οικονομίες. Μελέτη που διεξήχθη από το Ινστιτούτο Πολιτικής Μεταφορών της Βικτώριας διαπίστωσε ότι η επένδυση σε υποδομές δημόσιας συγκοινωνίας και ποδηλασίας δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας ανά δολάριο που δαπανάται σε σύγκριση με την επένδυση σε οδικές υποδομές. Οι φιλικές προς τους πεζούς γειτονιές και οι ζωντανοί δημόσιοι χώροι προσελκύουν επισκέπτες, τονώνουν τον τουρισμό και ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη μέσω της αυξημένης κυκλοφορίας πεζών και των δαπανών των πελατών.

• Κοινωνική ισότητα και προσβασιμότητα:

Η επαναξιολόγηση της κυριαρχίας των αυτοκινήτων στους αστικούς χώρους προάγει την κοινωνική ισότητα δίνοντας προτεραιότητα στις ανάγκες των πεζών, των ποδηλατών και των χρηστών της δημόσιας συγκοινωνίας. Τα προσβάσιμα και καλά συνδεδεμένα συστήματα μεταφορών διασφαλίζουν

ότι όλοι, ανεξαρτήτως κοινωνικοοικονομικής κατάστασης, μπορούν να διακινηθούν στην πόλη εύκολα και αποτελεσματικά. Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο «Journal of Transport and Land Use» διαπίστωσε ότι η βελτιωμένη προσβασιμότητα στη δημόσια συγκοινωνία επηρέασε θετικά τα ποσοστά απασχόλησης των ατόμων με χαμηλό εισόδημα.

Συμπέρασμα: Ανοίγοντας τον δρόμο για ένα βιώσιμο μέλλον

Η ψευδαίσθηση της δωρεάν στάθμευσης μάς έχει αιχμαλωτίσει για πάρα πολύ καιρό. Είναι καιρός να αμφισβητήσουμε αυτό το καθεστώς και να υιοθετήσουμε τη βιώσιμη κινητικότητα στην καθημερινότητά μας για ένα καλύτερο μέλλον. Αναγνωρίζοντας τις περιβαλλοντικές, προσωπικές και κοινοτικές επιπτώσεις της άφθονης και φθηνής στάθμευσης, μπορούμε να κάνουμε συγκεκριμένα βήματα προς τη δημιουργία ζωντανών –χωρίς αποκλεισμούς– και βιώσιμων πόλεων.
Ας οραματιστούμε τους αστικούς μας χώρους, ας μετατρέψουμε χώρους στάθμευσης σε χώρους πρασίνου και δημόσιες πλατείες, και ας δώσουμε προτεραιότητα στην ευημερία των πόλεών μας. Επιλέγοντας εναλλακτικές επιλογές μεταφοράς, υποστηρίζοντας βελτιώσεις υποδομών και συνηγορώντας υπέρ πρωτοβουλιών βιώσιμης κινητικότητας, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα μέλλον όχι μόνο πιο φιλικό προς το περιβάλλον αλλά και πιο υγιές, πιο οικονομικά εύρωστο και κοινωνικά δίκαιο.

*Ο κ. Λαμπρινός είναι συγκοινωνιολόγος σύμβουλος Μεταφορών και Κινητικότητας

 

ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ

Προσωπικότητες στην ''Κ'': Τελευταία Ενημέρωση