ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
Τελευταία Ενημέρωση: 22:59
 

Στα Τρίκαλα στα δυο στενά

Η γενέτειρα του Βασίλη Τσιτσάνη με το σπουδαίο ιστορικό παρελθόν

Newsroom Κ, Αθήνα

Η γενέτειρα του Βασίλη Τσιτσάνη, η πόλη του Ληθαίου ποταμού, με τους ποδηλατόδρομους, το σπουδαίο ιστορικό παρελθόν και ένα ενδιαφέρον ψηφιακό παρόν, ενδείκνυται για μια αναζωογονητική ανοιξιάτικη εκδρομή.

«Κλιάφα», «Κλιάφα» και πάλι «Κλιάφα». Ωρες ώρες το μυαλό έχει λόγο που κολλάει σε κάτι, κι ας μην καταλαβαίνουμε αμέσως το γιατί. Η επιχείρηση «Κλιάφα» είναι... θεσμός στην πόλη των Τρικάλων, όπως εξηγεί πολύ παραστατικά η Μαρούλα, αφού πρώτα μου συστήνεται. «Εγώ είμαι νύφη Κλιάφα», το γένος Μάτη. «Παντρεύτηκα τον Κώστα, γιο του ιδρυτή της επιχείρησης, Θεόδωρου Κλιάφα».

Βλάχος, μέλος κτηνοτροφικής οικογένειας και απόφοιτος της Εμπορικής Σχολής Βόλου, ο Θεόδωρος αντιλήφθηκε την ανάγκη των τυροκόμων να ψύχουν τα τυριά τους και το 1926 ίδρυσε μια εταιρεία με ψυκτικούς θαλάμους που νοικιάζονταν σε τυροπαραγωγούς. Τότε η εταιρεία πουλούσε παγοκολόνες και παρασκεύαζε αναψυκτικά, δραστηριότητα που συνεχίζεται έως τις μέρες μας. Βυσσινάδες, γκαζόζες, πορτοκαλάδες, νέκταρ, τσάι παράγονται μέχρι σήμερα στο νέο εργοστάσιο, λίγο έξω από την πόλη.

Ο παλιός βιομηχανικός χώρος, στη συμβολή των οδών Ομήρου και Θεμιστοκλέους, όπου συναντιόμαστε με τη Μαρούλα, στεγάζει πλέον το Κέντρο Ιστορίας και Πολιτισμού Κλιάφα, δηλαδή ένα μουσείο με διάφορων ειδών εκθέματα, όπως είναι τα βιβλιάρια εργατών και το παλιό μηχανοστάσιο. Η πιο πρωτότυπη απ’ όλες τις αίθουσες, πάντως, είναι εκείνη με τα πώματα: «7up», «Dr Pepper», «Tiga Col», πλήθος από καπάκια κάθε ύφους, με ευδιάκριτες ονομασίες ή με κρυπτογραφημένα brand names (ένα μονόγραμμα, το σχέδιο από ένα ποτήρι κρασί) γεμίζουν τους τοίχους.

Η επίσκεψη στο παλιό παγοποιείο Κλιάφα, που είναι συνώνυμη με βουτιά στο παρελθόν, επιστρέφουμε στη σύγχρονη πραγματικότητα των Τρικάλων, η οποία ομολογουμένως είναι αρκετά διαφορετική. Αμέτρητες οι καφετέριες στον κεντρικότερο δρόμο της πόλης, την οδό Ασκληπιού (φέρει το όνομα του θεού της Ιατρικής, που καταγόταν από την αρχαία Τρίκκη, πάνω στην οποία είναι χτισμένη η σύγχρονη πόλη).

Απειρα είναι και τα ποδήλατα που κυκλοφορούν στο κέντρο. Δεν νομίζω ότι έχω ξαναδεί πόλη με τόσα ποδήλατα, με αναβάτες κάθε ηλικίας, αγόρια, κορίτσια, παππούδες, νοικοκυρές με ψώνια στο καλάθι, καλοντυμένους, κακοντυμένους, με τακούνια ή με φόρμες.

Λόγω επίπεδου εδάφους, τα Τρίκαλα ήταν ανέκαθεν ποδηλατούπολη: πλέον διαθέτουν και ποδηλατόδρομους. Στα info points του δήμου μπορεί ο καθένας να παραλάβει δωρεάν (αφήνοντας μια ταυτότητα) ένα ποδήλατο για τρεις ώρες και να κάνει μια βόλτα.

Τα Τρίκαλα έχουν την τύχη να διατρέχονται από ποτάμια, που τους προσδίδουν πολλή ομορφιά. Η κυριότερη υδάτινη αρτηρία τους είναι ο Ληθαίος ποταμός (ο γιος της Λήθης, που, όταν τον διάβαιναν οι νεκροί, ξεχνούσαν τον Επάνω Κόσμο), ο οποίος περνάει από το κέντρο της πόλης χωρίζοντάς τη στα δύο.

Από τη μία μεριά βρίσκεται ο λόφος του Προφήτη Ηλία, το Κάστρο, τo Ρολόι, η χριστιανική συνοικία Βαρούσι με τα παραδοσιακά σπίτια με τα σαχνισιά, η πιάτσα των Μανάβικων με παραταγμένες τη μία μετά την άλλη τις ταβέρνες και η Κεντρική Πλατεία.

Και από την άλλη μεριά είναι το Κουρσούμ Τζαμί του 16ου αιώνα (γνωστό και ως τέμενος του Οσμάν Σαχ, Οθωμανού διοικητή στο Σαντζάκι της Θεσσαλίας), οι παλιές φυλακές, το συγκρότημα του Μύλου Ματσόπουλου (βιομηχανικό μνημείο του 1884, εντός του οποίου κατασκευάστηκε το πρώτο μακαρονοποιείο της Ελλάδας και τα Χριστούγεννα μετατρέπεται στον διάσημο Μύλο των Ξωτικών) και βέβαια ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Τρικάλων (άνοιξε στα τέλη του 19ου αιώνα).

Κάνοντας μια βόλτα δίπλα στο κτίριο του σταθμού, βλέπουμε και ένα τμήμα παροπλισμένης αμαξοστοιχίας του τρένου που έκανε τη διαδρομή Παλαιοφάρσαλα-Καλαμπάκα και σήμερα στεγάζει τα γραφεία του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμων Τρικάλων. Ναι, μέσα στο τρενάκι έχουν τα γραφεία τους οι Τρικαλινοί φίλοι των σιδηροδρόμων – ξεκλειδώνουν μάλιστα το βαγόνι για χάρη μας και μας αφήνουν να μπούμε και να βιώσουμε την περίεργη αίσθηση που προκαλεί στον επιβάτη ένα σταθμευμένο στην πρασινάδα, ακίνητο τρένο, που δεν θα ξαναταξιδέψει ποτέ.

Βόλτες και Τσιτσάνης

Σημείο αναφοράς για κάθε ταξιδιώτη των Τρικάλων είναι τα Μανάβικα, «το όριο ανάμεσα στην αρχαία Τρίκκη και τη μεσαιωνική πόλη», μια γειτονιά που τον 19ο αιώνα αναπτύχθηκε ως εμπορική περιοχή, όπως μας λέει ο Θανάσης Μιχαλάκης, ιστορικός και εκπρόσωπος Τύπου του Δήμου Τρικκαίων. «Μανάβικα τα λέμε γιατί κυριαρχούσαν στους συγκεκριμένους δρόμους τα οπωροπωλεία», παρότι στη γειτονιά υπήρχαν διάφορων ειδών μαγαζιά.

Σταματάμε στην οδό Ερυθρού Σταυρού, μπροστά από μια ζωγραφιά που φιλοτεχνήθηκε στη Γαλλία κατά παραγγελία των Τρικαλινών και επικολλήθηκε στην πλαϊνή όψη ενός κτιρίου. Mοιάζει με κολάζ των Τρικάλων στο οποίο σμίγουν ετερόκλητα χαρακτηριστικά τους: ο πιτσιρίκος με τη φανέλα του ΑΟΤ, ο Τσιτσάνης, τα αρχοντικά, το σπίτι της αντιπαροχής με την τέντα, τα σαχνισιά του Βαρουσίου, οι μπουζουξήδες, το air condition στο μπαλκόνι. Είναι «κόλλημα» η τοιχογραφία... Ο δημιουργός της έχει καταφέρει να πακετάρει όλη τη σύγχρονη ιστορία της πόλης μέσα στα λίγα τετραγωνικά ενός τοίχου.

Ο φίλαθλος του ΑΟΤ, ο Τσιτσάνης, τα παραδοσιακά σπίτια με τα σαχνισιά, το σπίτι της αντιπαροχής με την τέντα... Ολη η ιστορία των Τρικάλων στην τεράστια τοιχογραφία στα Μανάβικα.

Μετά τα Μανάβικα, σειρά έχει το Κουρσούμ Τζαμί, δίπλα στο οποίο βρίσκεται ένα κτίσμα με μεγάλη και μάλλον λυπητερή ιστορία. Πρόκειται για τις παλιές φυλακές Τρικάλων, ενταγμένες στον αστικό ιστό, με τους κρατουμένους να ζουν κεκλεισμένων των θυρών και να οσμίζονται πώς κυλούσε η ζωή των Τρικαλινών που έκαναν την περατζάδα τους λίγα μέτρα μακριά τους.

Το κτίριο σταμάτησε να στεγάζει τις φυλακές το 2006 και αποφασίστηκε να μετατραπεί σε Κέντρο Ερευνας - Μουσείο Τσιτσάνη, ενώ στη διάρκεια των εργασιών αναμόρφωσης αποκαλύφθηκε δίδυμο (για γυναίκες και άντρες) οθωμανικό λουτρό στο ισόγειο, που χρονολογείται στην εποχή του Οσμάν Σαχ (16ος αιώνας).

Οσο για το Κέντρο Ερευνας - Μουσείο Τσιτσάνη, άνοιξε τις πύλες του στις αρχές του 2017 με μια προσωρινή έκθεση, εν αναμονή της μόνιμης που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, προσωπικά αντικείμενα του μεγάλου ρεμπέτη που γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Τρίκαλα.

Στο μουσείο προβλέπεται επίσης να υπάρχουν αναφορές στο περιβάλλον της εποχής, «γιατί θέλουμε να πούμε στον κόσμο ότι αυτός ο άνθρωπος εμπνεύστηκε από ό,τι συνέβαινε γύρω του, δεν έγραψε αυτά που έγραψε τυχαία», όπως εξηγεί ο Στέλιος Καραγιώργος, υπεύθυνος του χώρου.

Δίκιο έχει. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που επιβεβαιώνει ότι ο Τσιτσάνης αφουγκραζόταν τον περίγυρό του είναι το περίφημο τραγούδι με τον γνωστό στίχο «Στα Τρίκαλα στα δυο στενά, σκοτώσανε τον Σακαφλιά». Τα «δυο στενά» βρίσκονταν μέσα στο συγκρότημα της συγκεκριμένης φυλακής, ενώ η ιστορία λέει ότι πρόκειται για το φονικό κάποιου κρατουμένου ονόματι Σακαφλιά ή κάποιου φυλακισμένου με συμπεριφορά μάγκα που του είχαν κολλήσει το παρατσούκλι «Σακαφλιάς».

Κάπως έτσι κυλάει το τριήμερο ταξίδι μας στα Τρίκαλα. Με πολύ Τσιτσάνη, πολλές βόλτες και πληροφορίες για μια σημαντική πόλη της Θεσσαλίας που λειτουργεί ως πόλος έλξης για όσους θέλουν να τη χρησιμοποιήσουν ως βάση για να γνωρίσουν προορισμούς όπως είναι τα Μετέωρα, η Λίμνη Πλαστήρα, η Ελάτη και το Περτούλι. Εκτός από την κομβική γεωγραφική θέση τους, τα Τρίκαλα επιχειρούν να ακολουθήσουν τον ρυθμό της εποχής ίσως περισσότερο από κάθε άλλη πόλη της ελληνικής επαρχίας.

Στους δημόσιους χώρους υπάρχει δωρεάν ίντερνετ (ώρες ώρες δεν ανταποκρίνεται, αλλά τελικά την κάνεις τη δουλειά σου), ενώ διάσημο είναι το Λεωφορείο Χωρίς Οδηγό, που λειτούργησε πιλοτικά από τον Αύγουστο του 2015 έως τον Φεβρουάριο του 2016 σε κανονικές συνθήκες κυκλοφορίας.

Αυτά για την ιστορία και την τεχνολογία. Προσωπικά, βέβαια, από τα Τρίκαλα θα θυμάμαι και κάποια άλλα πράγματα. Την κεντρική πεζογέφυρα που το απόγευμα φωτιζόταν με ένα απαλό μπλε φως. Το γλέντι που ξέσπασε, από το πουθενά, στη 1 μετά τα μεσάνυχτα στην «Κληματαριά» (ενδεικτικό του ότι η τρικαλινή νύχτα είναι απρόβλεπτη κι εκεί που νομίζεις ότι ο κόσμος πάει σπίτι του, η γιορτή αναζωπυρώνεται). Τον σκεϊτά που συναντήσαμε στη γέφυρα του Ασκληπιού να κάνει εξάσκηση στο πατίνι, δίνοντας με την παρουσία του φρεσκάδα στη βραδινή όψη της πόλης, μάλλον χωρίς καν να το καταλαβαίνει.

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

Άλλα άρθρα συγγραφέα

Newsroom Κ, Αθήνα

Σχόλια αναγνωστών

Madonna: Η αμφιλεγόμενη εμφάνιση και τα φάλτσα της «βασίλισσας» στη Eurovision

«Ας είναι η τελευταία φορά που βλέπουμε αυτή την `καλλιτέχνηδα`!!!»
ΑΚΑ  |  09:01

Κυπριανού: Κομματάρχης της χειρότερης εκδοχής ο Πρόεδρος

«Άντρο μου, κάποτε, κάποτε, βλέπε και τη φάτσα σου στον καθρέφτη και βλέπε τι ξεστομίζεις! Τελικά έγινες ...»
ΑΚΑ  |  08:52

Ο γ.γ ΑΚΕΛ ξέρει καλά την πορεία στον κατήφορο, λέει ο Προδρόμου

«Θερμά συγχαρητήρια κέριε Σαβεριάδη!.»
CGA  |  08:25

Α. Κυπριανού: Προσερχόμενοι στην κάλπη γινόμαστε η αλλαγή που θέλουμε για την ΕΕ

«Ενώ οι ...ΑΚΕΣ είναι γυρισμένοι!!!! Τι να περιμένει να ακούσει κάποιος από ένα .....ΑΚΑ»
Christos A.  |  08:17

Ταξίδια: Τελευταία Ενημέρωση

Mέλη του αλιευτικού συνεταιρισμού ψαρεύουν με το περίφημο νταλιάνι στην περιοχή Λασκάρα

Μόνο Πρέβεζα

Η Πρέβεζα σε ένα διαχρονικά στρατηγικό σηµείο, στήνει σήµερα τραπεζάκια στην περαντζάδα µπροστά στη θάλασσα
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Οι δρόμοι της Alfama είναι από τους πιο γραφικούς της Λισαβόνας

Λισαβόνα by locals

Ένα διάσημο παζάρι, παραδοσιακή πορτογαλική κουζίνα και όμορφοι κήποι για ξεκούραση
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Άποψη του συννεφιασμένου Nyhavn

Ιστορίες της Κοπεγχάγης

Η συγγραφέας Αμάντα Μιχαλοπούλου συναντά τις παιδικές της αναμνήσεις σε μινιμαλιστικά καφέ, νεωτερικά μουσεία και κομψές ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Το κτίριο της Φιλαρμονικής του Αμβούργου μοιάζει να πλέει στα νερά του Έλβα

Aμβούργο by locals

Η πιο παλιά καντίνα του λιμανιού, ένας δρόμος αφιερωμένος στη street art και θέα πάνω από την πόλη
Newsroom K
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Ο εντυπωσιακός καταρράκτης στις Θερμοπύλες εξαγνίζει σώμα και νου

Φθιώτιδα: Στην πηγή

Η γεωγραφική περιοχή της σημερινής Φθιώτιδας διαθέτει μεταξύ άλλων τις ιαματικές πηγές των Καμένων Βούρλων
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Θέα στους ουρανοξύστες του Μανχάταν από το παρατηρητήριο Top of the Rocks, στον τελευταίο όροφο του Rockefeller Centre

Νέα Υόρκη by locals

Ξεκινάμε την ημέρα με γεμιστά μπέιγκελ, κάνουμε βόλτα με τελεφερίκ πάνω από το Roosevelt Island και κλείνουμε τη βραδιά ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Το χωριό χωρίζεται στα δύο από τον ποταμό Σερράχη, ο οποίος πηγάζει από το βουνό Παπούτσα.

Εκδρομή στο Παλαιχώρι

Το πλάνο ήταν να ξεκινήσουμε από το κεφαλοχώρι της Πιτσιλιάς, το Παλαιχώρι και να μάθουμε περισσότερα για το χωριό αυτό
Newsroom K
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Η Φιλαρμονική «Καποδίστριας», ή «κόκκινη», στα στενά της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας. (Φωτογραφία: Nikos Pilos/laif)

Αφιέρωμα Πάσχα: Επτάνησα

Οι φιλαρμονικές, το σπάσιμο της στάμνας και η πληθωρική γαστρονομία δημιουργούν μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα.
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Τη Μεγάλη Παρασκευή, ο Πύργος Σαντορίνης «παίρνει φωτιά» από χιλιάδες αναμμένα τενεκεδάκια.

Αφιέρωμα Πάσχα: Κυκλάδες

Πεζοπορίες με τη Χοζοβιώτισσα στην Αμοργό, η Κούνια των ερωτευμένων στην Κύθνο, το λαμπριάτικο τραπεζι Σίφνου και Ανάφης. ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Μarktplatz, η πλατεία της Αγοράς. (Φωτογραφία: AFP/VISUALHELLAS.GR)

Βαϊμάρη: Η πατρίδα του Bauhaus

Η καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική σχολή που ίδρυσε ο Βάλτερ Γκρόπιους κλείνει φέτος τα 100 χρόνια και η ιστορική πόλη της ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Σούρουπο στην πλατεία Νίκης. (ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ: ΠΕΡΙΚΛΗΣ ΜΕΡΑΚΟΣ)

Kοζάνη: Άλλη ατμόσφαιρα

Όσοι της αφιερώσουν ένα Σαββατοκύριακο θα ανακαλύψουν μια μικρή και ασφαλή πόλη, που εδώ και έναν χρόνο είναι «smoke-free» ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Γύρω από την Piazza di Spagna οι καλλιτέχνες του δρόμου πωλούν τα έργα τους

Ρώμη by locals

Ανακαλύψτε την πιο foodie συνοικία και την πιο όμορφη αυλή της Αιώνιας Πόλης και γευτείτε ιταλικό φαγητό του δρόμου
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Πανοραμική θέα του χωριού. (Φωτογραφία: ΚΛΑΙΡΗ ΜΟΥΣΤΑΦΕΛΛΟΥ)

Ο Μυστράς ξανανιώνει

Την πρώτη ευεργετική επίδραση του Μυστρά τη νιώθεις περπατώντας στον αρχαιολογικό χώρο – ιδίως την άνοιξη
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Στην Plaza de la Virgen Βlanca, το όνομα της πόλης είναι γραμμένο και στα καστιγιάνικα και στα βάσκικα. (Φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image)

Βιτόρια: Ώρα για τζάμπολ

O μέσος ταξιδιώτης μπορεί να μην έχει καν ακουστά το όνομα της Vitoria, ιδίως με τη βασκική ονομασία της, Gasteiz
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
Το κτίριο της Φιλαρμονικής του Αμβούργου μοιάζει να πλέει στα νερά του Έλβα.

Aμβούργο by locals

Η πιο παλιά καντίνα του λιμανιού, ένας δρόμος αφιερωμένος στη street art και θέα πάνω από την πόλη.
Newsroom K
 |  ΤΑΞΙΔΙΑ
X