Γράφει ο Βασίλης Σαμπράκος
Μία εβδομάδα πριν από το παιχνίδι με τον Aρη, στο Ολυμπιακό Στάδιο απέναντι στον Παναθηναϊκό ο Αντρίγια Ζίβκοβιτς έμοιαζε με τον πιο αδύναμο κρίκο σε μια έτσι κι αλλιώς αδύναμη αλυσίδα που ήταν ο ΠΑΟΚ όταν προσπάθησε να αμυνθεί μετά το 15ο λεπτό αφού έμεινε με δέκα παίκτες. Είχε τότε «αναγκάσει» τον Αλέσιο Λίσι να τον αντικαταστήσει στην ανάπαυλα του ημιχρόνου, για να προστατέψει τόσο την ομάδα του όσο και τον αρχηγό της.
Το βράδυ της περασμένης Κυριακής στην Τούμπα o 30χρονος Σέρβος διεθνής μεσοεπιθετικός βάλθηκε από την πρώτη στιγμή του ματς με τον Αρη να «απαντήσει». Δηλαδή, όχι μόνο να βελτιώσει θεαματικά την απόδοσή του, αλλά να ηγηθεί. Από το πρώτο λεπτό προσπάθησε με τις ενέργειές του αλλά και τις χειρονομίες του να «πάρει μαζί του» τον κόσμο – να προκαλέσει τη θερμή υποστήριξη προς την ομάδα.
Ενας ποδοσφαιριστής που ζει εδώ και 6 χρόνια στον ΠΑΟΚ είναι κάποιος που έχει βάλει πλέον στο πετσί του το πρωτόκολλο επανεκκίνησης που ενεργοποιούν κάθε φορά οι παίκτες μαζί με τον προπονητή όταν επιστρέφουν στην Τούμπα για ένα σημαντικό ματς και έχει προηγηθεί αποτυχημένο αποτέλεσμα. Το «να μπούμε δυνατά, με πολύ πάθος, για να πάρουμε την Τούμπα μαζί μας» αποτελούσε βασικό στοιχείο του game plan του Ραζβάν Λουτσέσκου κάθε φορά που είχε προηγηθεί «στραβό» αποτέλεσμα. Και αυτό το κομμάτι που βρισκόταν πάντοτε στον πυρήνα της αγωνιστικής νοοτροπίας του ΠΑΟΚ επί Λουτσέσκου ο Ζίβκοβιτς το είχε ενσωματώσει εξαρχής στον λόγο που βγάζει ως αρχηγός προτού βγουν οι ποδοσφαιριστές από τα αποδυτήρια.
Ο Λουτσέσκου έφυγε, όμως ο Ζίβκοβιτς όχι απλώς δεν «άλλαξε μυαλό» αλλά λειτουργεί πλέον με τη συναίσθηση ότι φέρει μεγαλύτερη ευθύνη. Σε αυτό το μεταβατικό στάδιο του ΠΑΟΚ, και πλέον με τον Κωνσταντέλια στη Γερμανία, αισθάνεται ότι η ομάδα του έχει μεγαλύτερη ανάγκη την ηγεσία του. Και αυτό το ματς, της περασμένης Κυριακής, είναι μια απόδειξη που τεκμηριώνει ισχυρά τη νοοτροπία του. Διότι ήταν αυτός του οποίου η απόδοση και η αγωνιστική νοοτροπία έδωσαν στον ΠΑΟΚ τα στοιχεία που χρειαζόταν για να βγει νικητής.
Επιδραστικός επί 85΄
Και τα δεδομένα του αγώνα εξηγούν πόσο ολοκληρωμένος ήταν ο τρόπος με τον οποίο ο Ζίβκοβιτς ανέλαβε αυτή την ευθύνη. Στα 85΄ που έμεινε στο γήπεδο δεν ήταν απλώς ο σκόρερ ενός από τα δύο γκολ του ΠΑΟΚ. Ηταν ένας ποδοσφαιριστής που επηρέασε το παιχνίδι σε διαφορετικές ζώνες και με διαφορετικούς τρόπους.
Οι 61 επαφές του με την μπάλα και κυρίως η κατανομή τους στο γήπεδο περιγράφουν έναν ρόλο πολύ πιο σύνθετο από αυτόν ενός δεξιού εξτρέμ. Ο Ζίβκοβιτς κατέβαινε χαμηλά στη δεξιά πλευρά για να συμμετέχει στην ανάπτυξη, εμφανιζόταν στον εσωτερικό διάδρομο για να συνδέσει το παιχνίδι και έφτανε μέχρι την αντίπαλη περιοχή για να γίνει εκτελεστής. Οι 15 επιτυχημένες πάσες στις 19 που επιχείρησε στο τελευταίο τρίτο δείχνουν πόσο συχνά βρισκόταν μέσα στις επιθέσεις του ΠΑΟΚ και πόσο αποτελεσματικός ήταν στη διατήρηση και τη συνέχεια αυτών των επιθέσεων.
Δεν έμεινε όμως στη συμμετοχή. Δημιούργησε. Εφτιαξε 2 ευκαιρίες για συμπαίκτες του, οι οποίες αντιστοιχούσαν σε 0,24 expected assists, και παράλληλα δημιούργησε ο ίδιος προϋποθέσεις για να απειλήσει. Ολοκλήρωσε 3 από τις 4 ντρίμπλες που επιχείρησε και είχε 3 προωθημένες μεταφορές της μπάλας. Είναι στοιχεία που περιγράφουν έναν Ζίβκοβιτς που δεν περίμενε απλώς να φτάσει η μπάλα σε αυτόν στην κατάλληλη θέση, αλλά αναλάμβανε να μετακινήσει ο ίδιος την επίθεση προς την αντίπαλη εστία.
Και τελικά έφτασε εκεί όπου κρίνονται τα παιχνίδια. Είχε 4 επαφές μέσα στην περιοχή και 2 τελικές προσπάθειες, αμφότερες μέσα από αυτή, με συνολική αξία 0,79 xG. Το ένα σουτ πήγε στην εστία και η ποιότητα της εκτέλεσης ανέβασε την αξία του στα 0,99 xG στον στόχο. Με απλά λόγια, δεν βρέθηκε απλώς σε καλή θέση· όταν του παρουσιάστηκε η μεγάλη ευκαιρία, επειδή κυνήγησε τη φάση και τη διάβασε καλά, εκτέλεσε εύστοχα. Το γκολ του ήταν η κατάληξη και όχι ολόκληρη η ιστορία της εμφάνισής του.
Κυριαρχικός και χωρίς την μπάλα
Ακόμη πιο χαρακτηριστικό για τη νοοτροπία με την οποία έπαιξε είναι αυτό που συνέβαινε όταν ο ΠΑΟΚ δεν είχε την μπάλα. Ο Ζίβκοβιτς κάλυψε 8,8 χιλιόμετρα σε 85΄, έκανε 8 σπριντ και έφτασε σε μέγιστη ταχύτητα 30,5 km/h. Κατέγραψε 3 κλεψίματα και 2 ανακτήσεις, ενώ μπήκε σε 15 προσωπικές μονομαχίες. Δεν ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματικός σε αυτές —κέρδισε τις 6— και υπέπεσε σε 4 φάουλ. Ακριβώς όμως αυτή η τελευταία λεπτομέρεια συμπληρώνει την εικόνα της έντασης με την οποία αντιμετώπισε το παιχνίδι: δεν υπήρχε φάση στην οποία ο αρχηγός του ΠΑΟΚ να αισθανόταν ότι δικαιούται να απουσιάζει από αυτή. Εφτασε μέχρι το δοκάρι για να υπερασπιστεί την εστία του ΠΑΟΚ. Και ήταν ο ενορχηστρωτής του επιθετικού πρέσινγκ του ΠΑΟΚ προς τον Αρη.
Το 0,79 xG και το 0,24 xA δίνουν συνολικά στον Ζίβκοβιτς 1,03 xG+xA. Δηλαδή μέσα σε 85 αγωνιστικά λεπτά οι τελικές που έκανε και οι ευκαιρίες που δημιούργησε για τους συμπαίκτες του είχαν συνολική αναμενόμενη αξία μεγαλύτερη του ενός γκολ. Και όλα αυτά ενώ παράλληλα έτρεχε, πίεζε, επέστρεφε και συμμετείχε στην ανάπτυξη.
Αυτή είναι ίσως και η ουσία της εμφάνισής του. Ο Ζίβκοβιτς δεν ηγήθηκε επειδή σκόραρε. Σκόραρε μέσα σε ένα παιχνίδι στο οποίο συμπεριφέρθηκε ως ηγέτης. Και για έναν ΠΑΟΚ που προσπαθεί να ξαναβρεί σταδιακά τις αγωνιστικές σταθερές του χωρίς τον Λουτσέσκου και χωρίς πλέον τον Κωνσταντέλια, αυτή ίσως είναι σημαντικότερη διαπίστωση ακόμη και από το ίδιο το γκολ του αρχηγού του. Εμοιαζε να «πήρε μπρος» σε μια πολύ κρίσιμη στιγμή, δεδομένου του οριακού χαρακτήρα που είχε αυτό το ματς για τη φάση στην οποία βρίσκεται η μετάβαση του ΠΑΟΚ από την εποχή Λουτσέσκου στην επόμενη, με τον Λίσι.
