Η μεγαλύτερη δέσμευση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα αποκάλυψε ένα πολυσύνθετο δίκτυο εταιρειών που φέρεται να είχε στήσει μια γιγαντιαία απάτη με τον ΦΠΑ, προκαλώντας ζημία που ξεπερνά τα 71 εκατ. ευρώ σε βάρος των ελληνικών και ευρωπαϊκών ταμείων.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται δύο επιχειρηματίες, ηλικίας 51 και 52 ετών, και δύο λογιστές, ηλικίας 51 και 55 ετών, οι οποίοι σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής στοιχεία φέρονται να είχαν καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού που εκμεταλλευόταν το καθεστώς ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές ηλεκτρονικών ειδών.

Η έρευνα της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο του 2025, έπειτα από παραγγελία και υπό την εποπτεία του Ελληνικού Γραφείου Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων, με τις Αρχές να εξετάζουν τη δράση του κυκλώματος τουλάχιστον από το 2021 και έως το 2025.

Ενα δίκτυο εταιρειών σε τέσσερις χώρες

Από την πολύμηνη έρευνα προέκυψε η ύπαρξη ενός σύνθετου δικτύου εταιρειών στην Ελλάδα, την Κύπρο, την Τσεχία και τη Βουλγαρία, οι οποίες δραστηριοποιούνταν στην αγοραπωλησία ηλεκτρονικών ειδών εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης χωρίς να αποδίδουν τον αναλογούντα ΦΠΑ, ενώ παράλληλα εμφανίζονταν να διεκδικούν επιστροφές φόρου που ουδέποτε είχε καταβληθεί.

Το μοντέλο της απάτης «carousel»

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, οι εμπλεκόμενοι φέρονται να είχαν στήσει μία κλασική απάτη τύπου «carousel» αξιοποιώντας ένα από τα πιο γνωστά κενά του ευρωπαϊκού συστήματος ΦΠΑ στις διασυνοριακές συναλλαγές.

Ο μηχανισμός βασιζόταν σε εταιρείες χωρίς πραγματική εμπορική δραστηριότητα, τους λεγόμενους «εξαφανισμένους εμπόρους», οι οποίοι εμφανίζονταν να αγοράζουν ηλεκτρονικά είδη από άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ενωσης χωρίς να καταβάλλουν ΦΠΑ, όπως προβλέπεται στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

Στη συνέχεια, τα προϊόντα μεταπωλούνταν εντός Ελλάδας με την επιβολή ΦΠΑ, ο οποίος όμως δεν αποδιδόταν ποτέ στο Δημόσιο. Παράλληλα, μέσω ενός πλέγματος εικονικών συναλλαγών και φορολογικών στοιχείων, οι εμπλεκόμενες εταιρείες φέρονται να ζητούσαν ακόμη και επιστροφές φόρου που ουδέποτε είχε καταβληθεί, δημιουργώντας έτσι τον φαύλο κύκλο. 

Ο ρόλος των «εξαφανισμένων εμπόρων»

Οι νόμιμοι εκπρόσωποι και διαχειριστές των ερευνώμενων εταιρειών, καθώς και άλλα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων λογιστές και «εκπρόσωποι» των εταιρειών, φέρονται να είχαν καταστρώσει ένα οργανωμένο σχέδιο εκμετάλλευσης του καθεστώτος ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές, πραγματοποιώντας πλήθος συναλλαγών με εικονικές επιχειρήσεις που δεν είχαν πραγματική εμπορική δραστηριότητα.

Οι εταιρείες αυτές δημιουργούνταν αποκλειστικά για να συγκεντρώνουν την υποχρέωση καταβολής ΦΠΑ, γνωρίζοντας εξαρχής ότι ο φόρος δεν θα αποδοθεί ποτέ στο Δημόσιο. Μέσω αυτού του μηχανισμού επιτυγχανόταν είτε η πραγματοποίηση ενδοκοινοτικών αποκτήσεων χωρίς την καταβολή του αναλογούντος φόρου είτε η λήψη εικονικών φορολογικών στοιχείων, με στόχο την τεχνητή εξισορρόπηση του χρεωστικού ΦΠΑ και τη μείωση ή ακόμη και την πλήρη αποφυγή της απόδοσής του στο Ελληνικό Δημόσιο.

Το παράνομο οικονομικό όφελος που εκτιμάται ότι αποκόμισε το κύκλωμα μόνο από τη μη απόδοση ενδοκοινοτικού ΦΠΑ ανέρχεται σε τουλάχιστον 46,9 εκατ. ευρώ, ενώ οι ερευνητές εντόπισαν ενδείξεις ότι επιπλέον 24,2 εκατ. ευρώ είτε δεν αποδόθηκαν ποτέ, είτε δηλώθηκαν ανακριβώς, είτε συμψηφίστηκαν παράνομα, προκαλώντας αντίστοιχη ζημία εις βάρος του Ελληνικού Δημοσίου.

Οι έφοδοι των Αρχών

Οι έφοδοι πραγματοποιήθηκαν στις 8 Ιουλίου σε Αττική και Καστοριά, τόσο στις έδρες των εταιρειών όσο και στις κατοικίες προσώπων που συνδέονται με την υπόθεση, με τη συνδρομή της Υποδιεύθυνσης Ψηφιακής Εγκληματολογικής Ερευνας και Ανάλυσης της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών.

Κατά τις έρευνες κατασχέθηκαν ηλεκτρονικές συσκευές και ψηφιακά δεδομένα που περιλαμβάνουν λογιστικά στοιχεία και έγγραφα των εταιρειών, το ποσό των 99.000 ευρώ σε μετρητά, καθώς και τρία υπερπολυτελή αυτοκίνητα.

Από τα μετρητά στα ψηφιακά πορτοφόλια

Το μεγαλύτερο όμως εύρημα βρισκόταν στον ψηφιακό κόσμο. Οι ειδικοί αναλυτές της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών, χρησιμοποιώντας εξειδικευμένες μεθοδολογίες ψηφιακής εγκληματολογίας και προηγμένες τεχνικές παράκαμψης σύνθετων συστημάτων κρυπτογράφησης, κατάφεραν να ξεπεράσουν τα ψηφιακά εμπόδια που είχαν θέσει οι εμπλεκόμενοι, αποκτώντας πλήρη πρόσβαση στα ψηφιακά τους περιουσιακά στοιχεία.

Οι Αρχές προχώρησαν στη δέσμευση κρυπτονομισμάτων αξίας περίπου 900.000 ευρώ, καθώς και επιπλέον ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων συνολικής αξίας που αγγίζει τα 4,5 εκατ. ευρώ.

Η μεγαλύτερη δέσμευση crypto στη χώρα

Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ., πρόκειται για τη μεγαλύτερη δέσμευση ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ σε εθνικό επίπεδο, με την επιχείρηση να θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς τα κρυπτονομίσματα και τα ψηφιακά πορτοφόλια αποτελούν πλέον μία από τις βασικές μεθόδους μεταφοράς και απόκρυψης παράνομων εσόδων από οικονομικά εγκλήματα και διασυνοριακές απάτες.

Παράλληλα, με αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας δεσμεύτηκαν ακόμη 88 ακίνητα συνολικής εκτιμώμενης αξίας άνω των 4,5 εκατ. ευρώ, καθώς και πλήθος τραπεζικών λογαριασμών στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες, η οποία συνέδραμε στον εντοπισμό και στη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών εκτός Ελλάδας, με τις Αρχές να επιχειρούν πλέον να χαρτογραφήσουν πλήρως τη διαδρομή του χρήματος και να ανακτήσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος των παράνομων κερδών που αποκόμισε το κύκλωμα.