Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 15 ετών, σύμφωνα με το νέο νομοθετικό πλαίσιο που παρουσίασε η κυβέρνηση.
Το νομοσχέδιο, το οποίο αναμένεται να ψηφιστεί την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου, προβλέπει περιορισμούς στην πρόσβαση των ανηλίκων σε πλατφόρμες όπως το Facebook, το TikTok και το X, με ιδιαίτερη έμφαση σε όσες χρησιμοποιούν εθιστικούς αλγορίθμους που τροφοδοτούν τους χρήστες με συνεχόμενη ροή βίντεο.
Τα βασικά σημεία παρουσίασαν σε διυπουργική συνέντευξη Τύπου ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος, ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου.
Παπαστεργίου: «Δεν δίνουμε κανένα δεδομένο των παιδιών στα social media»
Τα βασικά τεχνικά και νομικά ζητήματα που προκύπτουν από το νέο πλαίσιο ρυθμίσεων για την πρόσβαση των ανηλίκων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανέπτυξε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου κατά τη διάρκεια της σχετικής διυπουργικής συνέντευξης Τύπου.
«Το πρώτο και πολύ σημαντικό ζήτημα είναι η θέσπιση ηλικιακού ορίου στα 15 έτη, κάτι που από την πρώτη στιγμή είχε υποστηρίξει η Ελλάδα», τόνισε ο υπουργός. «Η υποχρεωτική επαλήθευση ηλικίας σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει η εύλογη βεβαιότητα. Δεν λέμε στις πλατφόρμες ότι θα χρησιμοποιήσει υποχρεωτικά κάποιο εργαλείο αλλά σε περίπτωση που με τους αλγόριθμούς τους και τα στοιχεία που διαθέτουν δεν μπορούν με ασφάλεια να το κάνουν, μπορούν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία όπως το Kids Wallet».
Ο υπουργός τόνισε ότι δεν δίνεται κανένα δεδομένο των παιδιών στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. «Η Ευρώπη από την πρώτη στιγμή αναζητούσε ένα εργαλείο το οποίο δεν θα δίνει κανένα στοιχείο των χρηστών και δη των παιδιών στις πλατφόρμες». Αντίθετα, σημείωσε ο υπουργός, σήμερα οι γονείς έχουν δώσει από μόνοι τους τα στοιχεία αυτά.
«Το Kids Wallet είναι ένα πολύ ασφαλές εργαλείο, δεν διακινεί κανένα δεδομένο, δεν δίνει καν την ημερομηνία γέννησης του παιδιού. Δίνει μόνο ένα σήμα, μια σημαία, ένα flag, όπως λέγεται στους όρους πληροφορικής, για το αν χρήστης αυτός είναι πάνω ή κάτω από 15 ετών.
Αρα από την 1η Ιανουαρίου του 2027, όταν και θα αρχίσουν να λειτουργούν αυτά τα μέτρα για τη χρήση των social media, τα παιδιά τα οποία έχουν γεννηθεί από το 2013 και μετά δεν θα μπορούν να έχουν πρόσβαση στα κοινωνικά δίκτυα. Πλέον, δεν θα τρέχουν οι γονείς να κλειδώσουν τα κινητά με οποιαδήποτε εφαρμογή των παιδιών τους, αλλά το βάρος της επαλήθευσης, της διασφάλισης, πηγαίνει στις πλατφόρμες, οι οποίες θα πρέπει να αποδείξουν ότι είναι ασφαλείς».
Ο Δημήτρης Παπαστεργίου επεσήμανε ότι «το Kids Wallet είναι ο ίδιος μηχανισμός που η Ελλάδα πολύ νωρίς είχε δημιουργήσει, πρόκειται για τον μηχανισμό που χρησιμοποιεί και το νομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας και την πώληση των καπνικών προϊόντων και του αλκοόλ στα παιδιά».
Αναφερόμενος στις κυρώσεις που προβλέπονται από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό της DSA (Πράξη για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες), σημείωσε ότι «τα πρόστιμα φτάνουν μέχρι και το 6% του παγκόσμιου τζίρου μιας πλατφόρμας. Εάν υπάρξει καταγγελία από την Ελλάδα πρέπει να γίνει στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και μετά να ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπεται από τον DSA για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες».
Για τον τρόπο λειτουργίας των νέων μέτρων ο υπουργός εξήγησε: «Από την 1η Ιανουαρίου του 2027, οι πλατφόρμες σε περίπτωση που είναι βέβαιες ότι η ηλικία του χρήστη είναι κάτω από τα 15, θα είναι υποχρεωμένες να κλειδώσουν τον λογαριασμό αυτό. Εάν δεν είναι βέβαιες, θα εμφανίζουν qr code, το οποίο θα πρέπει να σκαναριστεί με το Kids Wallet ή με το gov.gr wallet.
Εδώ μπαίνει η ευθύνη των γονέων. Αν, τη στιγμή που η πλατφόρμα ζητήσει επιβεβαίωση ηλικίας, δώσουν το κινητό τους, το gov.gr wallet τους, το παιδί θα προσπεράσει όλα τα κλειδώματα και θα έχει πρόσβαση σε όλο αυτό το περιεχόμενο, το οποίο ξεκάθαρα είναι επιβλαβές ανάλογα και με τον χρόνο και τον τρόπο χρήσης».
Αναφέροντας τις πλατφόρμες που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των μέτρων, σημείωσε ότι «η Ευρώπη επεξεργάζεται δυναμικά αυτόν τον κατάλογο. Την ώρα αυτή μιλάμε για τις πλατφόρμες Instagram, Facebook και Tiktok. Το Snapchat είναι υπό διερεύνηση».
Για το πώς θα διασφαλιστεί η επιτυχία των μέτρων, ο Δημήτρης Παπαστεργίου ανέφερε: «Πρώτον, δεν πάμε μόνο στην κατά δήλωση ηλικία, υπάρχουν εργαλεία επιβεβαίωσης. Δεύτερον, είμαστε σε ανοικτή συζήτηση και με την Ευρώπη, αλλά και με τις πλατφόρμες για το πώς αυτό το πλαίσιο θα γίνει ακόμα πιο ασφαλές. Το πιο συνηθισμένο είναι τα VPN. Είναι προγράμματα τα οποία δείχνουν ότι ένας χρήστης δεν μπαίνει από την Ελλάδα, αλλά μπαίνει από μία τρίτη χώρα».
Τι αλλάζει από την 1η Ιανουαρίου
Οπως ανέφερε ο Ακης Σκέρτσος, η κυβερνητική πρωτοβουλία εντάσσεται στην προσπάθεια διαμόρφωσης ενός προστατευτικού πλαισίου για τα παιδιά απέναντι στους αλγορίθμους των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
Ο υπουργός Επικρατείας υπενθύμισε ότι ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε θέσει πρώτος το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων από τους επιθετικούς αλγορίθμους, συνδέοντας την πρωτοβουλία με τη δημιουργία του Kids Wallet και τις παρεμβάσεις προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη διαμόρφωση ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
Ο κ. Σκέρτσος υπογράμμισε ότι η χρήση των social media δεν οδηγεί αυτομάτως σε εθισμό, επικαλούμενος ωστόσο επιστημονικές έρευνες σύμφωνα με τις οποίες τουλάχιστον ένα στα τέσσερα παιδιά διατρέχει κίνδυνο έκθεσης σε επιβλαβές περιεχόμενο, διαδικτυακό εκφοβισμό και ακατάλληλη χρήση.
«Είμαστε θετικοί προς τη χρήση της τεχνολογίας για την εκπαίδευση, την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, ωστόσο θεωρούμε ότι πρέπει να μπει πλαίσιο ρύθμισης», ανέφερε, επισημαίνοντας την ανάγκη μετάβασης από την ατομική ευθύνη γονέων και παιδιών στην εταιρική ευθύνη και την κρατική ρύθμιση.
Αναφερόμενος στο διεθνές πλαίσιο, σημείωσε ότι αντίστοιχο μέτρο έχει υιοθετήσει η Αυστραλία, διευκρινίζοντας ότι η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί εντός των ευρωπαϊκών κανόνων.
Οπως είπε, στο νομοσχέδιο έχουν ενσωματωθεί οι παρατηρήσεις του αρμόδιου κοινοτικού οργάνου.
Ενας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει υπερβολική χρήση των social media
Στα στοιχεία για τη σχέση των παιδιών με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στάθηκε ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσίασε:
- Περισσότεροι από τους μισούς μαθητές Γυμνασίου ξεκίνησαν να χρησιμοποιούν τα social media σε ηλικία 10 έως 12 ετών.
- Ενας στους τέσσερις μαθητές δηλώνει ότι κάνει υπερβολική χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.
- Ενα στα πέντε παιδιά αναφέρει ότι αισθάνεται νευρικότητα, ανασφάλεια ή διάσπαση προσοχής όταν δεν έχει πρόσβαση στο κινητό του τηλέφωνο.
Ο υπουργός Υγείας συνέδεσε τη νέα νομοθετική παρέμβαση με τα προηγούμενα μέτρα προστασίας των ανηλίκων, υπενθυμίζοντας ότι το περασμένο καλοκαίρι θεσπίστηκε η απαγόρευση πώλησης καπνικών προϊόντων και αλκοόλ σε ανηλίκους.
Οπως υποστήριξε, η κυβέρνηση προχωρά στη νομοθετική ρύθμιση στηριζόμενη στα συμπεράσματα επιστημονικών ερευνών, με στόχο να στηρίξει τους γονείς στη διαχείριση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα παιδιά τους.
Με πληροφορίες από ΕΡΤ
