Χωρίς ιδιαίτερες προσδοκίες για τη γεφύρωση των διαφορών Αθήνας – Βερολίνου σε μια σειρά από στρατηγικής φύσεως ζητήματα, αναμένεται να πραγματοποιηθεί σήμερα στην Αθήνα η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Γερμανίας, Γιώργου Γεραπετρίτη και Γιόχαν Βάντεφουλ. Στην Αθήνα η επίσκεψη του κ. Βάντεφουλ, η οποία ζητήθηκε από το Βερολίνο και διεξάγεται χωρίς πιεστική ατζέντα, γίνεται αντιληπτή ως μια προσπάθεια να τεθούν επί τάπητος τα ζητήματα που αφορούν τη σχέση της Ε.Ε. με την Τουρκία.

Η κυβέρνηση Μερτς αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς συμμάχους της Αγκυρας στη συζήτηση που διεξάγεται στις Βρυξέλλες για τη μελλοντική σχέση Ε.Ε. – Τουρκίας. Στη σχέση αυτή περιλαμβάνεται, βεβαίως, η πολύ σημαντική αμυντική διάσταση, ωστόσο τα ζητήματα των ευρωτουρκικών σχέσεων είναι ευρύτερα. Ο κ. Βάντεφουλ δεν αναμένεται να μετακινηθεί από την πολιτική ίσων αποστάσεων του Βερολίνου στα ελληνοτουρκικά, ιδιαίτερα καθώς στην παρούσα φάση δεν υπάρχει ορατός κίνδυνος ανάφλεξης. Αντιθέτως, στο Βερολίνο η τρέχουσα συγκυρία γίνεται αντιληπτή ως ευκαιρία να προωθηθεί η σχέση με την Τουρκία σε διάφορους τομείς.

Tο Βερολίνο, ευθύς εξαρχής είχε πιέσει για τη συμμετοχή της Αγκυρας στα δάνεια του κανονισμού SAFE, καθώς επίσης και στην ανάγκη για στενότερη συνεργασία με την αμυντική βιομηχανία της Τουρκίας. Αν κάτι δημιουργεί προσκόμματα στην τουρκική συμμετοχή σε γερμανικά προγράμματα, αυτό δεν είναι σίγουρα η πολιτική ατμόσφαιρα στο Βερολίνο, η οποία από την ανάδειξη του Φρίντριχ Μερτς στην καγκελαρία έχει μετατοπιστεί άρδην υπέρ της Αγκυρας. Εν προκειμένω, τα προσκόμματα δημιουργεί η γερμανική βιομηχανία η οποία θέλει να απορροφήσει και το τελευταίο ευρώ από τα δισεκατομμύρια που σχεδιάζει να δανειστεί τα επόμενα χρόνια η κεντρική κυβέρνηση για να αναπτύξει τις αναιμικές αμυντικές δυνατότητες της Μπούντεσβερ.

Μικρές είναι οι ευκαιρίες ελληνογερμανικής συνεργασίας και στον τομέα των εξοπλιστικών, όπου πέρα από την αναβάθμιση των φρεγατών ΜΕΚΟ, το μέλλον των υποβρυχίων 214 του Πολεμικού Ναυτικού και την προμήθεια τορπιλών βαρέος τύπου (το πρόγραμμα είναι σε εξέλιξη), το περιθώριο είναι μάλλον περιορισμένο. Πιθανές συζητήσεις σ’ αυτό το επίπεδο να κινηθούν γύρω από την ανάγκη εκσυγχρονισμού του τεράστιου αρματικού δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων (κύρια άρματα μάχης τύπου Λέοπαρντ διαφόρων τύπων).

Αν και οι κ. Γεραπετρίτης και Βάντεφουλ συναντήθηκαν στο Βερολίνο δύο φορές, μία τον Μάρτιο και μία στο περιθώριο της διάσκεψης για το Σουδάν τον Απρίλιο, υπάρχουν αρκετά σημεία στα οποία η ελληνογερμανική συνεργασία θα μπορούσε να βελτιωθεί. Σε αυτό το πεδίο περιλαμβάνονται όχι μόνο τα Δυτικά Βαλκάνια, αλλά και η Λιβύη. Στο μεταναστευτικό υπάρχει κάποια πρόοδος, η οποία βεβαίως διασφαλίζεται από το γεγονός ότι οι μεταναστευτικές ροές είναι σχετικά ελεγχόμενες.

Τα «αγκάθια» στις ελληνογερμανικές σχέσεις δεν είναι καινούργια, ωστόσο για την Αθήνα αποτελεί προφανή επιλογή η ανάγκη να βρεθούν σημεία ισορροπίας με την ισχυρότερη χώρα της Ε.Ε. Είναι ενδιαφέρουσα η συγκυρία της επίσκεψης, σε μια φάση όπου οι σχέσεις του κ. Μερτς με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ διανύουν ιδιαίτερα κακή περίοδο. Ο κ. Μερτς, πάντως, βρίσκεται –με τον δικό του τρόπο– σε σχετική ευθυγράμμιση με την Τζόρτζια Μελόνι της Ιταλίας και με τον Πέδρο Σάντσεθ της Ισπανίας, που είναι επίσης δύο χώρες σε καθεστώς ανοιχτής σύγκρουσης με τις ΗΠΑ με αφορμή την κατάσταση στη Μέση Ανατολή.

Αντιθέτως η Αθήνα, λόγω της αγαστής συνεργασίας με τις ΗΠΑ τόσο στη Σούδα όσο και στην αμυντική βοήθεια που παρείχε σε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ), αλλά και στο ΝΑΤΟ (Βουλγαρία), χαίρει ιδιαίτερα υψηλής εκτίμησης στον Λευκό Οίκο, κάτι που αποδεικνύεται και από τις –υπαρκτές– συζητήσεις για το ενδεχόμενο «στάσης» του κ. Τραμπ στην Αθήνα τον ερχόμενο Ιούνιο ή Ιούλιο.

Τηλεφώνημα με Φιντάν

Τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται μια ρητορική έξαρση στην Τουρκία, η οποία, ωστόσο, δεν έχει στο επίκεντρό της τόσο τη συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης Ελλάδας – Γαλλίας, αλλά το Ισραήλ. Αλλωστε, ο εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών έσπευσε την Πέμπτη να διευκρινίσει ότι η συμφωνία Ελλάδας – Γαλλίας δεν στρέφεται εναντίον της Τουρκίας, ενώ ενθάρρυνε Αθήνα και Αγκυρα να συνεχίσουν τον μεταξύ τους διάλογο, τη στιγμή που, όπως είπε, το Παρίσι συνομιλεί με την Αγκυρα για στενότερη συνεργασία.

Δεν είναι τυχαίο, ότι το τηλεφώνημα που έγινε το βράδυ της περασμένης Πέμπτης ανάμεσα στους υπουργούς Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και Χακάν Φιντάν, είχε αποκλειστικό αντικείμενο τη διαχείριση της κρίσης από το ρεσάλτο των Ισραηλινών (με «πράσινο φως» και από τους Αμερικανούς) στα διεθνή ύδατα δυτικά της Κρήτης σε έναν στολίσκο που έπλεε προς τη Γάζα. Επί των πλοίων αυτών επέβαιναν περίπου 20 Τούρκοι πολίτες οι οποίοι μεταφέρθηκαν στην Κρήτη και από εκεί, με ευθύνη των τουρκικών προξενικών αρχών, στη χώρα τους.