Εκρυθμη η κατάσταση στην Αλβανία, με χιλιάδες διαδηλωτές να συγκρούονται για τρίτη ημέρα με αστυνομικές δυνάμεις στα Τίρανα, απαιτώντας την παραίτηση του Εντι Ράμα. Οι κινητοποιήσεις πυροδοτούνται από καταγγελίες για διαφθορά, το αυξανόμενο κόστος ζωής και την πώληση παραθαλάσσιων εκτάσεων για την κατασκευή τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ.

Καμένοι κάδοι, κατεστραμμένες στάσεις λεωφορείων και σπασμένα φανάρια συνθέτουν το σκηνικό στα Τίρανα. Διαδηλωτές πέταξαν πέτρες, έστησαν οδοφράγματα, έβαλαν φωτιά σε περίπτερο και εισέβαλαν σε τράπεζα, ενώ η αστυνομία απάντησε με δακρυγόνα και χειροβομβίδες κρότου-λάμψης.

Στην πλατεία Σκεντέρμπεη, αστυνομικοί χτυπούσαν με γκλομπ διαδηλωτές που προσπαθούσαν να διαφύγουν, μπροστά στα μάτια τουριστών. Στη Σκόδρα τραυματίστηκε σοβαρά διοικητής της αστυνομίας, ενώ διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν επίσης στο Δυρράχιο, το Ελμπασάν, το Κούκες και την Αυλώνα.

Παρά την κλιμάκωση της έντασης, ο Ράμα απέρριψε κατηγορηματικά τις εκκλήσεις για παραίτηση, δηλώνοντας πάντως πρόθυμος να συζητήσει το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης. «Ευθύνη μου είναι να ακούω, να αντιμετωπίζω τις ανησυχίες και να διατηρώ την Αλβανία σε τροχιά προόδου», ανέφερε στο Reuters. «Η εναλλακτική θα αποτελούσε προδοσία απέναντι στους Αλβανούς που μου έδωσαν ισχυρή εντολή να ολοκληρώσω τις διαπραγματεύσεις για την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση».

Οι κινητοποιήσεις αποτελούν τη μεγαλύτερη έως σήμερα πρόκληση για τον Αλβανό πρωθυπουργό, ο οποίος εξασφάλισε πέρυσι τέταρτη θητεία, με κεντρική προεκλογική δέσμευση την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

«Προσωποποίηση της διαφθοράς»

«Ο πρωθυπουργός μας είναι η προσωποποίηση της διαφθοράς. Μπορείς να βρεις δουλειά στον τομέα σου μόνο αν γνωρίζεις κάποιον που γνωρίζει κάποιον άλλον», δήλωσε μια φοιτήτρια, η Κιάρα, καταγγέλλοντας την ανεργία και την έλλειψη αξιοκρατίας.

«Αυτή η κυβέρνηση είναι διεφθαρμένη, με επικεφαλής έναν διεφθαρμένο πρωθυπουργό», δήλωσε ο δικηγόρος Λουλζίμ Τανούσι που συμμετέχει στις διαδηλώσεις. «Από τότε που ανέλαβε την εξουσία ο Ράμα, έχει κάνει κατάχρηση της εξουσίας του και έχει καταστρέψει τις ζωές των ανθρώπων. Γι’ αυτό ο κόσμος εκφράζει την οργή του, επειδή προηγουμένως κανείς δεν τον άκουγε».

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η σχεδιαζόμενη τουριστική επένδυση στη νότια Αλβανία. Κάτοικοι της περιοχής είχαν καταγγείλει τον Ιούλιο ότι οι εκτάσεις τους πωλήθηκαν παράνομα.

Σκάνδαλα διαφθοράς

Η εικόνα της Αλβανίας έχει πληγεί τα τελευταία χρόνια από σκάνδαλα διαφθοράς, ενώ πολιτικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η χώρα αποτελεί κόμβο για εγκληματικές οργανώσεις, γεγονός που περιπλέκει την προσπάθεια ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Μαζί με το Μαυροβούνιο, η Αλβανία συγκαταλέγεται στις χώρες που έχουν προχωρήσει περισσότερο στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε., με στόχο να γίνει μέλος ακόμη και το 2028. «Η διαφθορά πρέπει να αντιμετωπιστεί και, όπως πρόσφατα επιβεβαίωσε η ίδια η Ε.Ε., η Αλβανία την καταπολεμά όπως ποτέ άλλοτε», δήλωσε ο Ράμα στο Reuters. «Ισως ορισμένες δυνάμεις, στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, να μη θέλουν να πετύχει η Αλβανία την ένταξη στην Ε.Ε. Αλλά δεν θα επιτρέψω στη βία να εκτροχιάσει το ευρωπαϊκό μέλλον της χώρας», πρόσθεσε.

Από την πλευρά της, η αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην Αλβανία κάλεσε τις εμπλεκόμενες πλευρές σε διάλογο, τονίζοντας ότι «ο εποικοδομητικός διάλογος είναι ο μόνος δρόμος προς τα εμπρός».

Οι ταραχές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα φοιτητικού και μαθητικού ακτιβισμού στην Ευρώπη. Στη Γαλλία, μαθητές λυκείων πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες διαδηλώσεις και αποκλεισμούς σχολείων, ζητώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς και καλύτερες υποδομές. Υποστηρίζουν ότι η επιδείνωση της κατάστασης των σχολικών κτιρίων και οι υπερπλήρεις αίθουσες διδασκαλίας υπονομεύουν την ποιότητα της εκπαίδευσης.