Το Ισραήλ εξαπέλυσε νέο κύμα επιθέσεων κατά του Ιράν σήμερα, Παρασκευή, μία ημέρα αφότου ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Τελ Αβίβ να μην επαναλάβει πλήγματα σε ιρανικές υποδομές φυσικού αερίου, τα οποία προκάλεσα ραγδαία κλιμάκωση του αμερικανοϊσραηλινού πολέμου κατά της Τεχεράνης.

Η σύγκρουση έχει προκαλέσει χιλιάδες θανάτους, έχει επεκταθεί σε γειτονικές χώρες και έχει πλήξει την παγκόσμια οικονομία, αφότου Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ ξεκίνησαν επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου, μετά την αποτυχία των συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

«Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις μόλις ξεκίνησαν ένα κύμα επιθέσεων κατά των υποδομών του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος στην καρδιά της Τεχεράνης», δήλωσε εκπρόσωπος του στρατού, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι δέχθηκαν πυραυλικές επιθέσεις τα ξημερώματα, έπειτα από ιρανικά πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές της περιοχής που έχουν προκαλέσει αναταραχή στις διεθνείς αγορές.

Οι τιμές της ενέργειας εκτινάχθηκαν χθες, Πέμπτη, όταν το Ιράν απάντησε σε ισραηλινή επίθεση σε μεγάλο κοίτασμα φυσικού αερίου πλήττοντας τη βιομηχανική πόλη Ρας Λαφάν στο Κατάρ, όπου γίνεται επεξεργασία περίπου του ενός πέμπτου του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου. Οι ζημιές θα χρειαστεί να περάσουν χρόνια για να επιδιορθωθούν.

Επίθεση δέχθηκε επίσης χθες το βασικό λιμάνι της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα, μέσω του οποίου η χώρα είχε καταφέρει να παρακάμψει το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν.

Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σήμερα. Μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες και η Ιαπωνία προσφέρθηκαν να συμβάλουν στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενώ οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν μέτρα για αύξηση της παραγωγής.

Τα πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής ανέδειξαν την επιχειρησιακή ικανότητα του Ιράν, αλλά και το όριο των αντιαεροπορικών συστημάτων για την προστασία κρίσιμων ενεργειακών υποδομών του Κόλπου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, υπό πολιτική πίεση λόγω της ανόδου των τιμών καυσίμων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου, επέκρινε συμμάχους που ανταποκρίθηκαν συγκρατημένα στις εκκλήσεις του για συνδρομή στα Στενά του Ορμούζ.

Οπως δήλωσε, είχε ζητήσει από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου να μην επαναλάβει επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.
«Του είπα “μην το κάνεις αυτό” και δεν θα το κάνει», ανέφερε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο.

Ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου δήλωσε αργότερα ότι το Ισραήλ έδρασε μόνο του στον βομβαρδισμό του κοιτάσματος South Pars και επιβεβαίωσε ότι ο Τραμπ είχε ζητήσει να αποφευχθούν τέτοιες επιθέσεις.

Υποστήριξε επίσης ότι το Ιράν «αποδεκατίζεται» και δεν διαθέτει πλέον τη δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου ούτε παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων, προσθέτοντας ότι ενδεχόμενη ανατροπή του καθεστώτος θα απαιτούσε «χερσαία συνιστώσα», χωρίς περαιτέρω διευκρινίσεις.

Η ενεργειακή κρίση εντείνεται

Καθώς δεν διαφαίνεται τέλος στη σύγκρουση και αυξάνεται ο κίνδυνος ενός παγκόσμιου «σοκ πετρελαίου», Βρετανία, Καναδάς, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ιαπωνία εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση εκφράζοντας την ετοιμότητά τους να συμβάλουν στη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Δεσμεύτηκαν επίσης να λάβουν «και άλλα μέτρα για τη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών», μεταξύ των οποίων, συνεργασία με χώρες παραγωγούς για αύξηση της παραγωγής.

Ωστόσο, δεν υπήρξε ένδειξη άμεσης δράσης. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς επανέλαβε ότι οποιαδήποτε συμβολή θα εξεταστεί μόνο μετά το τέλος των εχθροπραξιών.

Η απροθυμία βασικών συμμάχων των ΗΠΑ να εμπλακούν αντικατοπτρίζει τον σκεπτικισμό τους απέναντι σε μια σύγκρουση με ασαφείς στόχους, την οποία –όπως έχουν δηλώσει Ευρωπαίοι ηγέτες– δεν επιδίωξαν και δεν ελέγχουν.

Ο βομβαρδισμός του κοιτάσματος South Pars από το Ισραήλ, για τον οποίο ο Τραμπ είπε ότι οι ΗΠΑ δεν είχαν ενημερωθεί, ανέδειξε κενά στον συντονισμό στρατηγικής και στόχων μεταξύ των βασικών εμπλεκόμενων πλευρών.

Την ίδια ώρα, τρεις Ισραηλινοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε σε συνεννόηση με τις ΗΠΑ, αλλά δεν αναμένεται να επαναληφθεί, εντείνοντας τη σύγχυση.

Η διευθύντρια Εθνικών Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δήλωσε στο Κογκρέσο ότι οι στόχοι Ουάσιγκτον και Τελ Αβίβ διαφέρουν:

«Η ισραηλινή κυβέρνηση έχει επικεντρωθεί στην εξουδετέρωση της ιρανικής ηγεσίας. Ο πρόεδρος έχει δηλώσει ότι οι στόχοι του είναι η καταστροφή της ικανότητας εκτόξευσης και παραγωγής βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, καθώς και του ναυτικού του».

«Νέα φάση στον πόλεμο»

Ο ιρανικός στρατός ανακοίνωσε ότι τα πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές σηματοδοτούν «μια νέα φάση στον πόλεμο», κατά την οποία στοχοποιούνται εγκαταστάσεις που συνδέονται με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

«Αν επαναληφθούν επιθέσεις στις ενεργειακές μας εγκαταστάσεις, τα αντίποινα δεν θα σταματήσουν μέχρι να καταστραφούν πλήρως οι υποδομές σας και των συμμάχων σας», δήλωσε ο εκπρόσωπος των ενόπλων δυνάμεων Εμπραχίμ Ζολφαγκαρί, σύμφωνα με κρατικά μέσα.

Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy δήλωσε στο Reuters ότι οι ιρανικές επιθέσεις έχουν θέσει εκτός λειτουργίας περίπου το ένα έκτο της εξαγωγικής ικανότητας υγροποιημένου φυσικού αερίου του Κατάρ, αξίας 20 δισ. δολαρίων ετησίως, με τις επισκευές να αναμένεται να διαρκέσουν τρία έως πέντε χρόνια.

Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ιρανικό πλήγμα έπληξε εγκαταστάσεις πετρελαίου στο λιμάνι της Χάιφα, προκαλώντας υλικές ζημιές αλλά χωρίς ανθρώπινα θύματα.