Τρενάκι που κινείται μετ’ εμποδίων μεταξύ κλιμάκωσης και αποκλιμάκωσης, κινδυνεύοντας να εκτροχιαστεί, θυμίζουν οι εξελίξεις των τελευταίων 24ώρων στη Μέση Ανατολή.

Μέσα σε μόλις λίγες ώρες τη χθεσινή ημέρα, περάσαμε από τον συναγερμό (της επαπειλούμενης εκπνοής του τελεσιγράφου που είχε θέσει ο Ντόναλντ Τραμπ) στην ανακούφιση (της παράτασης του εν λόγω τελεσιγράφου κατά δύο εβδομάδες) και έπειτα από αυτήν την ευπρόσδεκτη ανακούφιση σε έναν νέο συναγερμό.

Προτού προλάβουν να συμπληρωθούν 24 ώρες από την ανακοίνωση της εκεχειρίας στην οποία συμφώνησαν Ιράν και Ηνωμένες Πολιτείες τα ξημερώματα της Τετάρτης έπειτα από πακιστανική διαμεσολάβηση, είχαν αρχίσει ήδη να κάνουν την εμφάνισή τους οι πρώτες «παραφωνίες», οι πρώτες αποκλίσεις και οι πρώτες σκιές αβεβαιότητας γύρω από το μέλλον της κατάπαυσης του πυρός και των επερχόμενων διαπραγματεύσεων που, εάν δεν αλλάξει κάτι, αναμένεται να διεξαχθούν, σύμφωνα με όσα δήλωσε χθες η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Κάρολαϊν Λέβιτ, αυτό το Σάββατο στο Πακιστάν.

Η Τεχεράνη κατηγόρησε χθες τους Ισραηλινούς ότι παραβιάζουν τη συμφωνία εκεχειρίας επειδή σφυροκοπούν τον Λίβανο. Το Ιράν παρουσιάστηκε μάλιστα, σε αντίποινα για τους σφοδρούς βομβαρδισμούς των Ισραηλινών κατά του Λιβάνου, να προχωράει κι ένα βήμα παραπέρα, βάζοντας «στον πάγο» το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ένα άνοιγμα το οποίο όμως θα έπρεπε, με βάση τη συμφωνία εκεχειρίας, να έχει αρχίσει σταδιακά να γίνεται πράξη. Ηχητικό μήνυμα των Ιρανών Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, το οποίο παρουσίασε χθες το απόγευμα στον ιστοχώρο της η «Κ», προειδοποιούσε τα πλοία ότι τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά και ότι η διέλευση πραγματοποιείται μόνον έπειτα από ειδική άδεια των Φρουρών. «Η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει κλειστή και απαιτείται άδεια από τους Φρουρούς της Επανάστασης πριν από τη διέλευση. Οποιοδήποτε πλοίο επιχειρήσει να περάσει θα αποτελέσει στόχο και θα καταστραφεί», ανέφεραν στο ηχογραφημένο μήνυμά τους οι Ιρανοί.

Η πλευρά του Πακιστάν, που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής, είχε αναφέρει στην αρχική της πρόταση τα ξημερώματα της Τετάρτης ότι στην εκεχειρία θα έπρεπε να συμπεριληφθεί και ο Λίβανος. Η πλευρά του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου ξεκαθάρισε, ωστόσο, από την πρώτη στιγμή ότι δεν ήταν διατεθειμένη να σταματήσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Λιβάνου. «Το Ισραήλ δεν έμεινε ικανοποιημένο όταν έμαθε ότι η συμφωνία (σ.σ. εκεχειρίας) οριστικοποιήθηκε χωρίς να έχει ζητηθεί η γνώμη του», έγραφε χθες η Wall Street Journal.

«Η εκεχειρία δεν είναι το τέλος. Εχουμε ακόμα στόχους να επιτύχουμε, είτε μέσω συμφωνίας είτε συνεχίζοντας τον πόλεμο. Η εκεχειρία με το Ιράν δεν θα περιλαμβάνει τη Χεζμπολάχ και το Ισραήλ θα συνεχίσει να της επιτίθεται», δήλωσε χθες ο Ισραηλινός πρωθυπουργός.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ πήρε χθες θέση στο πλευρό του Νετανιάχου, υποστηρίζοντας κι αυτός ότι ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στη συμφωνία εκεχειρίας. Η Τεχεράνη, ωστόσο, δεν συμφωνεί με αυτήν τη θέση, ενώ διαφορετική άποψη έχουν και κάποιοι Ευρωπαίοι ηγέτες, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ζήτησε η εκεχειρία να επεκταθεί και στον Λίβανο. «Εάν οι επιθέσεις εναντίον του Λιβάνου δεν σταματήσουν αμέσως, θα δώσουμε μια δυσάρεστη απάντηση στους επιτιθέμενους», διεμήνυσαν χθες οι Ιρανοί Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης, ενώ σκληρή ανακοίνωση ενάντια στις επιθέσεις των Ισραηλινών στον Λίβανο εξέδωσε από την πλευρά του και το Κατάρ, κάνοντας λόγο για «βάρβαρες σφαγές».

Εν τω μεταξύ, άρχισαν να ανακύπτουν διαφωνίες γύρω και από το περιεχόμενο των σημείων που πρόκειται να αποτελέσουν τη βάση για τις επερχόμενες διαπραγματεύσεις μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών.

«Το ιρανικό σχέδιο των δέκα σημείων, το οποίο επαναβεβαιώνει τον ιρανικό έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ και διατηρεί το ιρανικό δικαίωμα σε πυρηνικό εμπλουτισμό, δεν είναι το ίδιο με αυτό που ο πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε “λειτουργική βάση” για διαπραγματεύσεις», έγραφαν χθες οι New York Times, εξηγώντας ότι υπάρχουν επί του παρόντος δύο σχέδια τα οποία διαφέρουν σημαντικά: ένα 10 σημείων το οποίο έχει δώσει στη δημοσιότητα το Ιράν και ένα άλλο 15 σημείων το οποίο προέρχεται από την πλευρά των ΗΠΑ, το ακριβές περιεχόμενο του οποίου επισήμως δεν έχει γίνει γνωστό.

«Ανάσες» στη διεθνή κοινότητα

Τα νέα της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ – Ιράν προκάλεσαν ανακούφιση στη διεθνή κοινότητα, με τους ηγέτες να χαιρετίζουν την κατάπαυση του πυρός, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για μόνιμη ειρήνη. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν χαιρέτισε την εκεχειρία, τονίζοντας τη «ζωτικής σημασίας» ανάγκη να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις για μια «διαρκή λύση σε αυτή τη σύγκρουση». Με τη σειρά της η Κάγια Κάλας, επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε., επικρότησε την αποκλιμάκωση ως «ένα βήμα πίσω από το χείλος του γκρεμού», που δημιουργεί αναγκαίο χώρο για μια διαρκή συμφωνία και με στόχο το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Την είδηση της εκεχειρίας χαιρέτισε και ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν, ζητώντας την πλήρη τήρηση και εφαρμογή της και προειδοποιώντας για προκλήσεις ή σαμποτάζ στο πεδίο.

O Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε την κατάπαυση του πυρός «εξαιρετικά θετική» και ανακοίνωσε ότι περίπου 15 χώρες κινητοποιούνται στο πλαίσιο μιας καθαρά αμυντικής αποστολής, ούτως ώστε σε συνεργασία με το Ιράν να εξασφαλίσουν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, ενώ ζήτησε η εκεχειρία να επεκταθεί και στον Λίβανο.

Ο Γερμανός ΥΠΕΞ Γιόχαν Βάντεφουλ έκανε λόγο για «αποφασιστικό πρώτο βήμα στην πορεία προς μια διαρκή ειρήνη». Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, ο οποίος ξεκίνησε χθες περιοδεία στις χώρες του Κόλπου, αναφέρθηκε σε μια «στιγμή ανακούφισης για την περιοχή και τον κόσμο». Ο Ισπανός ομόλογός του Πέδρο Σάντσεθ, παρότι έκανε λόγο για «καλά νέα», τόνισε πως η στιγμιαία ανακούφιση «δεν μπορεί να μας κάνει να ξεχάσουμε το χάος, την καταστροφή και τις ζωές που χάθηκαν».