Για τον Εχούντ Ολμέρτ, πρώην πρωθυπουργό του Ισραήλ και διαχρονικό επικριτή του Μπέντζαμιν Νετανιάχου, η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αποκλίνει από τους αρχικούς στόχους της στρατιωτικής επιχείρησης κατά του ιρανικού καθεστώτος και είναι ασθενέστερη από τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί επί προεδρίας Ομπάμα το 2015. Μιλώντας στην «Κ», ο Ολμέρτ υποστηρίζει ότι η δημόσια κριτική του Τραμπ προς τον Νετανιάχου διευρύνει το χάσμα μεταξύ Ιερουσαλήμ και Ουάσιγκτον, ενώ εκτιμά ότι η συνέχιση του πολέμου στον Λίβανο συνδέεται με τις πολιτικές επιδιώξεις του Ισραηλινού πρωθυπουργού.

– Η Ουάσιγκτον υπέγραψε τα 14 σημεία του προσχεδίου συμφωνίας με την Τεχεράνη, τα οποία εξαιρούν το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν και τον αφοπλισμό των τρομοκρατικών οργανώσεων, ενώ προβλέπουν ότι, εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, το Ιράν θα διατηρήσει το status quo όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα.

– Εκτιμώ ότι το μνημόνιο αυτό διαφέρει πλήρως από όσα διακήρυττε ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος σχετικά με τους στόχους της στρατιωτικής εκστρατείας που ξεκίνησε, σε συνεργασία με το Ισραήλ, τον Φεβρουάριο. Επιπλέον, ο πρόεδρος φαίνεται να συμβιβάζεται και με το ζήτημα των βαλλιστικών πυραύλων. Μάλιστα ανέφερε ότι, εφόσον η Σαουδική Αραβία και άλλες χώρες διαθέτουν πυραύλους, δεν υπάρχει λόγος να μη διαθέτει και το Ιράν, κάτι που διαφέρει από τον αρχικό σκοπό της επιχείρησης. Οσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, υποστηρίζεται ότι το Ιράν δεν θα συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου και ότι θα καταστρέψει τα αποθέματα που διαθέτει, υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ). Αυτό μας επαναφέρει στη συμφωνία που είχε υπογραφεί επί προεδρίας Ομπάμα. Παράλληλα, δεν νομίζω ότι το Ισραήλ θα συμμετάσχει στη διαδικασία καταστροφής του εμπλουτισμένου ουρανίου. Ελπίζω ότι οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν και θα μοιραστούν με το Ισραήλ πληροφορίες και στοιχεία, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η επιθεώρηση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν θα είναι όντως αποτελεσματική.

– Οσον αφορά τη θέση του Ισραήλ, πώς ερμηνεύετε αυτό το μνημόνιο;

– Νομίζω ότι ο Τραμπ έχει κουραστεί από τον πόλεμο, καθώς και από τις αντιδράσεις στις ΗΠΑ. Παράλληλα, η οικονομική ζημία που προκάλεσε το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ στη διεθνή κοινότητα συνέβαλε στην απόφασή του να περιορίσει τις απώλειες και να τερματίσει τη σύγκρουση, χωρίς να υιοθετήσει πλήρως τις επιθυμίες και τις απαιτήσεις του Νετανιάχου. Πιστεύω ότι ανοίγει πλέον ένα σημαντικό χάσμα μεταξύ Νετανιάχου και Τραμπ.

– Πολλοί εκτιμούν ότι μέσω αυτού του μνημονίου το ιρανικό καθεστώς αναγνωρίζεται για πρώτη φορά από τις ΗΠΑ, ουσιαστικά μέσω του δεύτερου σημείου, που αφορά τον σεβασμό της αμοιβαίας κυριαρχίας και τη μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις της άλλης πλευράς.

– Πιστεύω ότι αυτό που έχουμε μάθει με τα χρόνια είναι πως ο Τραμπ είναι ικανός να αλλάζει τη στάση και ότι όσα ισχύουν για ένα ζήτημα τη μία ημέρα μπορεί να ανατραπούν την επομένη. Ενώ στο παρελθόν επέκρινε το καθεστώς της Τεχεράνης, χαρακτηρίζοντάς το ομάδα ψευτών και αναξιόπιστων ανθρώπων, τώρα υπογράφει συμφωνία μαζί τους. Αυτό συνεπάγεται ένα βαθμό εμπιστοσύνης, διότι διαφορετικά τίθεται το ερώτημα πώς μπορεί να υπογράφεται μια συμφωνία με μια πλευρά που θεωρείται αναξιόπιστη. Πρόκειται για μια σαφή μεταβολή στη στάση του Τραμπ.

– Μια συμφωνία που ουσιαστικά απομακρύνει το Ισραήλ από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων μπορεί να γίνει ανεκτή από την ισραηλινή κυβέρνηση;

– Το Ισραήλ δεν συμμετείχε εξαρχής στη διαδικασία και αυτό επιβεβαιώνεται πλέον μέσα από τη συγκεκριμένη συμφωνία. Διαπιστώνω μια ολοένα αυξανόμενη απόσταση του Τραμπ από την πολιτική Νετανιάχου. Ο Τραμπ θεωρεί ότι το Ισραήλ πρέπει να τερματίσει ή να αναθεωρήσει τη στρατιωτική του επιχείρηση στον Λίβανο. Μάλιστα, αναφέρθηκε στη Συρία ως μια δύναμη που θα μπορούσε να αναλάβει δράση εναντίον της Χεζμπολάχ, υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να το κάνει αποτελεσματικότερα από το Ισραήλ. Μια τέτοια δήλωση συνιστά προσβολή για τον Νετανιάχου. Πιστεύω, λοιπόν, ότι αυτή η εξέλιξη θα προκαλέσει σοβαρή πολιτική ζημιά στον πρωθυπουργό. Προσωπικά ελπίζω να συμβεί, διότι θεωρώ ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει απογοητεύσει το Ισραήλ και πρέπει να αποχωρήσει. Να συμπληρώσω ότι, παρότι θεωρώ ότι η συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν υπολείπεται σημαντικά όσων ανέμεναν πολλοί, εάν συμβάλει στην πτώση της ισραηλινής κυβέρνησης, τότε αυτό δεν θα μας δυσαρεστήσει ιδιαίτερα.

– ΗΠΑ και Ισραήλ φαίνεται ότι έχουν έρθει σε ρήξη σχετικά με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο.

– Δεν γνωρίζω πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση. Ο Νετανιάχου είναι ασφαλώς δυσαρεστημένος και απογοητευμένος από τις δηλώσεις του Τραμπ, καθώς και από τη δημόσια κριτική που ασκεί στην κρίση και στις επιλογές του. Ωστόσο, πιστεύω ότι θα είναι ιδιαίτερα προσεκτικός ώστε να μη μετατρέψει αυτή τη διαφωνία σε μετωπική και προσωπική αντιπαράθεση με τον Τραμπ. Μια τέτοια σύγκρουση δεν θα εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του Νετανιάχου και για αυτό εκτιμώ ότι θα κινηθεί με προσοχή. Από την άλλη, όταν πρόκειται για τον Τραμπ, κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος για τις εξελίξεις.

– Από στρατηγική άποψη, τι προσφέρει στο Ισραήλ η συνέχιση του πολέμου στον Λίβανο;

– Δεν θεωρώ ότι η συνέχιση του πολέμου στον Λίβανο, με τον τρόπο που διεξάγεται σήμερα, εξυπηρετεί κατ’ ανάγκην τα συμφέροντα εθνικής ασφαλείας του κράτους του Ισραήλ. Ημουν εξαρχής αντίθετος στη χερσαία επιχείρηση στον Λίβανο. Για να σταματήσουν οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ, πιστεύω ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί μια συμφωνία μέσω διαπραγματεύσεων με τη λιβανική κυβέρνηση. Εκτιμώ ότι σήμερα υπάρχει μια μοναδική ευκαιρία, καθώς η λιβανική κυβέρνηση φαίνεται για πρώτη φορά διατεθειμένη να εξετάσει μια συμφωνία (πολιτική ή ειρήνης) με το Ισραήλ. Αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για κοινή δράση Ισραήλ και Λιβάνου με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ και σαφή δέσμευση του Ισραήλ ότι δεν θα καταλάβει οποιοδήποτε τμήμα του εδάφους του νότιου Λιβάνου.

– Με τις ισραηλινές βουλευτικές εκλογές σε λίγους μήνες, πιστεύετε ότι ο Νετανιάχου συνεχίζει τον πόλεμο για εκλογικούς λόγους;

– Ο Νετανιάχου θέλει οπωσδήποτε τον πόλεμο για χάρη της διακυβέρνησής του. Εναντίον της Χεζμπολάχ, της Χαμάς, των Χούθι, παντού. Σίγουρα αυτό οφείλεται εν μέρει και στα πολιτικά του συμφέροντα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για αυτό και έτσι το αντιλαμβάνονται πολλοί Ισραηλινοί.