ΜΑΡΚ ΛΑΝΤΛΕΡ / THE NEW YORK TIMES
Η απόφαση του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, την περασμένη εβδομάδα, να παραστεί στην εκτόξευση βαλλιστικού πυραύλου από γαλλικό πυρηνικό υποβρύχιο στα ανοικτά της Βρετάνης, την ώρα που χιλιάδες μαθητές λυκείου διαδήλωναν απαιτώντας μεγαλύτερη χρηματοδότηση για την εκπαίδευση, είναι ενδεικτική των προτεραιοτήτων του ενοίκου του Μεγάρου των Ηλυσίων. Αποκαλύπτει επίσης πώς ο Μακρόν, ύστερα από σχεδόν μία δεκαετία στην εξουσία, απέτυχε να λύσει τα πολλαπλά προβλήματα της γαλλικής οικονομίας και του συστήματος κοινωνικής περίθαλψης, τα οποία απέκτησαν πλέον χαρακτήρα συστημικής κρίσης. «Μην ξεχνάτε ότι ο Μακρόν εξέδωσε βιβλίο με τίτλο “Επανάσταση” πριν εκλεγεί το 2017. Επτά μήνες πριν από τη λήξη της θητείας του, όχι μόνο δεν πέτυχε την επανάσταση αυτή, αλλά μπορεί να μείνει στην Ιστορία ως ο τελευταίος καπετάνιος του πλοίου», λέει ο Ζερόμ Φουρκέ, αναλυτής της εταιρείας δημοσκοπήσεων IFOP.
Τα δημοσιονομικά προβλήματα της Γαλλίας είναι τόσο δεινά, που οι ειδικοί προβλέπουν βαθιές περικοπές στο σύστημα κοινωνικής περίθαλψης, αλλά και αδυναμία εξυπηρέτησης του χρέους. Είναι αλήθεια ότι πολλά από τα προβλήματα αυτά προϋπήρχαν της προεδρίας Μακρόν. Κάποια οξύνθηκαν εξαιτίας εξωγενών παραγόντων, όπως η πανδημία και οι πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία. Επικριτές του προέδρου επισημαίνουν, όμως, ότι δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τα δομικά προβλήματα της Γαλλίας, είτε λόγω των αντιδράσεων του κοινού είτε εξαιτίας προσωπικών πολιτικών υπολογισμών, με την κληρονομιά του να είναι αυτή των ανεκπλήρωτων υποσχέσεων. Ο πρώην τραπεζίτης, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος σε ηλικία 39 ετών, δεσμεύθηκε να εμφυσήσει νέα ζωή στη γαλλική οικονομία, μειώνοντας τη φορολογία των επιχειρήσεων και των υψηλόμισθων και μεταρρυθμίζοντας το συνταξιοδοτικό. Αυτό θα ευνοούσε την επιχειρηματικότητα και θα καθιστούσε εκ νέου τη Γαλλία θελκτική για τους επενδυτές, πυροδοτώντας ανάπτυξη. Ο Μακρόν εκπλήρωσε τους δύο πρώτους στόχους, αλλά όχι τον τρίτο. Η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 64 από τα 62 έτη προκάλεσε οργή και διαδηλώσεις. Μετά την απώλεια της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας από το προεδρικό κόμμα, η Εθνοσυνέλευση ψήφισε την αναστολή της μεταρρύθμισης το 2025. Την ίδια στιγμή, η κατάργηση του φόρου μεγάλης περιουσίας οδήγησε τους αντιπάλους του να τον αποκαλούν «πρόεδρο των πλουσίων».
Ακόμη και οι επικριτές του Μακρόν επαινούν τις προσπάθειές του προκειμένου η Ευρώπη να αναλάβει μεγαλύτερο μερίδιο της ασφάλειάς της, παρότι τα σχέδια για «πλήρη στρατηγική αυτονομία» από τις ΗΠΑ ακούγονται ανεδαφικά. «Προσπαθεί να χτίσει ευρωπαϊκό όραμα. Ο,τι και να πιστεύει κάποιος για αυτόν, αναδείχθηκε σε φωνή της Ευρώπης», λέει ο πρώην πρέσβης της Γαλλίας στην Ουάσιγκτον, Ζεράρ Αρό, που υπήρξε σύμβουλος του Μακρόν. Οι εντυπωσιακές πανεπιστημιακές και επαγγελματικές περγαμηνές του Μακρόν είναι αυτές που τον βλάπτουν, όμως, περισσότερο στην εσωτερική πολιτική σκηνή, κάνοντάς τον να μοιάζει αποκομμένος από τις ανησυχίες των ψηφοφόρων. Τα ποσοστά αποδοχής του βρίσκονται στο 15%. Μετά την ήττα του κόμματός του στις ευρωεκλογές του 2024, ο Μακρόν προκήρυξε πρόωρες εκλογές στη Γαλλία. Η απόφαση αποδείχθηκε καταστροφική, με το προεδρικό κόμμα να χάνει έδρες στην Εθνοσυνέλευση. Το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν έπληξε περαιτέρω τις δημοσιονομικές προοπτικές και τα μεταρρυθμιστικά σχέδια. Η αδυναμία του Μακρόν να μετατρέψει το πολιτικό του κίνημα σε αυτόνομο κεντρώο κόμμα συνέβαλε, σύμφωνα με αναλυτές, στη συρρίκνωση του Κέντρου, ανοίγοντας τον δρόμο της εξουσίας για την Ακροδεξιά.
