Την πρώτη ημέρα της εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, το Ισραήλ πραγματοποίησε το μεγαλύτερο κύμα επιθέσεων στον Λίβανο από την έναρξη του πολέμου, σκοτώνοντας τουλάχιστον 182 ανθρώπους, μια κίνηση που απειλεί να εκτροχιάσει μια εύθραυστη συμφωνία.

Το Ιράν ισχυρίστηκε ότι η εκεχειρία περιλαμβάνει και τον Λίβανο, θέση που υποστήριξε και το Πακιστάν, το οποίο διαδραμάτισε ρόλο διαμεσολαβητή στη συμφωνία. Ωστόσο, τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ δήλωσαν ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει.

Αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις στο Ισλαμαμπάντ αυτό το Σαββατοκύριακο, με το ερώτημα αν ο Λίβανος καλύπτεται από την εκεχειρία να εξελίσσεται σε «άγνωστο Χ».

«Το μέτωπο του Λιβάνου μπορεί να υπονομεύσει τις προσπάθειες διατήρησης της εκεχειρίας», δήλωσε ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς, ερευνητής στο Institute for National Security Studies στο Τελ Αβίβ. Από την οπτική της Τεχεράνης, πρόσθεσε, οι συνεχιζόμενες ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο «ενδέχεται να δικαιολογήσουν μια νέα απάντηση κατά του Ισραήλ».

«Πλήγματα με μεγάλη ισχύ»

Σε μαγνητοσκοπημένη δήλωσή του, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ τόνισε ότι «δεν υπάρχει κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο» και πως το Ισραήλ «συνεχίζει να πλήττει τη Χεζμπολάχ με ισχύ και δεν θα σταματήσει έως ότου αποκαταστήσει» την ασφάλεια στο βόρειο τμήμα της χώρας.

Ο αντιστράτηγος Εγιαλ Ζαμίρ, αρχηγός του ισραηλινού στρατού, εξέφρασε την ίδια θέση, λέγοντας ότι ο ισραηλινός στρατός βρίσκεται σε πόλεμο και θα συνεχίσει να πλήττει τη Χεζμπολάχ «με μεγάλη ισχύ».

Οι δύο δηλώσεις έγιναν λίγο αφότου ο Νετανιάχου είχε εμφανιστεί να υποχωρεί, ανακοινώνοντας πως θα ξεκινήσει συνομιλίες με την κυβέρνηση του Λιβάνου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.

Αποτελεί ο Λίβανος μέρος της συμφωνίας;

Τις τελευταίες 48 ώρες, αξιωματούχοι που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις προέβησαν σε αντικρουόμενες δηλώσεις για το αν ο Λίβανος περιλαμβάνεται στη συμφωνία για εκεχειρία.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός, δεν υπάρχουν δημόσια διαθέσιμα έγγραφα για τη συγκεκριμένη. Οι περισσότερες πληροφορίες που γνωρίζουμε προέρχονται από αναρτήσεις στα σόσιαλ μίντια του Ντόναλντ Τραμπ, του πρωθυπουργού του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ και του υπουργού Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί.

Ο Σαρίφ ανέφερε σε ανάρτησή του στο X την Τετάρτη ότι το Ιράν και οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε «άμεση εκεχειρία παντού, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου». Το Ισραήλ αντέκρουσε αργότερα τον εν λόγω ισχυρισμό.

«Η μάχη στον Λίβανο συνεχίζεται και η εκεχειρία δεν περιλαμβάνει τον Λίβανο», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού Αβιχάι Αντραΐ, εκδίδοντας παράλληλα εντολές εκκένωσης για περιοχές του νότιου Λιβάνου. Την ίδια θέση επανέλαβε και το γραφείο του Νετανιάχου.

Τόσο ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ όσο και ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αρνήθηκαν επίσης ότι αποτελεί μέρος της συμφωνίας εκεχειρίας με το Ιράν. Την ίδια ημέρα, ο Λίβανος γνώρισε το σφοδρότερο κύμα επιθέσεων από την αρχή του πολέμου.

Ισχυρές εκρήξεις ακούστηκαν και πυκνός καπνός ήταν ορατός στα σύνορα Ισραήλ – Λιβάνου, με κατοίκους να δηλώνουν ότι δεν υπάρχει ασφαλές σημείο διαφυγής.

Σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό, περισσότερα από 100 κέντρα διοίκησης και στρατιωτικές εγκαταστάσεις της Χεζμπολάχ επλήγησαν ταυτόχρονα σε ολόκληρη τη χώρα. Το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου ανέφερε ότι τουλάχιστον 182 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 890 τραυματίστηκαν από τις επιθέσεις.

Γιατί τα πλήγματα μπορεί να εκτροχιάσουν την εκεχειρία;

Μετά τον ισχυρισμό του Νετανιάχου ότι η εκεχειρία δεν περιλαμβάνει τον Λίβανο, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί ζήτησε τον τερματισμό των «σφαγών στον Λίβανο», ενώ άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν ότι οι επιθέσεις συνιστούν παραβίαση της εκεχειρίας.

«Οι όροι της εκεχειρίας Ιράν – ΗΠΑ είναι σαφείς: οι ΗΠΑ πρέπει να επιλέξουν — εκεχειρία ή συνέχιση του πολέμου μέσω του Ισραήλ. Δεν μπορούν να έχουν και τα δύο», έγραψε στο X. «Η ευθύνη βρίσκεται πλέον στην πλευρά των ΗΠΑ και ο κόσμος παρακολουθεί αν θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους».

Τη Μ. Τετάρτη, οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι θα υπάρξει «οδυνηρή απάντηση» αν συνεχιστούν τα πλήγματα στον Λίβανο. Υποστήριξαν επίσης ότι η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ επιβραδύνθηκε σημαντικά και στη συνέχεια πάγωσε ως αποτέλεσμα των ισραηλινών επιθέσεων.

Αναλυτές εκτιμούν ότι μόνο παρέμβαση του Ντόναλν Τραμπ θα μπορούσε να περιορίσει το Ισραήλ.

Ο Ντάνι Σιτρίνοβιτς σημείωσε ότι οι δεσμεύσεις του Νετανιάχου για την ασφάλεια των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ αλλά και ευρύτεροι πολιτικοί υπολογισμοί καθιστούν απίθανη μια εκεχειρία στον Λίβανο.

«Αυτή η πραγματικότητα περιπλέκει κάθε προσπάθεια για αποκλιμάκωση στο λιβανέζικο μέτωπο», δήλωσε. «Ο πρόεδρος Τραμπ πιθανότατα θα χρειαστεί να εμπλακεί άμεσα και να λάβει μια στρατηγική απόφαση».

Σύμφωνα με ειδικούς, η συνέχιση των επιθέσεων θα μπορούσε να οδηγήσει το Ισραήλ σε νέα σύγκρουση με το Ιράν, ενδεχομένως εμπλέκοντας και τους αντάρτες Χούθι, υπονομεύοντας κάθε προσπάθεια αποκλιμάκωσης.

Ο Φαουάζ Γκέργκες, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο LSE, εκτίμησε ότι το Ισραήλ ενδέχεται να επιχειρεί να «τορπιλίσει» την εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν, καθώς ο Νετανιάχου προσπαθεί να «διασώσει ό,τι απομένει από την πολιτική του καριέρα».