Τις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της προσωρινής συμφωνίας που είχε υπογραφεί τον περασμένο μήνα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν εντείνει η σημαντική κλιμάκωση –τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς τη γεωγραφική τους έκταση– την οποία σηματοδοτούν τα τελευταία εκατέρωθεν χτυπήματα μεταξύ των δύο χωρών.

Η συμφωνία είχε στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την αναστολή των εχθροπραξιών για διάστημα 60 ημερών, προκειμένου να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.

Τα πλήγματα της Τεχεράνης σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο καθώς και η ανακοίνωση ότι διατήρησε κλειστά τα Στενά του Ορμούζ οδήγησαν σε νέα άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.

Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο Μπαχρέιν και το Κουβέιτ, κατέστρεψαν συστήματα ραντάρ στο Ομάν και έπληξαν δεξαμενές καυσίμων και αποθήκες πυρομαχικών στην αεροπορική βάση Prince Hassan στην Ιορδανία, σε αντίποινα για αμερικανικά πλήγματα.

Από την πλευρά του, ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε ότι χθες, Κυριακή, έπληξε ιρανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, παράκτια ραντάρ, δυνατότητες εκτόξευσης πυραύλων και drones, καθώς και μικρά ταχύπλοα σκάφη, χρησιμοποιώντας αεροσκάφη, πολεμικά πλοία και μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr μετέδωσε ότι σήμερα ακούστηκαν εκρήξεις στο λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς, στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και στο γειτονικό νησί Κεσμ, επικαλούμενο κατοίκους της περιοχής. Το Reuters διευκρίνισε ότι δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες αυτές.

Το Μπαχρέιν ανακοίνωσε ότι τα συστήματα αεράμυνάς του αναχαίτισαν και κατέρριψαν αρκετούς ιρανικούς πυραύλους και drones τις πρώτες πρωινές ώρες.

Σε σύντομη τηλεφωνική συνέντευξη στο Reuters την Κυριακή, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε στα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν, λέγοντας: «Τους χτυπάμε σκληρά».

Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θεωρεί πως η εκεχειρία έχει πλέον λήξει, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων συνομιλιών.

Αντίστοιχα σκληρή ήταν και η τοποθέτηση του επικεφαλής Ιρανού διαπραγματευτή Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο οποίος έγραψε την Κυριακή στην πλατφόρμα Χ: «Η εποχή των μονομερών συμφωνιών ΤΕΛΕΙΩΣΕ. Σας το είχαμε πει: τηρήστε τις δεσμεύσεις σας ή πληρώστε το τίμημα. Η πραγματικότητα χτυπά την πόρτα».

Ανοδος στις τιμές του πετρελαίου

Ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, μίας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες οδούς μεταφοράς πετρελαίου παγκοσμίως, έχει εξελιχθεί σε βασικό μέτωπο της σύγκρουσης.

Ο ουσιαστικός αποκλεισμός του περάσματος από το Ιράν έχει αυξήσει τις τιμές της ενέργειας και έχει εντείνει τις ανησυχίες για τον παγκόσμιο πληθωρισμό.

Το πετρέλαιο Brent ενισχύθηκε κατά περισσότερο από 2% σήμερα, Δευτέρα, λόγω των φόβων για διαταραχές σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου, αν και οι τιμές παρέμειναν χαμηλότερα από τα υψηλά που είχαν καταγραφεί νωρίτερα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.

Η αύξηση των τιμών της ενέργειας, και ιδιαίτερα των καυσίμων κίνησης, θεωρείται πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα για τον πρόεδρο Τραμπ ενόψει των εκλογών για το Κογκρέσο τον Νοέμβριο.

Θύματα και εξελίξεις στο Ορμούζ

Χιλιάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη του πολέμου, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο.

Σήμερα, Δευτέρα, δύο άνθρωποι σκοτώθηκαν σε αμερικανική επίθεση στην πόλη Αμπαντάν, στο νοτιοδυτικό Ιράν, όπως μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Mehr.

Επίσης σήμερα, το πρακτορείο ISNA μετέδωσε, επικαλούμενο επαρχιακό αξιωματούχο ασφαλείας, ότι ένας άνθρωπος σκοτώθηκε και επτά τραυματίστηκαν από αμερικανικό πλήγμα τις πρώτες πρωινές ώρες.

Το Ιράν δεν έχει ανακοινώσει συνολικό απολογισμό θυμάτων από τις επιθέσεις της τελευταίας εβδομάδας, όμως κρατικά μέσα ενημέρωσης και επίσημες ανακοινώσεις για επιμέρους περιστατικά υποδηλώνουν ότι περίπου 20 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από τα ανανεωμένα αμερικανικά πλήγματα.

Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι ο μόνος τρόπος για την αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ είναι ο τερματισμός των αμερικανικών στρατιωτικών επιχειρήσεων στην περιοχή, προειδοποιώντας ότι «η συνεχιζόμενη παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη σοβαρότερες συνέπειες στον παγκόσμιο τομέα πετρελαίου και φυσικού αερίου».

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγκαΐ δήλωσε ότι η Τεχεράνη επιδιώκει τη δημιουργία κοινού μηχανισμού με το Ομάν για τη διαχείριση της κυκλοφορίας στα Στενά, υποστηρίζοντας ότι οι αμερικανικές πιέσεις προς τη Μουσκάτ δυσχεραίνουν τις συνομιλίες.

Μετά την ανακοίνωση του κλεισίματος των Στενών το Σάββατο, έπειτα από αυτό που χαρακτήρισε ως μη εξουσιοδοτημένη διέλευση πλοίου, το Ιράν ανέφερε την Κυριακή ότι η ναυσιπλοΐα εξακολουθεί να βρίσκεται σε αναστολή και πως άδειες διέλευσης θα χορηγηθούν όταν αποκατασταθούν η «σταθερότητα και η ηρεμία».

Η Τεχεράνη επιδιώκει επίσης τη θέσπιση μόνιμου συστήματος αδειοδότησης και επιβολής τελών για τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά, μέσω των οποίων πριν από τον πόλεμο διακινούνταν περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες την προηγούμενη εβδομάδα ανακάλεσαν την εξαίρεση από τις κυρώσεις για τις πωλήσεις ιρανικού πετρελαίου, δήλωσαν ότι οι δυνάμεις τους παραμένουν ανεπτυγμένες για να διασφαλίσουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, παρά τις «επιθετικές ενέργειες, τις παρενοχλήσεις, τις απειλές και τις αυθαίρετες ανακοινώσεις» του Ιράν.

«Το Ιράν δεν ελέγχει τα Στενά. Η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται», ανέφεραν οι αμερικανικές αρχές.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι περίπου 20 πλοία συνοδεύτηκαν με ασφάλεια μέσω των Στενών το τελευταίο 24ωρο. Ωστόσο, στοιχεία από ιστοσελίδες παρακολούθησης πλοίων δείχνουν αισθητά μειωμένη κυκλοφορία. Η MarineTraffic ανέφερε ότι η κίνηση πλοίων στα Στενά μειώθηκε κατά περίπου 52% το διάστημα 10-12 Ιουλίου, σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Το Joint Maritime Information Center, υπό την ηγεσία του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού, επανέλαβε ότι, παρά την εξαιρετικά υψηλή απειλή για την ασφάλεια, η διευρυμένη νότια θαλάσσια διαδρομή κοντά στο Ομάν παραμένει διαθέσιμη για αμφίδρομη ναυσιπλοΐα.

Το Σάββατο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι οι αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν εκατοντάδες ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους την προηγούμενη εβδομάδα, με στόχο «τη μείωση της ικανότητας του Ιράν να επιτίθεται σε εμπορικά πλοία και πολιτικά σκάφη που διέρχονται από τα Στενά».

Οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν επίσης ανακοινώσει το Σαββατοκύριακο ότι κατέστρεψαν κέντρο ελέγχου και υπόστεγα drones στην Ιορδανία, έπληξαν αμερικανικό σταθμό ραντάρ και συστήματα εκτόξευσης πυραύλων στο Κουβέιτ, επιτέθηκαν σε εγκαταστάσεις υποστήριξης αμερικανικού αεροπλανοφόρου στο Ομάν και κατέστρεψαν κέντρο συντήρησης μαχητικών αεροσκαφών στο Κατάρ.