Νέοι από την Ισπανία και την Πορτογαλία έχουν στήσει σκηνές σε πλατείες, διαμαρτυρόμενοι για τα υψηλά ενοίκια. Γάλλοι και Ιταλοί μαθητές και φοιτητές έχουν πραγματοποιήσει μαζικές πορείες, διεκδικώντας καλύτερες συνθήκες στα σχολεία σε διαδηλώσεις που αμαυρώθηκαν από βίαια επεισόδια.

Στην Ελλάδα, νέοι διαδήλωσαν ζητώντας μεγαλύτερη χρηματοδότηση για τα πανεπιστήμια. Ενώ στην Αλβανία νεαροί διαδηλωτές συγκρούστηκαν με την αστυνομία, συμμετέχοντας σε κινητοποιήσεις κατά της διαφθοράς και εναντίον μιας κυβέρνησης την οποία κατηγορούν ότι υπονομεύει τις προοπτικές τους.

Πρόκειται για κάποιες μόνο από τις κινητοποιήσεις νέων που πραγματοποιήθηκαν τις τελευταίες ημέρες σε τουλάχιστον οκτώ ευρωπαϊκές χώρες. Τα αιτήματά τους διαφέρουν ανάλογα με τις συνθήκες και τις κυβερνήσεις κάθε χώρας, ωστόσο, σύμφωνα με ανάλυση στους New York Times, ένα κοινό στοιχείο τις ενώνει: ο φόβος για το μέλλον.

«Η γενιά χωρίς μέλλον επιστρέφει»

«Η γενιά χωρίς μέλλον επιστρέφει», δήλωσε την Τρίτη ο 27χρονος Σάσα Κόσι, τεχνικός σκηνής σε συναυλίες. Μαζί με άλλους νεαρούς Ισπανούς συμμετέχει στις διαμαρτυρίες που συνεχίζονται εδώ και εβδομάδες στο κέντρο της Μαδρίτης.

Ο Κόσι ανέφερε ότι οι σκηνές που έχουν στηθεί αποτυπώνουν την αγανάκτηση που εξαπλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη για τους χαμηλούς μισθούς και τα υψηλά ενοίκια, την αίσθηση αδυναμίας απέναντι στην υπερθέρμανση του πλανήτη, αλλά και την ευρύτερη ανησυχία για τις επαγγελματικές προοπτικές και το ενδεχόμενο να χαθούν οι γενναιόδωρες κοινωνικές παροχές που απολάμβαναν οι προηγούμενες γενιές.

«Εχουμε κουραστεί από τα πάντα», ανέφερε, προσθέτοντας: «Τα πράγματα αλλάζουν διαρκώς, αλλά με τρόπο που δεν μας ευνοεί».

Η απαισιοδοξία των διαδηλωτών αντανακλά την αδυναμία της Ευρώπης να χαράξει σαφή πορεία προς το μέλλον. Ο πληθυσμός της γηράσκει, το δημόσιο χρέος αυξάνεται, καθώς οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να καλύψουν τις αυξανόμενες δαπάνες για συντάξεις και άλλα προγράμματα, ενώ παράλληλα εμφανίζονται απρόθυμες να αυξήσουν τη φορολογία. Την ίδια στιγμή, η μετανάστευση διχάζει τα εκλογικά σώματα.

Διάχυτος είναι επίσης ο φόβος ότι η Ευρώπη αδυνατεί να συμβαδίσει με τις τεχνολογικές ανατροπές που αναμένεται να καθορίσουν το εγγύς μέλλον. Παράλληλα, βρίσκεται εγκλωβισμένη στον ανταγωνισμό ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες δυνάμεις του κόσμου, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Το αίσθημα ανασφάλειας εντείνεται από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η δυσφορία διαπερνά όλες τις ηλικιακές ομάδες στην Ευρώπη, ωστόσο οι νέοι είναι εκείνοι που αντιμετωπίζουν τις πιο δυσοίωνες μακροπρόθεσμα προοπτικές. Οι δημόσιες υπηρεσίες και οι κοινωνικές παροχές που χαρακτήριζαν επί δεκαετίες τις ευρωπαϊκές κοινωνίες καθίστανται ολοένα και λιγότερο βιώσιμες, καθώς οι κυβερνήσεις δυσκολεύονται να χρηματοδοτήσουν τις συντάξεις των ηλικιωμένων, την εκπαίδευση των νέων, αλλά και τη στέγαση, τις μεταφορές και την υγειονομική περίθαλψη.

Η αύξηση των αμυντικών δαπανών, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες περιορίζουν τη δέσμευσή τους για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους κρατικούς προϋπολογισμούς.

Κυβερνήσεις κάθε ιδεολογικής κατεύθυνσης –μια δεξιά κυβέρνηση στην Ιταλία, μια αριστερή στην Ισπανία και μια μετριοπαθής στη Γαλλία– δυσκολεύονται να δώσουν πειστικές απαντήσεις. Οι νέοι της Ευρώπης αισθάνονται ολοένα και περισσότερο ότι μένουν εκτός των σχεδιασμών για το μέλλον.

«Υπάρχει μια αίσθηση απόρριψης και κόπωσης», δήλωσε η 22χρονη Στέλα Σάλις, διαδηλώτρια και φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο της Πάντοβας.

Ενα διακρατικό κίνημα στη σκιά της Ακροδεξιάς

Σε ό,τι αφορά τη μαζικότητα και τη διάρκειά τους, οι σημερινές κινητοποιήσεις απέχουν ακόμη πολύ από την κλίμακα των διαδηλώσεων κατά της λιτότητας που εξαπλώθηκαν διεθνώς τα χρόνια μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Ωστόσο, αρχίζουν να προσελκύουν το διεθνές ενδιαφέρον και να τροφοδοτούν συζητήσεις μεταξύ των διαδηλωτών για τη δημιουργία ενός διακρατικού κινήματος. Οι μαθητές λυκείου στη Γαλλία συνέβαλαν στην κινητοποίηση των συνομηλίκων τους στο Βέλγιο, ενώ διαδηλωτές στην Ιταλία και τη Γερμανία έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν ένα σύνθημα που πρωτοεμφανίστηκε στη Γαλλία.

Η Σάλις δήλωσε ότι ελπίζει πως το κίνημα διαμαρτυρίας «αρχίζει να περνά σε μια φάση που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα».

Σε κάποιες χώρες, ωστόσο, η αναταραχή έχει ενισχύσει την Ακροδεξιά, συχνά επισκιάζοντας τα μηνύματα των ίδιων των διαδηλωτών.

Οι ταραχές που σημειώθηκαν στη Βόρεια Ιταλία το περασμένο Σαββατοκύριακο οδήγησαν σε δεκάδες συλλήψεις και έδωσαν στον Ματέο Σαλβίνι, υπουργό και ηγέτη της σκληρής Δεξιάς, το πρόσχημα να ανακοινώσει την αποστολή 500 στρατιωτών για την «υπεράσπιση του Μιλάνου» από τους «εγκληματίες».

Καθώς το κόμμα του χάνει έδαφος στις δημοσκοπήσεις, ο Σαλβίνι αξιοποίησε την αναταραχή για να προωθήσει την αντιμεταναστευτική του ατζέντα. Δήλωσε ότι ελπίζει να τερματιστούν «μια για πάντα» οι εκκλήσεις της Αριστεράς για τη διευκόλυνση της απόδοσης ιθαγένειας σε παιδιά μεταναστών πριν συμπληρώσουν το 18ο έτος της ηλικίας τους.

Στη Γαλλία, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός βρήκε πρόσφορο έδαφος για να παρουσιάσει τον εαυτό του ως το κόμμα που μπορεί καλύτερα να αποτρέψει την επανάληψη των επεισοδίων που σημειώθηκαν στις γαλλικές πόλεις το περασμένο Σαββατοκύριακο.

«Σε έξι μήνες, ο γαλλικός λαός θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει έναν διαφορετικό δρόμο: τον δρόμο της αποκατάστασης της τάξης και της ασφάλειας», δήλωσε την Κυριακή η Μαρίν Λεπέν, υποψήφια του κόμματος στις προεδρικές εκλογές της επόμενης άνοιξης.

Το ίδιο μήνυμα επανέλαβε την ίδια ημέρα ο πρόεδρος του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά. «Είμαστε έτοιμοι να αποκαταστήσουμε την τάξη στη χώρα», δήλωσε, βγαίνοντας από αστυνομικό τμήμα κοντά στο επίκεντρο των πρόσφατων ταραχών.

Χωρίς εύκολες λύσεις

Ωστόσο, όποιος και αν αναλάβει την εξουσία στις ευρωπαϊκές χώρες τους επόμενους μήνες, θα έχει ελάχιστες εύκολες λύσεις να προσφέρει στους νέους. Οι κυβερνήσεις θα βρεθούν αντιμέτωπες με εξαιρετικά δύσκολες αποφάσεις για το ποιες δημόσιες υπηρεσίες θα χρηματοδοτήσουν με ολοένα λιγότερους πόρους, σε ένα περιβάλλον οικονομικών πιέσεων που χαρακτηρίζεται από τον πληθωρισμό, την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων και την εκτίναξη των τιμών των καυσίμων.

«Το όνειρό μου θα ήταν να έχω μια δουλειά που να αγαπώ», δήλωσε η 15χρονη Σαλόμε Ρενό, μαθήτρια που συμμετέχει στις κινητοποιήσεις στη Γαλλία διεκδικώντας καλύτερες σχολικές συνθήκες.

«Να μη χρειάζεται να κοιτάζω κάθε μήνα τα έξοδά μου και να αναρωτιέμαι: “Θα μπορώ να κάνω αυτό;” ή “Εχω την οικονομική δυνατότητα να αγοράσω εκείνο;”».

Η αγωνία της απηχεί ένα συναίσθημα που διατρέχει ολόκληρη την ήπειρο, από την Πορτογαλία στα δυτικά έως την Αλβανία στα ανατολικά.

Στην Αλβανία, φοιτητές έχουν ενταχθεί στο ευρύτερο αντικυβερνητικό κίνημα «Φλαμίνγκο». Το κίνημα πήρε το όνομά του από τον βιότοπο των φλαμίνγκο σε περιοχή όπου ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Ντόναλντ Τραμπ, εξασφάλισε άδεια για να κατασκευάσει μεγάλο τουριστικό συγκρότημα πολυτελείας, προκαλώντας τις αντιδράσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Οι συμμετέχοντες στο κίνημα κατά της διαφθοράς ζητούν την απομάκρυνση του πρωθυπουργού Εντι Ράμα, ο οποίος, από την πλευρά του, έχει χαρακτηρίσει τους διαδηλωτές ριζοσπάστες της Αριστεράς. Οι φοιτητές, ωστόσο, επικεντρώνουν τις διεκδικήσεις τους στην προστασία και την ενίσχυση της εκπαίδευσης.

«Είμαστε μια γενιά που επέλεξε να μη μένει σιωπηλή, σε αντίθεση με τους γονείς μας, οι οποίοι δεν απολάμβαναν τις ίδιες ελευθερίες», ανέφερε ο 22χρονος ηθοποιός Ρεντιάν Σκέμπι, αναφερόμενος στο καθεστώς της χώρας έως το 1991.

Ο Σκέμπι συμμετείχε στις πρώτες διαδηλώσεις στο Ζβέρνετς πριν από σχεδόν 150 ημέρες, διεκδικώντας μεγαλύτερη χρηματοδότηση για το εκπαιδευτικό σύστημα και τα δημόσια νοσοκομεία. Οπως τόνισε, βασικό κίνητρό του είναι ο αγώνας για πιο διαφανή και δημοκρατική Αλβανία.

«Θέλουμε μια καλύτερη χώρα», δήλωσε, «και θέλουμε να συμβάλουμε στη διαμόρφωση του μέλλοντός της».

Πηγή: New York Times