Η Κύπρος θεωρείται ένα από τα πρώτα κράτη μέλη της ΕΕ που πέτυχε και ξεπέρασε τους στόχους 95-95-95 της UNAIDS, με εκτιμήσεις του 2024 να υποδεικνύουν ποσοστά διάγνωσης του HIV περίπου 94-95%, κάλυψη θεραπείας 97-98% και ιική καταστολή που υπερβαίνει το 95%, σύμφωνα με την Κίνηση Συμπαράστασης για το AIDS, ενώ σημειώνεται ότι εκτιμάται πως 2.000 άτομα ζουν με τον ιό στην Κύπρο. 

Σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε η Κίνηση Συμπαράστασης για το AIDS, εκδήλωση, με τίτλο «Από την εθνική επιτυχία στην ευρωπαϊκή ηγεσία: Πώς η Κύπρος μπορεί να εμπνεύσει την πρόοδο στον HIV ώστε να μετουσιωθεί σε δράση πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ», πραγματοποιήθηκε την Τρίτη υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2026, με την υποστήριξη του Ιδρύματος Κοινοβουλευτισμού και Συμμετοχικής Δημοκρατίας της Βουλής των Αντιπροσώπων, στο Σπίτι της Ευρώπης.

Τον συντονισμό είχε η Καθηγήτρια Caroline Sabin, Καθηγήτρια Ιατρικής Στατιστικής και Επιδημιολογίας στο University College London και Συμπρόεδρος του HIV Outcomes. «Η στρογγυλή τράπεζα υπογράμμισε την ανεκτίμητη ευκαιρία ανάδειξης του HIV στην ευρωπαϊκή ατζέντα υγείας κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου έως τα τέλη Ιουνίου 2026, ιδιαίτερα δεδομένων των δηλωμένων προτεραιοτήτων της για τη μακροχρόνια φροντίδα και την υγιή γήρανση», σημειώνεται.

«Το επόμενο στρατηγικό σχέδιο για τον HIV στην Κύπρο, που θα οριστικοποιηθεί τον Σεπτέμβριο, θα υπερβεί τους κλινικούς δείκτες για να αντιμετωπίσει τη βιωματική εμπειρία των ανθρώπων που ζουν με τον HIV, συμπεριλαμβανομένου του στίγματος — ιδιαίτερα μεταξύ γυναικών, μετακινούμενων πληθυσμών και νέων ανθρώπων», ανέφερε ο Δρ Γεώργιος Σιακαλλής, εκ μέρους της Γρηγορίου Πνευμονολογικής Κλινικής και του Εθνικού Σημείου Εστίασης για τον HIV.

«Η ιική καταστολή και οι θεραπευτικές υπηρεσίες αποτελούν ένα εξαιρετικό βήμα προόδου — αλλά η φροντίδα του HIV είναι ελλιπής χωρίς κοινωνική υποστήριξη και ισχυρή συνεργασία μεταξύ ασθενών, κλινικών ιατρών και ερευνητών», σημείωσε η Βουλευτής ΔΗΣΥ, Αναπληρώτρια Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Υγείας, Σάβια Ορφανίδου. 

Υπογραμμίζεται ότι «η Κύπρος θεωρείται ένα από τα πρώτα κράτη μέλη της ΕΕ που πέτυχε και ξεπέρασε τους στόχους 95-95-95 της UNAIDS, με εκτιμήσεις του 2024 να υποδεικνύουν ποσοστά διάγνωσης περίπου 94-95%, κάλυψη θεραπείας 97-98% και ιική καταστολή που υπερβαίνει το 95% — ένα εξαιρετικό επίτευγμα σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Οι ομιλητές απέδωσαν αυτή την επιτυχία σε αρκετούς αλληλοενισχυόμενους παράγοντες, όπως την ολοκληρωμένη, εξειδικευμένη φροντίδα HIV μέσω αποκλειστικών κλινικών στη Λάρνακα και τη Λευκωσία, τη σημαντική εμπλοκή των οργανώσεων της κοινότητας και ψυχοκοινωνική υποστήριξη, ιδιαίτερα μέσω της Κίνησης Συμπαράστασης για το AIDS, την ενισχυμένη επιδημιολογική επιτήρηση, υποστηριζόμενη από πανεπιστημιακή έρευνα, καθώς και την εισαγωγή εθνικού προγράμματος PrEP τον Οκτώβριο 2025, παρέχοντας δωρεάν και εμπιστευτική πρόσβαση σε όλα τα άτομα σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν είναι εγγεγραμμένα στο Γενικό Σύστημα Υγείας (ΓεΣΥ).

«Οι ομιλητές ήταν εξίσου ειλικρινείς σχετικά με όσα απομένουν να γίνουν: το επίμονο στίγμα και οι διακρίσεις στην υγειονομική περίθαλψη και την απασχόληση· η συγκέντρωση της φροντίδας σε μόνο δύο εξειδικευμένες κλινικές· και η αυξανόμενη ανάγκη για ολοκληρωμένα μονοπάτια φροντίδας που αντιμετωπίζουν τις συννοσηρότητες και τις σύνθετες υγειονομικές ανάγκες ενός γηράσκοντος πληθυσμού ανθρώπων που ζουν με τον HIV», προστίθεται.

«Με εκτιμώμενα 2.000 άτομα που ζουν με τον HIV στην Κύπρο, πολλά από τα οποία γηράσκουν με πολλαπλές συννοσηρότητες, οι συμμετέχοντες υποστήριξαν ότι η Ευρώπη χρειάζεται νέα πλαίσια πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ, που αντιμετωπίζουν την ποιότητα ζωής σε σχέση με την υγεία, την ψυχική υγεία, τους κοινωνικούς καθοριστικούς παράγοντες και την πρόσβαση σε απρόσκοπτη μακροχρόνια φροντίδα — και όχι μόνο την ιική καταστολή», σημειώνεται.

«Καθώς η Ευρώπη συζητά πλαίσια υγειονομικής ασφάλειας και ανθεκτικότητας, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής κινδυνεύουν να παραβλέψουν τα διαρκή διδάγματα του HIV. Η στρογγυλή τράπεζα ζήτησε η αντίδραση στον HIV — χτισμένη πάνω στην πρόληψη, την εμπιστοσύνη της κοινότητας και την αδιάλειπτη συνέχεια της φροντίδας — να ενσωματωθεί ρητά στον σχεδιασμό ετοιμότητας για πανδημίες και στα πλαίσια υγειονομικής ανθεκτικότητας της ΕΕ», επισημαίνεται.

«Η αντίδραση της Κύπρου στον HIV αποτελεί παράδειγμα του τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω επαρκώς χρηματοδοτούμενων υπηρεσιών, καλά δικτυωμένων κλινικών ιατρών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής και ασθενών, καθώς και αποτελεσματικής διάδοσης σε επίπεδο βάσης», δήλωσε ο Καθηγητής Σταύρος Μαλάς, ο οποίος διετέλεσε Υπουργός Υγείας κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ το 2012.

«Ο κύριος μοχλός για την επιτυχία της Κύπρου στον HIV ήταν η στενή συνεργασία μεταξύ της κοινότητας, των ομάδων ασθενών, κλινικών ιατρών και υπευθύνων χάραξης πολιτικής. Η εφαρμογή ελέγχων και θεραπείας δεν θα ήταν δυνατή χωρίς αυτή τη συνεργασία», είπε ο Χρίστος Κρασίδης, Πρόεδρος Κίνησης Συμπαράστασης για το AIDS.

Η στρογγυλή τράπεζα ολοκληρώθηκε με εκκλήσεις προς την Κυπριακή Προεδρία και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ όπως, μεταξύ άλλων, προωθηθεί η ανθρωποκεντρική, μακροχρόνια φροντίδα του HIV σε επίπεδο ΕΕ, η προστασία των κεντρικών υπηρεσιών αναφοράς για τον HIV και η συμμετοχή της κοινότητας, καθώς και όπως η πολιτική για τον HIV υπερβεί την ιική καταστολή και να εστιάσει στην ποιότητα ζωής, τη γήρανση με HIV, τις συννοσηρότητες και τους κοινωνικούς καθοριστικούς παράγοντες της υγείας.