Από το 2021 μέχρι το α' εξάμηνο του 2026 καταγγέλθηκαν στην αστυνομία συνολικά 18.409 υποθέσεις βίας σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε σήμερα στην επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της βουλής ο αρχηγός Αστυνομίας Θεμιστός Αρναούτης. Σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, κατά την ίδια περίοδο πραγματοποιήθηκαν 3.674 συλλήψεις, εκδόθηκαν 2.858 δικαστικά διατάγματα αποκλεισμού των θυτών, καθώς και 373 δικαστικά διατάγματα προστασίας των θυμάτων.

Τα στοιχεία δόθηκαν στο πλαίσιο της συζήτησης για την εφαρμογή της Σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και την εφαρμοστική νομοθεσία υπό τον τίτλο «Ο περί της Πρόληψης και της Καταπολέμησης της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας και περί Συναφών Θεμάτων Νόμος του 2021», εξ αφορμής πρόσφατων περιστατικών γυναικοκτονίας.

Από την πλευρά του ο Υπουργός Δικαιοσύνης Κώστας Φυτιρής τόνισε την ανάγκη γρήγορης ανταπόκρισης των αρμόδιων αρχών από την πρώτη στιγμή που λαμβάνεται μια καταγγελία. Αναφέρθηκε επίσης σε περιστατικό το οποίο γνωστοποιήθηκε στον ίδιο μέσω μηνύματος σήμερα το πρωί. Όπως είπε, «σήμερα το πρωί πήρα ένα μήνυμα, άγνωστο στο Messenger από κάποια κυρία, η οποία μου κατήγγειλε ότι κινδυνεύει από τον πρώην σύζυγό της διότι χώρισαν, την απειλεί, και αμέσως το έδωσα στο αρμόδιο γραφείο της Αστυνομίας», ανέφερε.

Όπως είπε, το βάρος των παρεμβάσεων θα δοθεί στον τρόπο διαχείρισης της πρώτης πληροφορίας και στην άμεση κινητοποίηση μιας σταθερής ομάδας δράσης. «Εκεί που θα επικεντρωθούμε είναι αυτός που θα λάβει την πρώτη πληροφορία, που θα τη δώσει και πώς θα ενεργοποιηθεί αυτή η ομάδα δράσης, η οποία πρέπει να είναι σταθερή», σημείωσε.

Πρόσθεσε ότι στόχος είναι η ταχεία ανταπόκριση ώστε «να εξεταστεί και να προληφθεί οποιαδήποτε δυσμενής κατάσταση και κίνδυνος», χαρακτηρίζοντας το ζήτημα «πάρα πολύ σημαντικό».

Σε σχέση με το θέμα της οπλοκατοχής των αστυνομικών ο κ. Φυτιρής σημείωσε ότι η πρόθεση του Υπουργείου σε συνεργασία με την αστυνομία είναι να τροποποιηθούν οι διατάξεις του νόμου για να γίνονται ψυχομετρικά τεστ. «Πρόθεση είναι να τα φέρουμε το συντομότερο γιατί θεωρούμε ότι το ζήτημα είναι πάρα πολύ σοβαρό» και πρέπει να υπάρχει πρόληψη όπως πρέπει, σημείωσε.

Ο Υπουργός ανέφερε ακόμη ότι η Κύπρος διαθέτει ήδη νομοθετικό πλαίσιο υψηλού επιπέδου, επισημαίνοντας ωστόσο ότι απαιτούνται ορισμένες τροποποιήσεις με βάση τις παρατηρήσεις της GREVIO. Παράλληλα, είπε ότι το Υπουργείο, σε συνεργασία με την Αστυνομία και τις άλλες αρμόδιες υπηρεσίες, θα επικεντρωθεί στην ανταπόκριση «στον ελάχιστο χρόνο» με κατάλληλα εκπαιδευμένους λειτουργούς.

Επισήμανε επίσης ότι ένα ακόμη βασικό ζήτημα αποτελεί η ενημέρωση των πολιτών ενώ αναγνώρισε ότι υπάρχει καθυστέρηση σε δράσεις όπως η διασύνδεση της βάσης δεδομένων και διαβεβαίωσε ότι το υπουργείο θα εξετάσει το ζήτημα.

110 κλήσεις τον μήνα για ενδοικογενειακή βία

Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΠΑΒΟ, Άντρη Ανδρονίκου, παρουσιάζοντας στοιχεία για τη λειτουργία των υπηρεσιών του Συνδέσμου, ανέφερε ότι μόνο το 2025 η Εθνική Γραμμή Βοήθειας κατέγραψε κατά μέσο όρο 110 κλήσεις τον μήνα για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας, καθώς και 20 επιπλέον αιτήματα βοήθειας μέσω SMS, live chat και ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Όπως είπε, το «Σπίτι της Γυναίκας» διαχειρίζεται κατά μέσο όρο 31 γυναίκες-θύματα κάθε μήνα, ενώ το 2025 έκλεισε με 374 περιπτώσεις, πέραν όσων παραπέμφθηκαν από την Αστυνομία και άλλους συναρμόδιους φορείς.

Πρόσθεσε ότι η συμβουλευτική υπηρεσία του ΣΠΑΒΟ υποστηρίζει επτά γυναίκες-θύματα κάθε μήνα, ενώ οι χώροι φιλοξενίας εξυπηρετούν κατά μέσο όρο 64 θύματα μηνιαίως, εκ των οποίων 30 γυναίκες και 34 παιδιά. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι υπάρχουν διεθνείς καλές πρακτικές που μπορούν να υιοθετηθούν, όπως η θεσμοθετημένη επανεξέταση της καταλληλότητας όλων των κατόχων όπλων και η αξιολόγηση κινδύνου.

Κενά στη συνεργασία υπηρεσιών

Κάτι που αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης αλλά και στις δηλώσεις μετά το τέλος της συνεδρίας ήταν η ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών για την πρόληψη των υποθέσεων βίας, η στάση του Υπουργού Δικαιοσύνης απέναντι στα κενά στη διαχείριση του προβλήματος, η χαρτογράφηση των αναγκαίων νομοθετικών αλλαγών και η ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης.

Σε δηλώσεις της η Υφυπουργός Πρόνοιας Κλέα Παπαέλληνα υπογράμμισε τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας, «ώστε να ενισχύουμε συνεχώς το θεσμικό μας πλαίσιο και να διαμορφώνουμε πολιτικές που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των πολιτών».

Επαναβεβαίωσε επίσης τη βούληση της Κυβέρνησης και του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας για «να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με συνέπεια για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την προώθηση της ισότητας και την αποτελεσματική προστασία των θυμάτων κάθε μορφής βίας και κακοποίησης».

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ Χρίστος Χριστοφίδης σημείωσε ότι το συμπέρασμα της σημερινής συνεδρίας «συνοψίζεται στην παραδοχή του υπουργού Δικαιοσύνης ότι οχτώ χρόνια μετά που επισημάναμε την ανάγκη συντονισμού των υπηρεσιών τόσο για ανάπτυξη κοινών δράσεων όσο και για ανταλλαγή στοιχείων, δυστυχώς δεν έχει γίνει οτιδήποτε», προσθέτοντας ότι είναι προς πίστωση του Υπουργού που δεν έψαξε να βρει «αστείες δικαιολογίες αλλά και γιατί δεσμεύτηκε να προβεί σε συγκεκριμένα βήματα το συντομότερο δυνατό για να λύσουμε το ζήτημα»

Ο κ. Χριστοφίδης είπε επίσης ότι η έμφυλη βία και η γυναικοκτονία είναι ένα σύνθετο ζήτημα το οποίο δεν ξεκινά όταν κάποιος πάρει το όπλο και πατήσει την σκανδάλη. «Είναι θέμα μιας κακής νοούμενης πατριαρχικής αντίληψης, αισθήματος ιδιοκτησίας απέναντι στην γυναίκα», είπε.

Υπογράμμισε την ανάγκη εφαρμογής της εθνικής στρατηγικής την οποία έχουμε καταρτίσει και η οποία απορρέει και μέσα από τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, αλλά και να υλοποιήσουμε όλα όσα καταγράφονται από την έκθεση της GREVIO.

Ο Πρόεδρος της Επιτροπής ανέφερε επίσης ότι μεταξύ των σημαντικών ζητημάτων που αναδείχθηκαν είναι «τα κενά που υπάρχουν σε ό,τι αφορά τον έλεγχο της ικανότητας όσων φέρουν όπλο να διατηρούν υπό την ευθύνη τους οπλισμό», επισημαίνοντας την ανάγκη συνεχούς επαναξιολόγησης τόσο των μελών των σωμάτων ασφαλείας όσο και των κατόχων κυνηγετικών όπλων.

Όπως είπε, το συγκεκριμένο κενό «θα πρέπει να καλυφθεί το συντομότερο», ενώ έθεσε και ερωτήματα για τη λειτουργία του «Σπιτιού της Γυναίκας», σημειώνοντας ότι επτά χρόνια μετά τη δημιουργία του δεν έχει επεκταθεί στις υπόλοιπες επαρχίες, ενώ θα πρέπει να αξιολογηθεί και η αποτελεσματικότητά του.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Επιτροπή δεν θα περιοριστεί σε μία μόνο συζήτηση του θέματος, καθώς θα επανέλθει στα τέλη Αυγούστου ή στις αρχές Σεπτεμβρίου, προκειμένου να λάβει συγκεκριμένες απαντήσεις.

Πρόσθεσε ότι έχει ήδη ζητηθεί η ετοιμασία χαρτογράφησης των απαιτούμενων νομοθετικών πρωτοβουλιών, συνοδευόμενης από σαφές χρονοδιάγραμμα εφαρμογής. «Πρέπει να σταματήσουμε επιτέλους σε αυτό το κράτος να λέμε ότι πρέπει να αλλάξει το τάδε πράγμα στη νομοθεσία και να ξαναβρισκόμαστε μετά από αρκετά χρόνια και να επαναλαμβάνουμε το ίδιο», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Επιτροπή θα ζητεί συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και θα ελέγχει την υλοποίησή τους.

Ανέφερε ακόμη ότι η Επιτροπή ζήτησε από τον αρμόδιο λειτουργό του Υπουργείου Δικαιοσύνης κατάλογο με όλες τις εκκρεμείς νομοθετικές ρυθμίσεις και τον προγραμματισμό για την προώθησή τους, διαμηνύοντας ότι η Βουλή θα στηρίξει νομοθετικά την εκτελεστική εξουσία, αλλά «δεν θα ανεχτούμε ξανά, όσο περνά από το χέρι μας, ούτε ανεξήγητες καθυστερήσεις ούτε να στέλνονται αυτά τα ζητήματα στις ελληνικές καλένδες».

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ανέφερε ότι στην επόμενη συνεδρία της Επιτροπής αναμένεται να κληθεί και το Υπουργείο Παιδείας, προκειμένου να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο η στρατηγική της πρόληψης υλοποιείται από την παιδική ηλικία μέσα από το εκπαιδευτικό σύστημα.

Από την πλευρά του ο Βουλευτής του ΔΗΣΥ Δήμος Γεωργιάδης, είπε ότι σε νομοθετικό πλαίσιο έχουν γίνει αρκετά βήματα ούτως ώστε να καλυφθεί το ζήτημα της γυναικοκτονίας σημειώνοντας ότι είναι ευθύνη του κράτους να εφαρμόσει τους νόμους και τις πρακτικές. Σημείωσε επίσης ότι ένα σημαντικό ζήτημα το οποίο έχει αναφερθεί σήμερα είναι το θέμα των ψυχολογικών εξετάσεων των αστυνομικών για την οπλοφορία ενώ ανέδειξε ως κύριο συστατικό της επιτυχίας την σύνδεση των υπηρεσιών ώστε να συλλέγονται οι πληροφορίες «και να μπορούν τα σύνολα να συνεργαστούν για να αποτρέψουν μελλοντικές περιπτώσεις».

Η Λίτσα Δρουσιώτου Βουλευτής του κινήματος ΑΛΜΑ είπε ότι η σύμβαση της Κωνσταντινούπολης δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην ψήφιση της νομοθεσίας, τονίζοντας την ανάγκη διασύνδεσης των υπηρεσιών και της βάσης δεδομένων για τις υποθέσεις βίας. Σε σχέση με τα ψυχομετρικά τεστ των αστυνομικών είπε ότι έχει τεθεί το ερώτημα προς τον Υπουργό και τον Αρχηγό της Αστυνομίας προσθέτοντας ότι θέλουμε να δούμε νομοθετικά πώς θα προχωρήσουμε αν αυτά τα τεστ θα γίνονται ανά τριετία ή κάποια ανά πενταετία». Έθεσε επίσης ερωτήματα για τα μέτρα που λήφθηκαν από το 2021 μέχρι σήμερα για την πλήρη εφαρμογή της σύμβασης της Κωνσταντινούπολης και τα στοιχεία των καταγγελιών βίας που κατέληξαν σε γυναικοκτονία.

Από την πλευρά της η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων Τζόζη Χριστοδούλου η οποία ανέφερε ότι η ισότητα είναι αλληλένδετη με την καταπολέμηση βίας καθώς και ότι στόχος είναι η θεμελίωση κουλτούρας ισότητας.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εκπρόσωποι οργανώσεων και επαγγελματικών φορέων ανέδειξαν τις αδυναμίες που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αντιμετώπιση της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας, ενώ έθεσαν ζητήματα επάρκειας των διαθέσιμων πόρων, πρόσβασης των θυμάτων σε προστασία και δικαιοσύνη και ενίσχυσης των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.