Την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), η οποία αναφέρει πως η Κυπριακή Δημοκρατία παραβίασε το δικαίωμα στην περιουσία 10 Κυπρίων υπηκόων σχετικά με γη που είχε απαλλοτριωθεί το 1976 στην περιοχή Αγίου Αθανασίου στη Λεμεσό, εξηγεί στην εκπομπή «Διασπορά Ειδήσεων» και στην Οριάνα Παπαντωνίου, η δικηγόρος των αιτητών Μαρία Τσαγγαρίδου.

Υπενθυμίζεται πως, το Δικαστήριο σημειώνει ότι η υπόθεση αφορά «την άρνηση των αρχών» να επιστρέψουν στους αρχικούς ιδιοκτήτες ή στους κληρονόμους τους γη που είχε απαλλοτριωθεί, αλλά φέρεται να παρέμεινε αχρησιμοποίητη.

Όπως εξηγεί η κ. Τσαγγαρίδου, οι αιτητές ήταν οι ιδιοκτήτες τεμαχίου γης, του οποίου απαλλοτριώθηκε το 91%. «Το 50% αξιοποιήθηκε ως δρόμος, ενώ το άλλο 50% παρέμεινε ανεκμετάλλευτο και αναξιοποίητο για περίοδο 30 και πλέον ετών». Όπως είπε, οι ιδιοκτήτες ζήτησαν το ποσοστό που είναι ανεκμετάλλευτο να τους επιστραφεί το 2008 και είχαν αποζημιωθεί.

Σε ερώτηση αν είχαν δικαίωμα να τους επιστραφεί αφού είχαν λάβει αποζημίωση, η κ. Τσαγγαρίδου σημείωσε πως, το Σύνταγμα δίδει την εξουσία στο Κράτος να απαλλοτριώνει περιουσία για την υλοποίηση ενός δημόσιου σκοπού. Ωστόσο όπως εξήγησε, σε περίπτωση που εντός των επόμενων τριών ετών η ΚΔ δεν υλοποιήσει τον σκοπό της, όπως ήταν στην περίπτωση των αιτητών που μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια, πέρασαν και 32 χρόνια, το Κράτος έχει την υποχρέωση να το επιστρέψει. «Επομένως, είναι δικαίωμα των ιδιοκτήτων να ζητήσουν αυτή την επιστροφή, πράγμα που το έπραξαν».

Όταν απορρίφθηκε το αίτημά τους, συνέχισε η κ.Τσαγγαρίδου, έλαβαν τον δρόμο της δικαιοσύνης ενώπιον των Κυπριακών Δικαστηρίων. «Αφότου έχασαν και πρωτόδικα και στο εφετείο, καταχώρησαν το 2018 την προσφυγή τους στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, επικαλούμενοι την παραβίαση του περιουσιακού τους δικαιώματος ακριβώς από αυτήν την άρνηση του κράτους να τους επιστρέψει την ακίνητη ιδιοκτησία τους. Και δικαιώθηκαν».

Σε ερώτηση αν οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ είναι δεσμευτικές, τόνισε πως,οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου είναι δεσμευτικές, ωστόσο η Δημοκρατία έχει το δικαίωμα, εντός των επόμενων τριών μηνών, να ασκήσει, κατά κάποιον τρόπο έφεση, όπως είπε ονομάζεται παραπομπή στη διευρυμένη σύνθεση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. «Επομένως, σε περίπτωση που ασκηθεί αυτό το δικαίωμα, θα εξεταστεί από τη διευρυμένη σύνθεση και είναι δυνατόν είτε να επικυρωθεί η απόφαση, είτε να αλλάξει. Αν δεν ασκήσει αυτόν το δικαίωμα, η Δημοκρατία, τότε είναι τελεσίδικη η απόφαση».

Κληθείς να σχολιάσει αν δημιουργείται προηγούμενο από αυτή την υπόθεση και αν υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις, είπε πως, υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα, περιπτώσεις που το Κράτος απαλλοτριώνει, αλλά παραλείπει ή καθυστερεί να υλοποιήσει το σκοπό, ή περιπτώσεις που το εγκαταλείπει, αλλά παρά ταύτα εξακολουθεί να το κατακρατεί και αρνείται να το επιστρέψει.

Σε ερώτηση, γιατί καθυστερεί αυτή η διαδικασία ή αν υπάρχει εξήγηση γιατί παίρνουν μεγάλο μέρος και τελικά δεν τους βγαίνει, κ. Τσαγγαρίδου είπε πως υπάρχει εξήγηση. Σύμφωνα με την ίδια, για την περίπτωση του Άγιου Αθανάσιου, απαλλοτριώθηκαν διάφορα τεμάχια. Στην περίπτωση των αιτητών το τεμάχιο τους, όπως ενημερώθηκαν το 2008, θα προοριζόταν για ανοιχτό χώρο. «Μέσα από τις αποφάσεις των Κυπριακών Δικαστηρίων προκύπτει ότι η πρόθεση της Δημοκρατίας ήταν να αναπτύξει τη βιομηχανική περιοχή γύρω-γύρω από το δικό μας τεμάχιο και στη συνέχεια να καθορίσει ποια είναι η χρήση του ακινήτου των ιδιοκτήτων».

Παράλληλα, σημείωσε πως η Δημοκρατία το 1976, απαλλοτρίωσε όλη αυτήν την έκταση χωρίς να γνωρίζει το κάθε τεμάχιο για ποιο σκοπό προορίζεται. «Επωφελείται της χαμηλής αξίας του 1976 με αποτέλεσμα οι αιτητές σήμερα να στερούνται σημαντικής αποζημίωσης. Γιατί άλλες οι τιμές του 1976 αντιλαμβάνεστε και άλλες οι τιμές του σήμερα», κατέληξε.