Οι συνολικές κεφαλαιουχικές δαπάνες των Amazon, Alphabet, Microsoft και Meta, φτάνουν τα 730 δισ. δολάρια το 2026, έχοντας αυξηθεί κατά 78% από πέρσι. Οι συνολικές δαπάνες ανάπτυξης data centers εκτιμώνται στα 788 δισ. δολάρια (+55,8%). Και, ενώ τα data centers αναπτύσσονται με μανία, εγείρεται και το ερώτημα της ηλεκτρικής τροφοδότησης. Εκεί, γίνονται επίσης επενδύσεις, ακόμα και με ιδιωτικούς πυρηνικούς σταθμούς, των οποίων η μελλοντική παραγωγή έχει ήδη προεκμισθωθεί.

Οι επενδύσεις είναι τόσο σημαντικές, που από μόνες τους μετατοπίζουν τις εκτιμήσεις για την ανάπτυξη στις ΗΠΑ.

Αποκαλύφθηκε αυτές τις ημέρες ότι η Fed της Νέας Υόρκης πηγε για πρωινό καθέ στην JPMorgan, την Wells Fargo, την Barclays και την Morgan Stanley, για επί τόπου εξέταση των βιβλίων που αφορούν στη χρηματοδότηση εταιρειών ιδιωτικής πίστωσης, τη διαχείριση κινδύνων και την ποιότητα των εξασφαλίσεων. Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι τόσο κατά πόσον οι τράπεζες είναι εκτεθειμένες σε εταιρείες ΤΝ, αλλά κυρίως ο βαθμός στον οποίο είναι εκτεθειμένες στους δανειστές τους: ιδιωτικά μή τραπεζικά ιδρύματα.

Αναλυτές σχολιάζουν πως η επιθεώρηση πυροδοτήθηκε από την μείωση των αποτιμήσεων από την JPMorgan και την διαμόρφωση ΜΕΔ πριν μερικούς μήνες Το γεγονός ότι μια συστημική τράπεζα, αλλά και οι επόπτες της, έχουν αρχίσει να ανησυχούν για την πορεία των πιστώσεων για την ΤΝ, από μόνο του δείχνει πως αυξάνεται η πίεση.

Σύμφωνα με στοιχεία της FDIC, τα συνολικά τραπεζικά δάνεια προς μη τραπεζικά ιδρύματα έφτασαν φέτος στα 1,5 τρισ. δολάρια , ή 11% των συνολικών τραπεζικών δανείων. Αυτά τα μη τραπεζικά ιδρύματα, (κυρίως funds) δεν εποπτεύονται και επομένως η διαχείριση ρίσκου, μας είναι άγνωστη.

Η μελλοντική ζήτηση υπολογιστικού όγκου, η αξιοπιστία στην παροχή ηλεκτρισμού και ο ρυθμός απαξίωσης εγκαταστάσεων και επεξεργαστών, αν διαφοροποιηθούν, θα αλλάξουν ριζικά τα αποτελέσματα των μοντέλων εκτίμησης. Εάν αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες, μπορούν να απειλήσουν την εξυπηρέτηση του χρέους.

Στις 28 Σεπτεμβρίου, αρμόδια στελέχη της SEC σχολίασαν, κάτι που δεν συνηθίζουν, πως χρειάζεται προσοχή στην αποτίμηση των βιβλίων, δίνοντας ιδιαίτερη προσοχή στην αποτίμηση των τόκων που κεφαλαιοποιούνται: μπορούν να εμφανίζονται ως εισόδημα χωρίς να εισπράττονται – ένα μάλλον «κλασσικό» πρόβλημα.

Πιο κοντά σε εμάς, η Τράπεζα της Αγγλίας παραθέτει, στα πρακτικά του Σεπτέμβρη, εκτίμηση της Morgan Stanley ότι η ιδιωτική πίστωση θα χρηματοδοτήσει επενδύσεις 700 δισ. δολαρίων σε κέντρα δεδομένων ως το 2028. Προειδοποιεί ότι η μόχλευση, η αδιαφάνεια και οι ενίοτε κυκλικές χρηματοδοτικές σχέσεις μπορούν να μεγεθύνουν τις ζημιές εάν οι προσδοκίες διαψευστούν. Η ΕΚΤ έχει επίσης επισημάνει τον κίνδυνο μετάδοσης πιέσεων από την ιδιωτική πίστωση και το χρέος της ΤΝ προς το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η ΒIS έχει επίσης εκφράσει αντίστοιχες ανησυχίες.

Ο Ray Dalio, του οποίου τις τοποθετήσεις δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει ελαφρά τη καρδία, προχώρησε ενάμισι βήμα πιο κάτω και χρησιμοποίησε την βρώμικη, απαγορευμένη λέξη. Χαρακτήρισε την αγορά «κλασική φούσκα», αφού, λέει, μια σπουδαία τεχνολογία δεν εγγυάται και μια καλή επένδυση.

Το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο: ποιος χρωστά σε ποιον, ποιες ταμειακές ροές εξυπηρετούν το χρέος και πόσο αντέχουν οι εξασφαλίσεις σε δυσμενέστερες παραδοχές.

Η ΤΝ έχει ήδη αρχίσει να αλλάζει τον τρόπο εργασίας σε πολλούς χώρους. Η αξία της και η προοπτική της είναι ακόμα μεγαλύτερη από την κάθε φαντασία, αφού είναι μια καινοτομία η οποία παράγει καινοτομίες- στη μηχανική, στην ιατρική, στη διαχείριση πόρων, και στις στρατιωτικές χρήσεις, έχει ήδη αρχίσει να ωριμάζει. Ωστόσο, η επενδυτική μανία με την οποία αναπτύσσεται πρέπει να μας είναι οικεία- έχουμε ξαναδεί τη μανία που οδηγεί σε φούσκα. Σε συνδυασμό, δε, με τις υψηλές αποδόσεις (και χαμηλές τιμές) των ομολόγων τα οποία λειτουργούν ως εξασφάλιση για αρκετό από τον ξετρρελαμένο δανεισμό, οι ρωγμές είναι ήδη ορατές και δεν μπορεί καμία μικρή, ανοικτή οικονομία να τις αγνοήσει.