Νέα έρευνα του Κυπριακού Δικτύου Διερευνητικής Δημοσιογραφίας CIReN, αποκαλύπτει πως, εταιρείες με έδρα την Κύπρο εμπλέκονται σε μια υπόθεση απάτης ύψους 25,8 εκατομμυρίων ευρώ στον κατασκευαστικό τομέα της Ρωσίας.
Η υπόθεση επικεντρώνεται στον Αλεξάντερ Ντέλης, συνιδιοκτήτη της εταιρείας ανάπτυξης ακινήτων Kvartstroy Holdings και συνιδιοκτήτη περίπου δώδεκα εταιρειών με έδρα την Κύπρο. Τουλάχιστον οκτώ από αυτές τις εταιρείες λειτουργούσαν για πάνω από μια δεκαετία στο πλαίσιο ενός δικτύου που συνδέεται με την υπεράκτια εταιρική δομή και τη χρηματοδοτική δομή του ομίλου.
Οι Ρώσοι ανακριτές ισχυρίζονται ότι η διοίκηση της Kvartstroy υπεξαίρεσε περίπου 25,8 εκατομμύρια ευρώ από επενδυτές μεταξύ 2012 και 2017. Ο Ντέλης φέρεται να συνελήφθη στο βόρειο τμήμα της Κύπρου τον Απρίλιο του 2025 και αργότερα εκδόθηκε στη Ρωσία μέσω της Τουρκίας.
Η έρευνα εξετάζει τις εμπλεκόμενες εταιρείες που συνδέονται με την Κύπρο, τον ρόλο τους στο πλαίσιο της εταιρικής δομής και την τρέχουσα κατάσταση των εν λόγω οντοτήτων.
Αναλυτικότερα η έρευνα
Σύμφωνα με το CIREN, Ρώσος υπήκοος συνελήφθη πέρυσι στο βόρειο τμήμα της Κύπρου και εκδόθηκε στη Ρωσία μέσω της Τουρκίας με την κατηγορία της απάτης.
O Αλεξάντερ Ντέλης ήταν συνιδιοκτήτης δώδεκα κυπριακών εταιρειών, όταν οι ρωσικές αρχές άσκησαν δίωξη εναντίον του για απάτη σε σχέση με την Kvartstroy Holdings – την εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων, όπου ήταν συνιδιοκτήτης και διευθυντής.
Για πάνω από μια δεκαετία, τουλάχιστον οκτώ από αυτές τις κυπριακές εταιρείες λειτουργούσαν στο πλαίσιο δικτύου που συνδέονταν με τον Ντέλης και είχαν σχέση με τον όμιλο Kvartstroy. Ήταν μέρος της υπεράκτιας εταιρικής και χρηματοοικονομικής δομής του.
Η Kvarststroy εμπλέκεται σε ποινική υπόθεση στη Ρωσία, στην οποία οι ανακριτές ισχυρίζονται ότι η διοίκησή της υπεξαίρεσε περίπου 2,4 δισεκατομμύρια ρούβλια (25,8 εκατομμύρια ευρώ) από επενδυτές.
Έξι από τις εταιρείες εξακολουθούσαν να δραστηριοποιούνται στην Κυπριακή Δημοκρατία όταν, σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ντέλης συνελήφθη τον Απρίλιο του 2025 στην Κερύνεια. Η σύλληψη έγινε βάσει εντάλματος που φέρεται να εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2017. Σήμερα, τρεις από αυτές τις εταιρείες έχουν διαλυθεί και τρεις εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται.
Δεν είναι σαφές πότε μετακόμισε ο Ντέλις στο βόρειο τμήμα της Κύπρου, αλλά το όνομά του καταγράφεται σε μια αναφορά τροχαίου ατυχήματος στην Κερύνεια το 2019. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η τουρκοκυπριακή αστυνομία δήλωσε στο δικαστήριο ότι βρισκόταν στο βόρειο τμήμα της Κύπρου από τον Σεπτέμβριο του 2017, αμέσως μετά την καταχώρισή του στον ομοσπονδιακό κατάλογο καταζητούμενων της Ρωσίας τον Αύγουστο.
Το ρωσικό Υπουργείο Εσωτερικών δημοσίευσε βίντεο με τον Ντέλης να οδηγείται με χειροπέδες σε αεροπλάνο στο αεροδρόμιο της Κωνσταντινούπολης τον Ιούλιο του 2025.
Το βόρειο μέρος της Κύπρου, το οποίο δεν αναγνωρίζεται διεθνώς εκτός από την Τουρκία και παραμένει σε μεγάλο βαθμό εκτός των διεθνών νομικών και χρηματοοικονομικών συστημάτων, έχει τη φήμη ότι αποτελεί παράδεισο για τους φυγάδες. Ο Παγκόσμιος Δείκτης Οργανωμένου Εγκλήματος του 2025 περιέγραψε το αποσχισθέν έδαφος υπό τουρκικό έλεγχο ως «καταφύγιο για φυγάδες, φοροφυγάδες και άλλους εγκληματίες που διαφεύγουν τη δίωξη στις χώρες καταγωγής τους».
Η Κύπρια δικηγόρος διεθνούς ποινικού δικαίου Κωνσταντίνα Ζίβλα, η οποία ειδικεύεται στη διεθνή αστυνομική συνεργασία, δήλωσε στο CIReN ότι υπάρχει «κενό δικαιοδοσίας» για τους φυγάδες, το οποίο δημιουργείται από τη μη αναγνώριση του βόρειου τμήματος της Κύπρου.
Ως μη αναγνωρισμένη οντότητα, το βόρειο τμήμα της Κύπρου «δεν μπορεί να συνάψει επίσημες συνθήκες έκδοσης ή συμφωνίες αμοιβαίας δικαστικής συνδρομής, εργαλεία που συνήθως διευκολύνουν τόσο την ταυτοποίηση όσο και την παράδοση φυγάδων», δήλωσε η κα Ζίβλα.
«Επιπλέον, η μη αναγνώριση έχει ως αποτέλεσμα την πλήρη απουσία θεσμοθετημένης συνεργασίας. Δεν υπάρχει δομημένη ανταλλαγή δεδομένων, δεν υπάρχουν εκτελεστέα αιτήματα και δεν υπάρχουν επίσημα κανάλια μέσω των οποίων μπορούν να αξιοποιηθούν οι πληροφορίες. Ακόμη και όταν υπάρχουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με την παρουσία ενός φυγά, αυτές δεν μπορούν να μετατραπούν σε νόμιμες ενέργειες επιβολής του νόμου μέσω συμβατικών μηχανισμών».
Αυτές οι συστημικές ελλείψεις «λειτουργούν προς όφελος των φυγάδων», εξήγησε η κα Ζίβλα, επισημαίνοντας ότι, ελλείψει νομικών πλαισίων, «η επιβολή του νόμου μεταφέρεται στο πεδίο της πολιτικής και της διπλωματίας. Οι προσπάθειες για τον εντοπισμό ή την έκδοση των φυγάδων πρέπει συνήθως να διοχετεύονται μέσω της Τουρκίας. Αυτό εισάγει στοιχεία διακριτικής ευχέρειας, επιλεκτικότητας και ασυνέπειας σε διαδικασίες που, σε λειτουργικά νομικά συστήματα, διέπονται από προβλεψιμότητα και πρότυπα βασισμένα σε κανόνες».
Ακίνητα στη Ρωσία
Η Kvartstroy Holding, που ιδρύθηκε το 2002, ήταν ένας σημαντικός κατασκευαστικός όμιλος και εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων στη Ρωσία. Έδινε ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές της Μόσχας, του Νίζνι Νόβγκοροντ, του Βόλγκογκραντ, καθώς και στο Αλμάτι του Καζακστάν. Ο όμιλος ήταν γνωστός για τα μεγάλης κλίμακας συγκροτήματα κατοικιών, όπως το Novinki Smart City, το Kvartal Evropeyskiy (Ευρωπαϊκή Συνοικία) και το Na Goncharova στην περιοχή του Νίζνι Νόβγκοροντ, όπου και ξεκίνησαν ορισμένα από τα νομικά του προβλήματα.
Τον Δεκέμβριο του 2014, ο όμιλος Kvarstroy, μέσω συνδεδεμένων εταιρειών, ανέλαβε οικιστικά και εμπορικά έργα που περιλάμβαναν 58 κατοικίες και τρία συγκροτήματα κατοικιών, οικονομικά έως πιο πολυτελή, στις ρωσικές πόλεις Βόλγκογκραντ, Νίζνι Νόβγκοροντ, Μόσχα και Αγία Πετρούπολη. Σύμφωνα με έγγραφα της εταιρείας, το συγκρότημα κατοικιών στην Αγία Πετρούπολη προσέφερε διαμερίσματα υψηλών προδιαγραφών, συμπεριλαμβανομένων δύο πολυτελών ρετιρέ με βεράντες στον τελευταίο όροφο, σε ιστορικό τμήμα της πόλης.
Η παρακμή του ομίλου ξεκίνησε το 2017 και συνεχίστηκε έως το 2019, με αρκετές από τις εταιρείες να κηρύσσουν πτώχευση και τα ανώτατα διοικητικά στελέχη του να αντιμετωπίζουν κατηγορίες για απάτη και υπεξαίρεση μεγάλης κλίμακας.
Τουλάχιστον τρεις εταιρείες με έδρα την Κύπρο, η Breboro Holdings Co. Limited, η Goldpass Holdings Limited και η Conlu Ltd, αποτελούσαν μέρος της εταιρικής δομής της Kvartstroy, λειτουργώντας κυρίως ως εταιρείες χαρτοφυλακίου ή επενδύσεων, ενώ οι ρωσικές θυγατρικές τους ασκούσαν δραστηριότητες ανάπτυξης ακινήτων στη Ρωσία. Ο Ντέλης ήταν συνιδιοκτήτης αυτών των εταιρειών μέσω της Conlu Ltd μαζί με τον επιχειρηματικό του εταίρο Πάβελ Βλασιούκ, ο οποίος επίσης περιλήφθηκε στη λίστα καταζητούμενων της Ρωσικής Ομοσπονδίας τον Αύγουστο του 2017.
Η εταιρεία Breboro Holdings Co. Limited, με έδρα την Κύπρο, λειτουργούσε ως εταιρεία χαρτοφυλακίου και χρηματοδότησης, ελέγχοντας έναν μεγάλο όμιλο θυγατρικών στη Ρωσία και σε υπεράκτιες δικαιοδοσίες. Στις θυγατρικές αυτές περιλαμβάνονταν εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στον τομέα της ανάπτυξης ακινήτων και των κατασκευαστικών εργασιών της Kvartstroy, καθώς και οντότητες που ασκούσαν χρηματοδοτικές και επενδυτικές λειτουργίες.
Ορισμένες από αυτές τις ρωσικές εταιρείες έχουν έκτοτε καταστεί αφερέγγυες ή έχουν ελλιπή μητρώα ιδιοκτησίας, ενώ αρκετές εξακολουθούν να ανήκουν στην εταιρεία Verluscono Ventures Limited με έδρα την Κύπρο, η οποία προηγουμένως αποτελούσε μέρος της δομής του ομίλου Breboro. Οι οικονομικές καταστάσεις της Breboro δείχνουν ότι ο όμιλος εταιρειών έλαβε δάνεια από ρωσικές τράπεζες για έργα ακινήτων.
Η Breboro Holdings, η οποία σύμφωνα με το κυπριακό μητρώο εξακολουθεί να δραστηριοποιείται, ανήκει στην εταιρεία Kvartstroy Investments Limited, η οποία είναι εγγεγραμμένη στις Βρετανικές Παρθένες Νήσους, και στην εταιρεία Conlu Limited, η οποία είναι εγγεγραμμένη στην Κύπρο, με τελικούς ιδιοκτήτες τους Ντέλης και Βλάσιουκ.
Ο Ίγκορ Τούρκιν, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Breboro και αρκετών άλλων εταιρειών του Ντέλης, περιλαμβανόταν επίσης στον κατάλογο καταζητούμενων προσώπων της Ρωσικής Ομοσπονδίας από το 2017, αλλά απεβίωσε πέρυσι.
Ο επιχειρηματικός εταίρος Αλεξάντερ Μπαϊγκούσεφ, το όνομα του οποίου επίσης αναφερόταν στα μητρώα εταιρειών της Κύπρου μαζί με τον Ντέλης, περιλαμβάνεται επίσης στη λίστα καταζητούμενων της Ρωσίας για συναφείς κατηγορίες.
Οι ερωτήσεις που απευθύνθηκαν στους Μπαϊγκούσεφ, Βλάσιουκ και Ντέλης μέσω των παρόχων υπηρεσιών τους, παρέμειναν αναπάντητες.
Η Μονάδα Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες και Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών της Κύπρου (ΜΟΚΑΣ) δήλωσε στο CIReN ότι ο Ντέλης και οι εταιρείες που συνδέονται με αυτόν δεν εμφανίζονταν σε καμία αναφορά ύποπτων συναλλαγών που υποβλήθηκε στη ΜΟΚΑΣ από υπεύθυνους φορείς. Στους φορείς αυτούς περιλαμβάνονται πάροχοι εταιρικών υπηρεσιών και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
«Η Κύπρος υποχρεούται, βάσει των οδηγιών της ΕΕ για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, να διασφαλίζει τη διαφάνεια της πραγματικής ιδιοκτησίας και να συνεργάζεται με τις διεθνείς αρχές σε περιπτώσεις απάτης», συμπεριλαμβανομένης της παροχής «πλήρους τεκμηρίωσης, των λεγόμενων εταιρικών ιχνών», δήλωσε ο οικονομολόγος Ιωάννης Τίρκιδης στο CIReN.
«Ενώ ο διαχωρισμός του νησιού παραμένει ένα σημείο ευπάθειας, για να υπερασπιστεί τη φήμη της και να ενισχύσει την εικόνα της, η Κύπρος πρέπει να αποδείξει ότι μπορεί να προχωρήσει πέρα από την απλή τήρηση των τεχνικών προδιαγραφών. Η Κύπρος πρέπει να υιοθετήσει μια πιο προληπτική παρά αντανακλαστική στάση και να θέσει υπό αυστηρή λογοδοσία τους επαγγελματίες που ελέγχουν τις διαδικασίες, όπως δικηγόρους και διαχειριστές, οι οποίοι ενδέχεται να λειτουργούν ως διευκολυντές», πρόσθεσε.
Η κυπριακή αστυνομία, η οποία θα ήταν αρμόδια για τυχόν ποινικές έρευνες και τη συνεργασία με ξένες αρχές επιβολής του νόμου, δεν απάντησε στις ερωτήσεις εγκαίρως για τη δημοσίευση.
Η αστυνομία στο βόρειο τμήμα της Κύπρου παρέπεμψε το CIReN στην αρμόδια υπηρεσία εξωτερικών υποθέσεων, η οποία δεν απάντησε στις ερωτήσεις μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης.
Τον Απρίλιο του 2025, ένα περιφερειακό δικαστήριο της Μόσχας φέρεται να έκρινε τρία άτομα που συνδέονται με εταιρείες της Kvartstroy ένοχα για κατάχρηση εξουσίας και υπεξαίρεση άνω των 2,4 δισεκατομμυρίων ρουβλιών (περίπου 25,8 εκατομμύρια ευρώ) μεταξύ 2012 και 2017.
