Δύο είναι τα μεγαλύτερα εμπόδια στον δρόμο προς την αποταμίευση. Το πρώτο είναι το προφανές: δεν επαρκεί το εισόδημα. Το δεύτερο έχει να κάνει με τη μεγάλη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι περισσότεροι στο να βάζουν κάθε μήνα και από κάτι στην άκρη. Όλα τα εγχειρίδια καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: η αποταμίευση (ή η επένδυση) θέλει συνέπεια για μακρύ χρονικό διάστημα. Όσο δε μεγαλύτερος είναι ο χρονικός ορίζοντας, τόσο το καλύτερο, καθώς λειτουργεί και ο παράγοντας «ανατοκισμός».

Όποιος πιστεύει ότι δεν θα μπορεί (ή δεν θα θυμάται) να ακολουθεί τακτικά ένα αποταμιευτικό πλάνο, μπορεί κάλλιστα να «υποχρεώσει» τον εαυτό του. Οι τρόποι να το κάνει; Ουκ ολίγοι. Προσφέρονται λύσεις που καλύπτουν από λίγα σεντς μέχρι πολλές εκατοντάδες ευρώ, υπάρχουν εναλλακτικές με πολύ περιορισμένη ή και καθόλου δέσμευση, αλλά και «συμβάσεις» που πρέπει να τηρηθούν για χρόνια και χρόνια. Σε κάθε περίπτωση, ένα είναι σίγουρο: η απόφαση πρέπει να είναι πάντοτε προϊόν σκέψης και σαφούς οριοθέτησης του στόχου.

Μικρο-αποταμίευση: Μια λύση για όσους θέλουν να αποταμιεύουν χωρίς καν να αντιλαμβάνονται ότι «λείπουν» μεγάλα ποσά από τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς. Ο ενδιαφερόμενος συμφωνεί με έναν φορέα (π.χ. μια τράπεζα), ώστε κάθε φορά που κάνει μια αγορά με την κάρτα του η εφαρμογή να «στρογγυλοποιεί» το ποσό στο επόμενο ευρώ. Έτσι, η αγορά ενός καφέ που κοστίζει 2,80 ευρώ οδηγεί σε μια αποταμίευση της τάξεως των 20 λεπτών. Το ποσό δεν είναι μεγάλο, αν όμως οι αγορές είναι πολλές (που είναι για τους περισσότερους) όλο και κάτι μαζεύεται.

Πάγια εντολή: Επιλέγεις πού θέλεις να κατευθύνονται τα χρήματά σου (π.χ. επένδυση σε αμοιβαία κεφάλαια), ορίζεις το ποσό που θα σηκώνει το σύστημα κάθε μήνα από τον λογαριασμό σου και απλώς αφήνεις τον χρόνο να δημιουργήσει ένα αποταμιευτικό κεφάλαιο – συνυπολογίζοντας, βέβαια, πάντα και το ρίσκο. Πρόκειται για τη λύση της «αυτόματης αποταμίευσης», η οποία ισχύει για όσο διάστημα παραμένει ενεργή η πάγια εντολή. Το βασικό πλεονέκτημα; Πάντοτε υπάρχει η δυνατότητα άρσης της εντολής και ανάκτησης του κεφαλαίου που έχει συσσωρευτεί.

«Υποχρεωτική αποταμίευση»: Οι πιο «σίγουροι» μπορούν να καταφύγουν σε αυτή τη μακροχρόνια λύση. Προσφέρεται για όσους θέλουν να θέσουν στόχους στο απώτερο μέλλον, όπως για παράδειγμα η ενίσχυση της σύνταξης όταν αποχωρήσουν από την «ενεργό δράση». Εδώ μπαίνει αυτό το διάστημα στον δημόσιο διάλογο ξανά η λύση της επαγγελματικής ασφάλισης ή των σύγχρονων αποταμιευτικών προγραμμάτων. 

Κοινό χαρακτηριστικό αυτών των λύσεων είναι ότι απαιτείται δέσμευση για αρκετά χρόνια. Παράλληλα, πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η πρόωρη αποχώρηση μπορεί να προκαλέσει και ζημιά. Για παράδειγμα: Δεν ξεκινάς ένα πρόγραμμα επαγγελματικής ασφάλισης αν δεν ενημερωθείς για το πότε «θεμελιώνεται» το δικαίωμα εκταμίευσης ενός εφάπαξ ή μιας συμπληρωματικής σύνταξης.

Λύσεις υπάρχουν. Και μπορεί κανείς να τις συνδυάσει προκειμένου να επιτύχει τους στόχους που θα θέσει.