Είναι λογικό ότι οι κυβερνήσεις έχουν πέσει με τα μούτρα στην ακρίβεια που αφορά το ψωμί, το γάλα, τα ενοίκια, τα καύσιμα, το ηλεκτρικό ρεύμα των νοικοκυριών. Ομως η πραγματική μάχη για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης διεξάγεται στο κόστος λειτουργίας των βιομηχανιών. Εκεί που κρίνεται αν θα συνεχίσουν να παράγουν χάλυβα, αλουμίνιο, τσιμέντο, χημικά και λιπάσματα στην Ευρώπη ή αν οι επενδύσεις θα μεταφερθούν στις ΗΠΑ ή στην Ασία.

Οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δείχνουν ότι πιθανότατα βρισκόμαστε μπροστά σε μια βαθιά μεταστροφή της ευρωπαϊκής πολιτικής.

Η Γερμανία, η οποία μέχρι πρόσφατα πρωτοστατούσε στην αυστηρή πράσινη μετάβαση, ανακοίνωσε ότι μόνο για το 2027 θα διαθέσει 13,3 δισ. ευρώ για να μειώσει το ενεργειακό κόστος επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Περίπου 5,5 δισ. θα διαθέσει για μειώσεις στις χρεώσεις δικτύου, αλλά 5 δισ. για την αντιστάθμιση των τελών ρύπων και με περίπου 2,5 δισ. θα επιδοτήσει το ειδικό βιομηχανικό τιμολόγιο ηλεκτρικής ενέργειας.

Μαζί με τους Γερμανούς, ένα βήμα πίσω ετοιμάζεται να κάνει και η Κομισιόν, η οποία στις 17 Ιουλίου παρουσιάζει το νέο σχέδιο εξηλεκτρισμού, το οποίο θα περιλαμβάνει και την αναθεώρηση του συστήματος εμπορίας ρύπων. Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι η Κομισιόν προσανατολίζεται σε μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή του κοστοβόρου μέτρου, με την επιβράδυνση της κατάργησης δωρεάν δικαιωμάτων για ορισμένους βιομηχανικούς κλάδους έως και μία δεκαετία. Παράλληλα ετοιμάζεται να ανακοινώσει την ενίσχυση των μηχανισμών αντιστάθμισης του κόστους ηλεκτρισμού και τη διοχέτευση περισσότερων εσόδων από τα δικαιώματα ρύπων προς τον εξηλεκτρισμό της βιομηχανίας.

Προφανώς το πόσο καλό θα κριθεί τελικά το πακέτο θα εξαρτηθεί από τις λεπτομέρειες, αλλά σε κάθε περίπτωση, αν επιβεβαιωθεί έστω και ένα μέρος, θα πρόκειται για τη σημαντικότερη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής μετά την ενεργειακή κρίση του 2022.

Διότι μέχρι τώρα το κυρίαρχο δόγμα ήταν ότι η υψηλή τιμή των εκπομπών ρύπων θα αποτελούσε το βασικό εργαλείο για την απανθρακοποίηση. Εδώ και καιρό, ωστόσο, το θέμα είχε γίνει υπαρξιακό όχι μόνο για τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, αλλά και για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Το ζήτημα πλέον είναι αν η νέα ευρωπαϊκή πολιτική θα αφορά μόνο χώρες με δημοσιονομικές δυνατότητες, όπως η Γερμανία, που έχουν τα χρήματα να προστατεύσουν τη βιομηχανία τους, ή εάν θα μιλάμε για έναν μόνιμο ευρωπαϊκό μηχανισμό, χρηματοδοτούμενο από τα έσοδα από τέλη ρύπων. Η απάντηση στο ερώτημα δεν αφορά μόνο τους βιομηχάνους, αλλά κυρίως τους Ευρωπαίους καταναλωτές.