ΡΟΝ ΜΠΟΥΣΟ / REUTERS
Το Ιράν και οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν για ακόμη μία φορά εκατέρωθεν αποκλεισμούς στα Στενά του Ορμούζ, παραλύοντας μια ήδη εύθραυστη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός. Οι αγορές ωστόσο παραμένουν αισιόδοξες, υπολογισμός που μπορεί να αποδειχθεί λανθασμένος. Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου και φυσικού αερίου αποδείχθηκε αξιοσημείωτα ανθεκτική, χάρη σε μεγάλο βαθμό στα άφθονα παγκόσμια αποθέματα που υπήρχαν πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου. Η αγορά ενέργειας ωστόσο δεν προστατεύεται πλέον από άφθονα αποθέματα έκτακτης ανάγκης, ενώ ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επαναφέρουν τον αποκλεισμό της ιρανικής ναυτιλίας στα Στενά του Ορμούζ, μετά την ανακοίνωση του Ιράν ότι κλείνει την πλωτή οδό. Εν τω μεταξύ, οι Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι είναι προσκείμενοι στο Ιράν, απείλησαν να διακόψουν τη διέλευση πλοίων από την Ερυθρά Θάλασσα προς τη Διώρυγα του Σουέζ, ανοίγοντας ενδεχομένως ένα νέο μέτωπο στον περιφερειακό πόλεμο, το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει προβλήματα στα φορτία που επιδιώκουν να παρακάμψουν τα Στενά. Η αντίδραση της αγοράς πετρελαίου σε όλα αυτά ήταν εκπληκτικά υποτονική. Τα παγκόσμια συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent έχουν αυξηθεί πάνω από 10%, φτάνοντας πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι από τότε που ξέσπασε ο τελευταίος γύρος επιθέσεων. Αυτή η άνοδος μπορεί να είναι σημαντική, αλλά οι τιμές παραμένουν πολύ κάτω από την κορύφωση των 118 δολαρίων που καταγράφηκε στo τέλoς Μαρτίου. Οι επενδυτές φαίνεται να υποτιμούν τις πιθανότητες επιστροφής σε έναν πόλεμο πλήρους κλίμακας. Αυτή είναι μια λογική υπόθεση, αλλά εξακολουθεί να είναι επικίνδυνη.
Οπως και να ‘χει, η παράταση της αντιπαράθεσης –πόσο μάλλον η επιστροφή σε μια νέα εντατική φάση μαχών– ενέχει πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι πριν από μερικούς μήνες. Αυτό συμβαίνει επειδή το παγκόσμιο αποθεματικό ασφαλείας πετρελαίου έχει μειωθεί δραματικά. Κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, κυβερνήσεις, διυλιστήρια και έμποροι απελευθέρωσαν ρεκόρ ποσοτήτων αργού πετρελαίου και καυσίμων από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης για να αντισταθμίσουν την απώλεια περίπου 13 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα (bpd) από τις εξαγωγές της Μέσης Ανατολής. Αυτές οι απελευθερώσεις βοήθησαν στην αποτροπή του σοκ τιμών που φοβήθηκαν πολλοί αναλυτές στην αρχή του πολέμου, αλλά είχαν κάποιο κόστος.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν συνολικά κατά 360 εκατομμύρια βαρέλια μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου, ποσότητα που ισοδυναμεί με περίπου 3,9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Τα χερσαία αποθέματα συνέχισαν να μειώνονται τον Ιούνιο, κατά 96 εκατομμύρια βαρέλια ή περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Η μείωση ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακή στις ΗΠΑ. Τα συνολικά αποθέματα αργού πετρελαίου και ραφιναρισμένων προϊόντων βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 2003, ενώ τα αποθέματα βενζίνης βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδό τους από το 2012, αφήνοντας ένα εξαιρετικά μικρό περιθώριο έναντι των διακοπών εφοδιασμού.
Προς το παρόν, η αγορά πετρελαίου ίσως έχει δίκιο να υποθέτει ότι ούτε ο Τραμπ ούτε οι σκληροπυρηνικοί κληρικοί του Ιράν επιδιώκουν μια ολοκληρωτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα παραμένει ένας συμβιβασμός που θα επιτρέψει σε κάθε κυβέρνηση να διεκδικήσει τη νίκη, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι ο κίνδυνος έχει περάσει. Και οι δύο πλευρές εμπλέκονται σε ακροβατικές διαμάχες υψηλού ρίσκου, οι οποίες συχνά οδηγούν σε λανθασμένους υπολογισμούς. Μια πυραυλική επίθεση, ένα ναυτικό περιστατικό ή μια προσπάθεια επιβολής αντίπαλων διεκδικήσεων επί των Στενών θα μπορούσαν να προκαλέσουν κλιμάκωση που καμία από τις δύο πλευρές δεν επιθυμεί. Και σε αντίθεση με τον Φεβρουάριο, όταν τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης ήταν άφθονα, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει πολύ λιγότερη ικανότητα να απορροφήσει ακόμη ένα μεγάλο σοκ. Αυτό μπορεί να αποδειχθεί το πιο σημαντικό μάθημα που δεν έχουν λάβει οι επενδυτές σήμερα.
