Σε μια διεθνή συγκυρία στην οποία αποτελεί υπαρξιακό ζήτημα για την Ευρώπη η δημιουργία επιχειρήσεων-πρωταθλητών, ικανών να ανταγωνιστούν τις βιομηχανίες της Κίνας και των ΗΠΑ, η Κομισιόν αντιμετωπίζει πλέον ως εμπόδιο στην προσπάθεια για αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. τη συνήθη τακτική των χωρών-μελών να αποτρέπουν την εξαγορά εμβληματικών επιχειρήσεών τους.

Σχεδιάζει, έτσι, να παρουσιάσει νέους κανόνες για τις συγχωνεύσεις, που θα προσδιορίζουν με σαφήνεια τις συνθήκες υπό τις οποίες δικαιολογείται η παρέμβαση των κυβερνήσεων σε προτάσεις συγχωνεύσεων ή εξαγορών και υπό αυτήν την έννοια θα περιορίσει τη δυνατότητά τους να προστατεύουν τους εθνικούς τους πρωταθλητές εις βάρος της ενιαίας αγοράς.

Οι τράπεζες

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο στον τραπεζικό κλάδο, καθώς είναι πολλές οι περιπτώσεις προτεινόμενων εξαγορών που θα μπορούσαν να έχουν οδηγήσει στην ανάδυση ευρωπαϊκών τραπεζικών κολοσσών.

Η Ισπανία εμπόδισε τη συγχώνευση ανάμεσα στις δύο ισπανικές τράπεζες, τις BBVA και Banco Sabadell, η Ιταλία εμπόδισε τη δεύτερη σε μέγεθος τράπεζά της, τη UniCredit, να εξαγοράσει την ανταγωνίστριά της Banco BPM και η Γερμανία εμποδίζει την εξαγορά της δεύτερης μεγαλύτερης γερμανικής τράπεζας, της Commerzbank, από την ιταλική UniCredit. Κρίνοντας ότι έτσι αποτρέπεται η δημιουργία ευρωπαϊκών πρωταθλητών, ικανών να ανταγωνιστούν την Κίνα και τις ΗΠΑ, η Κομισιόν θα παρουσιάσει νέους κανόνες που θα περιορίζουν τη δυνατότητα των χωρών να μπλοκάρουν συγχωνεύσεις.

Σε έγγραφο εργασίας που επικαλείται σχετικό δημοσίευμα των Financial Times, η Κομισιόν τονίζει ότι «οι συνθήκες της Ε.Ε. και οι κανόνες για τις συγχωνεύσεις επιτρέπουν τις παρεμβάσεις για λόγους όπως όταν πρόκειται για ζήτημα εθνικής ασφάλειας, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις κάποιες κυβερνήσεις εμπόδισαν αδικαιολόγητα τη δημιουργία ισχυρών οντοτήτων».

Η Κομισιόν εξετάζει το θέμα στο πλαίσιο μιας γενικότερης αναθεώρησης των κανόνων για τις συγχωνεύσεις και το ζήτημα έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον επιχειρήσεων και επενδυτών που ενδέχεται να προσβλέπουν σε κάποιες μελλοντικές προσπάθειές τους για συγχωνεύσεις και εξαγορές. Στο μεταξύ, η Κομισιόν επιμένει ότι θα εξακολουθήσει να εποπτεύει την αγορά και να αποτρέπει την υπερβολική συγκέντρωση δύναμης σε λίγες επιχειρήσεις και πως προσπαθεί απλώς να προωθήσει την ανταγωνιστικότητα της Ε.Ε. σε παγκόσμιο επίπεδο. Η επίτροπος Ανταγωνισμού, Τερέζα Ριμπέρα, έχει επανειλημμένως υπογραμμίσει ότι δεν αρκεί η πολιτική συγχωνεύσεων για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της χαμένης ανταγωνιστικότητας της Ε.Ε. Οπως τονίζει η ίδια, χρειάζεται εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και ιδιαίτερα σε ευαίσθητους τομείς, όπως, για παράδειγμα, οι τηλεπικοινωνίες.

Αποτροπή ολιγοπωλίων

Το θέμα θα είναι στην ατζέντα των συνομιλιών ανάμεσα στους Ευρωπαίους ηγέτες στην αυριανή Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες. Σε επιστολή της προς τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τονίζει ότι η αναθεώρηση των κανόνων και η προσαρμογή τους στις τρέχουσες συνθήκες «θα στηρίξει συγχωνεύσεις που θα δημιουργήσουν επιχειρήσεις μεγάλης κλίμακας και ιδιαιτέρως ανταγωνιστικές, θα δώσει ώθηση στην περαιτέρω ενοποίηση της ενιαίας αγοράς και θα προωθήσει τη δημιουργία ισχυρών πανευρωπαϊκών παικτών». Επίσης, η κ. Φον ντερ Λάιεν προσθέτει ότι θα εξακολουθήσει να ελέγχει διεξοδικά τις συναλλαγές προκειμένου να αποτρέψει τη δημιουργία «μονοπωλίων ή ολιγοπωλίων και να διασφαλίσει ότι οι υπηρεσίες και τα προϊόντα θα είναι προσιτά για τις εταιρείες και τους πολίτες της Ε.Ε.».