Αλληλένδετες και αλληλεξαρτώμενες οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, η αμερικανική και η κινεζική, έχουν εδώ και χρόνια αρχίσει να αντιμετωπίζουν, η κάθε μία για τους δικούς της λόγους, ως κίνδυνο για την εθνική τους ασφάλεια τη μεγάλη έκθεση της μιας από την άλλη. Από την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ και τον πρώτο εμπορικό πόλεμο που κήρυξε τότε στην Κίνα ο Αμερικανός πρόεδρος, το Πεκίνο άρχισε να δυσφορεί από τις πιέσεις. Σύντομα η δεύτερη οικονομία στον κόσμο άρχισε να αναπτύσσει τη φιλοδοξία να μην αποτελεί πλέον τον ταπεινό εταίρο της Δύσης, όπως συνέβαινε επί δεκαετίες, όταν η επιτυχία της βασιζόταν στα φθηνά προϊόντα της που προορίζονταν για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Η δε Ουάσιγκτον από την πρώτη θητεία του Τραμπ είχε αρχίσει να βλέπει με καχυποψία τις εισαγωγές κινεζικής τεχνολογίας και επανειλημμένως κατήγγειλε κινεζικές επιχειρήσεις για κατασκοπεία. Ετσι οι δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου έχουν εγκαινιάσει εδώ και χρόνια μια διαδικασία «αποσύνδεσης», όπως την αποκάλεσαν κομψά τα δυτικά ΜΜΕ, μη θέλοντας να μιλήσουν απροκάλυπτα για επικείμενο διαζύγιο, δεδομένου ότι ούτε η μία πλευρά ούτε η άλλη επιθυμούν τον πλήρη τερματισμό των διμερών εμπορικών σχέσεων. Τώρα οι κινήσεις διαχωρισμού των δύο οικονομιών είναι σαφώς πιο αποφασιστικές και πολύ πιο απροκάλυπτες οι προθέσεις τους.

Από τις αρχές του 2024 το Πεκίνο έχει δεσμεύσει περίπου ένα τρισ. δολ. σε επιδοτήσεις ή άλλες δαπάνες για τη στήριξη της γεωργίας, του τομέα ενέργειας, αλλά και την εντός Κίνας παραγωγή των μικροεπεξεργαστών που χρειάζονται για τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης. Σκοπός του να επιτύχει την αυτάρκεια της χώρας σ’ αυτούς τους κρίσιμους τομείς. Ετσι, στη νοτιοανατολική Κίνα οι αγρότες εισπράττουν επιδοτήσεις από το κράτος για να καλλιεργούν σόγια, ένα από τα αγροτικά προϊόντα που έως τώρα εισάγει η Κίνα από τις ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, κάπου 121.000 χιλιόμετρα μακριά, στο Μιλγουόκι των ΗΠΑ, η βιομηχανία Husco, που παράγει εξαρτήματα βιομηχανικών μηχανημάτων, καταβάλλει προσπάθειες για να χρησιμοποιεί όσο μπορεί λιγότερα ανταλλακτικά από την Κίνα, καθώς ο Τραμπ έχει επιβάλει δασμούς στις εισαγωγές από το Πεκίνο ευελπιστώντας να τονώσει τις αμερικανικές βιομηχανίες. Και η στρατηγική εθνικής ασφαλείας που παρουσίασε ο Τραμπ τον Δεκέμβριο αναφέρει ότι οι ΗΠΑ «θα παλινορθώσουν την οικονομική ανεξαρτησία της Αμερικής» και ότι το εμπόριο με την Κίνα «πρέπει να εξισορροπηθεί και να περιοριστεί σε μη ευαίσθητους τομείς». Την Τετάρτη η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε, άλλωστε, ότι συμφώνησε να συνεργαστεί με την Ε.Ε., την Ιαπωνία και το Μεξικό για την ανάπτυξη των στρατηγικής σημασίας μετάλλων που χρειάζονται για τη σύγχρονη τεχνολογία. Παράλληλα, στην «υπουργική σύνοδο κρίσιμων μετάλλων» που έγινε επίσης μέσα στην εβδομάδα στην αμερικανική πρωτεύουσα, με εκπροσώπους από 54 χώρες και την Ε.Ε., η Ουάσιγκτον ανακοίνωσε ότι έκλεισε συμφωνίες με έντεκα χώρες για συνεργασία με σκοπό την από κοινού παραγωγή των κρίσιμων μετάλλων, συμπεριλαμβανομένων των σπάνιων γαιών και ότι έχει ολοκληρώσει διαπραγματεύσεις με άλλες 17 χώρες. Πρότεινε, άλλωστε, τη θέσπιση πλαφόν τιμών στις σπάνιες γαίες και στα στρατηγικής σημασίας μέταλλα και δασμούς προκειμένου να διαρρήξει την παγκόσμια κυριαρχία της Κίνας σε πολλά από αυτά.

Από την πλευρά της η Κίνα έχει αντιδράσει στους δασμούς που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος στα προϊόντα της, μειώνοντας σημαντικά τις εξαγωγές της στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου και αναζητώντας εναλλακτικές αγορές για τα προϊόντα της. Σύμφωνα με την Goldman Sachs, στη διάρκεια του περασμένου έτους το μερίδιο των κινεζικών προϊόντων στο σύνολο των εισαγωγών των ΗΠΑ μειώθηκε στο 7,5%, αντιστρέφοντας έτσι την ανοδική πορεία που σημείωναν οι εισαγωγές κινεζικών ειδών στις ΗΠΑ επί δύο δεκαετίες, ουσιαστικά από το 2001 και την ένταξη της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Εν ολίγοις, οι δύο χώρες δρομολογούν το διαζύγιό τους. Ακόμη και κάποιες ενδείξεις συνέχειας στην ενοποίηση των δύο οικονομιών, όπως για παράδειγμα η άδεια που έδωσε προσφάτως ο Ντόναλντ Τραμπ για να εξάγονται εφεξής στην Κίνα οι μικροεπεξεργαστές Η200 της Nvidia, αντιμετωπίζονται από την άλλη πλευρά ως ευκαιρίες για να επισπευσθεί η τελική απεξάρτηση από την αμερικανική τεχνολογία. Και τα αποτελέσματα αυτής της αποσύνδεσης αρχίζουν να γίνονται ορατά, όπως η μεταφορά ορισμένων επιχειρήσεων από την Κίνα στις ΗΠΑ με σκοπό την αποφυγή των δασμών. Περίπου 9% των βιομηχανιών του Οχάιο ανέφεραν σε πρόσφατη έρευνα ότι έχουν μεταφέρει τμήμα της παραγωγής τους στις ΗΠΑ αλλά γενικά τα ποσοστά όσων προχωρούν σε μια τέτοια μετεγκατάσταση παραμένουν ακόμη σε πολύ περιορισμένα επίπεδα.