Αναστολή των εκποιήσεων μέχρι το τέλος του 2026, με στόχο «να μην εκποιείται καμία πρώτη κατοικία μέχρι €350.000», προτείνει η Δημοκρατική Παράταξη, η οποία καταθέτει σχετική πρόταση νόμου, όπως δήλωσε σε διάσκεψη Τύπου που πραγματοποίησε τη Δευτέρα ο Πρόεδρος της ΔΗΠΑ, Μάριος Καρογιάν.

Ο κ. Καρογιάν ανέφερε ότι το ζήτημα των εκποιήσεων αποτελεί ένα από τα πιο σοβαρά κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα, προσθέτοντας ότι παρά την ενίσχυση του πλαισίου με πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά κενά.

Υπενθύμισε ότι με εισήγηση της ΔΗΠΑ είχε προστεθεί επιπλέον εξωδικαστικό βήμα, με διεύρυνση των αρμοδιοτήτων του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου για εξέταση παραπόνων που αφορούν εκποιήσεις, υπερχρεώσεις και καταχρηστικές ρήτρες, με απόφαση εντός 45 ημερών και αναστολή της εκποίησης μέχρι την τελική δικαστική κρίση, σε περίπτωση παραπομπής στο Δικαστήριο.

Ωστόσο, ο κ. Καρογιάν είπε ότι ο συγκεκριμένος μηχανισμός δεν αξιοποιείται από τους δανειολήπτες στον βαθμό που θα επιθυμούσε η ΔΗΠΑ, γεγονός που –σύμφωνα με τον ίδιο– αξιοποιείται από ενυπόθηκους πιστωτές -τράπεζες ή επενδυτικά ταμεία, στην εκποίηση πρώτης κατοικίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΔΗΠΑ προχωρεί, όπως σημείωσε, σε διορθώσεις με βασικό στόχο τη διαφύλαξη της πρώτης κατοικίας.

Πέραν της πρότασης νόμου για αναστολή εκποιήσεων, ο κ. Καρογιάν ανέφερε ότι η ΔΗΠΑ καταθέτει και πρόσθετες προτάσεις νόμου, μεταξύ των οποίων ενίσχυση του θεσμού του Χρηματοοικονομικού Επιτρόπου ώστε οι αποφάσεις του να είναι δεσμευτικές και τελεσίδικες όταν η διαφορά δανειολήπτη–πιστωτή δεν υπερβαίνει τις €50.000.

Όπως εξήγησε, αυτό κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς υπάρχουν πολλές περιπτώσεις όπου δανειολήπτες καταβάλλουν μεγάλη προσπάθεια να εξασφαλίσουν το ποσό που ζητούν οι πιστωτές, αλλά τελικά «για 5, 10, 15 ή 20 χιλιάδες ευρώ» δεν κλείνει η υπόθεση και ακολουθεί πλειστηριασμός.

Με τη ρύθμιση αυτή, πρόσθεσε ο Πρόεδρος της ΔΗΠΑ, ο Επίτροπος θα μπορεί να αποφασίζει τελεσίδικα έως τις €50.000, ώστε να μην βρίσκουν χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ή εταιρείες «πρόσχημα» για να προχωρούν σε εκποίηση περιουσιών για σχετικά μικρές διαφορές.

Ακόμη, είπε, ότι προτείνεται υποχρεωτική εφαρμογή του Κώδικα Συμπεριφοράς της Κεντρικής Τράπεζας, υπό προϋπόθεση έκθεσης από ανεξάρτητο ελεγκτή, με κόστος που θα επιβαρύνει τα επενδυτικά ταμεία, για δάνεια των οποίων το αρχικό κεφάλαιο έχει αποπληρωθεί τουλάχιστον κατά 50% από τον δανειολήπτη, με ισχύ από 1η Ιανουαρίου 2010, καλύπτοντας επίσης δάνεια που εξοφλήθηκαν μέσω ταυτόχρονης αναχρηματοδότησης την περίοδο 2010–2025, χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για τον δανειολήπτη.

Επιπλέον, ο κ. Καρογιάν έκανε αναφορά σε πρόταση για αναχρηματοδότηση πρώτης κατοικίας μέχρι πρώτου βαθμού συγγένειας, με υποχρέωση των τραπεζών να εφαρμόζουν πλήρως τις οδηγίες της Κεντρικής Τράπεζας και κριτήρια που αφορούν το πραγματικό εισόδημα των πρωτοφειλετών, ενώ σε περίπτωση παραβίασης ο δανειολήπτης θα έχει δικαίωμα προσφυγής στον Χρηματοοικονομικό Επίτροπο, με δεσμευτική απόφαση.

Παράλληλα, ο κ. Καρογιάν σημείωσε ότι αναμένει από την Κυβέρνηση επαναφορά του Σχεδίου «Ενοίκιο έναντι Δόσης», με κριτήρια αντίστοιχα του σχεδίου «ΕΣΤΙΑ», ώστε να καταστεί πιο ανθρωποκεντρικό και να παραμείνει ανοικτό μέχρι το τέλος του 2026.

Πρόσθεσε ότι «προτείνεται να καταστεί υποχρεωτική η πλήρης συμμετοχή όλων των τοπικών τραπεζών και εταιρειών εξαγοράς πιστώσεων, περιλαμβανομένων των Delta Credit Purchasers Ltd και Creditum Holdings Ltd».

Σε σχέση με τη δημόσια συζήτηση για φορολόγηση τραπεζών και καταθέσεων, ο Πρόεδρος της ΔΗΠΑ είπε ότι τέτοιες προσεγγίσεις θα είχαν «καταστροφικές συνέπειες» για τους πολίτες και το χρηματοοικονομικό σύστημα.

Παραουσίασε επίσης πρόταση για Ειδικό Ταμείο Αλληλεγγύης, μέσω επιβολής ειδικού τέλους φορολόγησης μέχρι 15% (ανάλογα με την περίπτωση) σε κάθε ενυπόθηκο πιστωτή – τράπεζα ή επενδυτικό ταμείο – για κάθε ακίνητο που πλειστηριάζεται ή ανακτάται, με σκοπό τη στήριξη ευάλωτων ομάδων και/ή την κάλυψη (μέρους) του κόστους του «Ενοίκιο έναντι Δόσης», καθώς και σχεδίων στέγασης νέων ζευγαριών.

Κάλεσε τις τράπεζες, «στο πλαίσιο της εταιρικής κοινωνικής τους ευθύνης, να στηρίξουν ενεργά κοινωφελείς και κοινωνικούς σκοπούς όπως σχολεία, άπορους μαθητές, εξοπλισμό σε νοσοκομεία και δημόσιες δομές, υπογραμμίζοντας ότι η πρώτη κατοικία είναι κοινωνικό αγαθό και θεμέλιο ασφάλειας και όχι απλός αριθμός σε έναν ισολογισμό».

Κεντρικό ζητούμενο της ΔΗΠΑ, σύμφωνα με τον ίδιο, παραμένει η αναστολή των εκποιήσεων πρώτης κατοικίας έως το τέλος του 2026 και η αποτροπή εκποίησης πρώτης κατοικίας αξίας μέχρι €350.000, ώστε, όπως αναφέρει, να δοθεί χρόνος για διόρθωση στρεβλώσεων, κάλυψη κενών και διαμόρφωση ενός δικαιότερου και λειτουργικού πλαισίου.

Ανέφερε επίσης ότι στη Βουλή υπάρχουν ήδη κατατεθειμένες άλλες δύο προτάσεις νόμου που αφορούν, αφενός, να μην επιβάλλονται επιπλέον τόκοι όταν το οφειλόμενο ποσό πιστωτικής διευκόλυνσης (περιλαμβανομένων τόκων) ανέλθει στο διπλάσιο του αρχικού χρέους και, αφετέρου, στις περιπτώσεις που μετά την εκποίηση το προϊόν πώλησης/πλειστηριασμού δεν καλύπτει το ενυπόθηκο χρέος, το υπόλοιπο της οφειλής, πλέον τόκοι, να διαγράφεται.