Μήνυμα προς τον ΓΓ των ΗΕ για την ανάγκη να συγκαλέσει μια διευρυμένη διάσκεψη κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που είχαν διακοπεί έστειλε σήμερα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, ενώ ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Αντόνιο Κόστα υπογράμμισε ότι η ΕΕ χρειάζεται μια επανενωμένη Κύπρο.

Οι δύο Πρόεδροι συναντήθηκαν σήμερα, στο Προεδρικό Μέγαρο, στο πλαίσιο της περιοδείας του Προέδρου Κόστα στις πρωτεύουσες των κρατών μελών της ΕΕ.

Μετά την κατ΄ιδίαν συνάντηση τους, οι δύο Πρόεδροι παρακάθησαν σε διευρυμένες συνομιλίες των αντιπροσωπειών των δύο πλευρών και ακολούθως προέβησαν σε δηλώσεις στα ΜΜΕ.

Σε δηλώσεις του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «είναι με ιδιαίτερη χαρά που καλωσορίζω τον φίλο Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο για τρίτη φορά στην Κύπρο εντός του 2026. Αυτή τη φορά στο πλαίσιο της πολύ πετυχημένης πρωτοβουλίας που ξεκίνησε ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να επισκέπτεται τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, ενόψει των πολύ σημαντικών συζητήσεων που θα έχουμε στα επόμενα Ευρωπαϊκά Συμβούλια.

Και επιτρέψτε μου να ξεκινήσω επαναλαμβάνοντας δημόσια αυτό που ανέφερα και παλαιότερα, ότι αυτή η πρωτοβουλία ειδικά για τα μικρά κράτη μέλη είναι πάρα πολύ σημαντική γιατί έχουμε μια ουσιαστική συζήτηση, μια συζήτηση για τις εθνικές μας προτεραιότητες και ειδικότερα στην παρούσα συγκυρία με τις σημαντικές συζητήσεις για το επόμενο ΠΔΠ της ΕΕ.

Προτού προχωρήσω, θέλω επίσης να αξιοποιήσω τη σημερινή ευκαιρία για να ευχαριστήσω δημόσια, για ακόμα μια φορά, τον Πρόεδρο και ολόκληρη την ομάδα του Συμβουλίου, τη Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου για τη στήριξη τους κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Χωρίς τη δική τους συμβολή και στήριξη σίγουρα η Προεδρία μας δεν θα είχε αυτά τα πολύ θετικά αποτελέσματα, για τα οποία δικαιολογημένα είμαστε περήφανοι.

Σήμερα, όπως ήταν αναμενόμενο, συζητήσαμε κυρίως το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, που είναι καθοριστικής σημασίας για τη χρηματοδότηση των συλλογικών μας προτεραιοτήτων, των προτεραιοτήτων της ΕΕ, τα επόμενα χρόνια. Όπως είναι γνωστό, κατά την Προεδρία μας παρουσιάσαμε το πρώτο ολοκληρωμένο διαπραγματευτικό πλαίσιο με αριθμούς, υπήρξε σημαντική πρόοδος, τώρα φτάνουμε στο τελικό στάδιο.

Κοινός μας στόχος – που θεωρώ εφικτό και αναγκαίο - είναι η επίτευξη πολιτικής συμφωνίας μέχρι το τέλος του χρόνου. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, παρέθεσα στον φίλο Πρόεδρο τις προτεραιότητες της Κύπρου, την ανάγκη όπως ενισχύσουμε τομείς που αντανακλούν τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ένωσης σήμερα, όπως η Ανταγωνιστικότητα, η Άμυνα και Ασφάλεια, και το Μεταναστευτικό και αφετέρου τις διαχρονικές ευρωπαϊκές πολιτικές, που αγγίζουν σε μεγάλο βαθμό και τους πολίτες μας, όπως το Ταμείο Συνοχής και την Κοινή Αγροτική Πολιτική. Είναι ένας προϋπολογισμός που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψιν και τις ιδιαιτερότητες όλων των Κρατών Μελών, περιλαμβανομένων των μικρών και νησιωτικών κρατών.

Με πρωτοβουλία του Προέδρου Κόστα, η τελευταία εκδήλωση της Κυπριακής Προεδρίας ήταν η παρουσίαση της στρατηγικής για τα νησιωτικά κράτη, ήταν κάτι που ο Πρόεδρος πολύ εύστοχα μάς είχε εισηγηθεί πριν αναλάβουμε την Προεδρία. Άρα, οι ιδιαιτερότητες των μικρών και των νησιωτικών κρατών πρέπει να λαμβάνονται υπόψη.

Συζητήσαμε για την Ουκρανία. Η Κύπρος, ως το μόνο Κράτος Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπό κατοχή, αντιλαμβάνεται απόλυτα το διακύβευμα στη χώρα. Η θέση μας είναι ξεκάθαρη για την ανάγκη προάσπισης του διεθνούς δικαίου, της διεθνούς νομιμότητας και του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών. Είναι σημαντικό την ίδια στιγμή να συνεχιστεί η ευρωπαϊκή στήριξη προς τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της ομαλής αποδέσμευσης του πακέτου 90 δισεκατομμυρίων που συμφωνήθηκε επί Κυπριακής Προεδρίας.

Σήμερα συζητήσαμε επίσης για τη Διεύρυνση, έγινε σημαντικότατη πρόοδος κατά τη διάρκεια της Προεδρίας μας, ιστορικά βήματα σε σχέση με την Ουκρανία και τη Μολδαβία και θα συνεχίσουμε ως κράτος μέλος να στηρίζουμε την πολιτική της Διεύρυνσης. Για μας είναι ένα στρατηγικό εργαλείο της ΕΕ το οποίο πρέπει να αξιοποιείται.

Συζητήσαμε επίσης το θέμα της Μέσης Ανατολής. Θέλω να αναφέρω δημόσια ότι ο Πρόεδρος Κόστα είναι ο πρώτος Πρόεδρος Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που αντιλήφθηκε τη σημασία της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Θέλω να σε ευχαριστήσω φίλε Πρόεδρε για τη σημασία που προσδίδεις στις χώρες της ευρύτερης Μέσης Ανατολής, στις χώρες του Κόλπου, είναι κάτι που αναγνωρίζεται από τις χώρες αυτές. Θέλω να χαιρετίσω την πρόθεση σου να συγκαλέσεις τη 2^η Σύνοδο Ηγετών ΕΕ-Κόλπου τον Οκτώβριο, στη Σαουδική Αραβία και φυσικά θα είμαι εκεί.

Υπενθυμίζω ότι ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου Συνεργασίας Κόλπου ήταν εκ των προσκεκλημένων μας στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Απρίλιο στη Λευκωσία. Ως το κράτος μέλος της ΕΕ που γειτνιάζει με την περιοχή αλλά και τις εξαιρετικές σχέσεις με όλα τα Κράτη, είμαστε εδώ για να ενισχύσουμε περαιτέρω τις προσπάθειες σου για ουσιαστική αναβάθμιση των σχέσεων ΕΕ με την περιοχή.

Στον τομέα της Ανταγωνιστικότητας, που είναι θέμα που ο Πρόεδρος θα το έχει στην ατζέντα κάθε Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, πήραμε κάποιες πολύ σημαντικές αποφάσεις, υπογράψαμε τη Χάρτα «Μία Ευρώπη, μία Αγορά» και τώρα πρέπει να πάμε στο επόμενο στάδιο της εφαρμογής όλων αυτών που συζητήσαμε. Επιδίωξη μας είναι η άρση των γραφειοκρατικών εμποδίων και η περαιτέρω εμβάθυνση της Ενιαίας Αγοράς, που αναμφίβολα θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.

Στο Μεταναστευτικό, άλλο ένα σημαντικό θέμα το οποίο συζητήσαμε με αφορμή και τα πρόσφατα γεγονότα στην Ισπανία, στην Κύπρο πετύχαμε, και είμαστε περήφανοι για αυτό, μείωση των αφίξεων κατά 92% σε σχέση με το 2022 και αύξηση των επιστροφών κατά 180% μέσα από μια πολύ συγκεκριμένη ολιστική πολιτική.

Σήμερα έθεσσα και δύο εθνικά θέματα στον Πρόεδρο Κόστα. Το ένα αφορά την επιθυμία και την ετοιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας για πλήρη ένταξη της στη Ζώνη Σένγκεν, στη βάση της έκθεσης αξιολόγησης της Επιτροπής που δηλώνει την πλήρη ετοιμότητα της χώρας μας και εισηγείται την ολοκλήρωση της διαδικασίας ως προτεραιότητα.

Φυσικά συζητήσαμε για το Κυπριακό, ενημέρωσα τον Πρόεδρο για τις τελευταίες εξελίξεις μετά και την επίσκεψη του ΓΓ των ΗΕ.

Θέλω να ευχαριστήσω τον Πρόεδρο Κόστα για το προσωπικό του ενδιαφέρον, είναι σε επαφή με τον ΓΓ των ΗΕ. Το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα και η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει τον πιο καθοριστικό ρόλο για να πετύχουμε την επίλυση του Κυπριακού και την επανένωση της πατρίδας μας στη βάση των αρχών, αξιών και νόμων της ΕΕ και σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια προσδίδω μεγάλη σημασία στη βοήθεια και στήριξη του φίλου Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Κόστα είπε, μεταξύ άλλων, ότι η Κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ ήταν πολύ πετυχημένη, ευχαριστώντας τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τον τρόπο με τον οποίον ηγήθηκε της ΕΕ το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Πρόσθεσε ότι το ΠΔΠ αποτελεί ένα εξαιρετικά σημαντικό θέμα και με την περιοδεία του ακούει τις απόψεις όλων των ηγετών, επισημαίνοντας την πολύ σημαντική δουλειά της Κυπριακής Προεδρίας της ΕΕ σε αυτό τον τομέα.

Επεσήμανε ότι οι καταστροφικές πυρκαγιές και οι συνθήκες ανομβρίας υπενθυμίζουν την ανάγκη η ΕΕ να ενεργήσει γρήγορα για αντιμετώπιση των προκλήσεων, κάτι που πρέπει να λαμβάνει υπόψη ο προϋπολογισμός, όπως και ζητήματα που αφορούν την Άμυνα και την Ασφάλεια, την Ανταγωνιστικότητα, την Καινοτομία και άλλους.

Επισημαίνοντας τη γεωστρατηγική θέση της Κύπρου ως προπύργιο της ασφάλειας της ΕΕ, ο Πρόεδρος Κόστα αναφέρθηκε σε θέματα ναυτικής ασφάλειας και περιφερειακής σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή, σημειώνοντας ότι οι εξελίξεις στην περιοχή επηρεάζουν και τη σταθερότητα στην Ευρώπη, καθώς και την ενεργειακή της ασφάλεια, επισημαίνοντας τον ενεργό ρόλο της Κύπρου προς αυτή την κατεύθυνση.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, ο Πρόεδρος Κόστα είπε ότι «επαναβεβαιώνω τη σταθερή προσήλωση της ΕΕ για πρόοδο στο κυπριακό πρόβλημα στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΕ και του διεθνούς δικαίου. Η ΕΕ υποστηρίζει ενεργά τις προσπάθειες του ΓΓ των ΗΕ να προωθήσει μια λύση που θα είναι αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης. Αυτός είναι ο στόχος του διορισμού του ειδικού απεσταλμένου της ΕΕ κ. Ραφαέλε Φίτο. Στο πλαίσιο αυτό ήταν σημαντικό για μένα να τύχω ενημέρωσης επί των τελευταίων εξελίξεων ιδιαίτερα υπό το φως της επίσκεψης του ΓΓ των ΗΕ και για τις περαιτέρω προοπτικές της διαδικασίας».

Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία η ΕΕ να παραμείνει ενωμένη και προς αυτή την κατεύθυνση στηρίζεται και στην Κύπρο και στον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου αν από τις επαφές του Προέδρου Κόστα διαπιστώνεται περιθώριο για εποικοδομητική στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό και ποιο συγκεκριμένο ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η ΕΕ για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει τον πιο καθοριστικό ρόλο για δύο βασικούς λόγους.

Ο πρώτος αφορά το γεγονός ότι η ΕΕ είναι η μόνη που έχει τα εργαλεία για να μας οδηγήσει στην επίλυση του Κυπριακού μέσα από μια αμοιβαία επωφελή κατάσταση πραγμάτων. Είμαστε έτοιμοι ως κράτος μέλος, που θα συνεχίσουμε να είμαστε κράτος μέλος και μετά την επίλυση του Κυπριακού, να βοηθήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Ο δεύτερος λόγος αφορά το γεγονός ότι σε πολλά από τα θέματα που μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συγκλίσεις, αλλά διαφωνίες και αποκλίσεις, η λύση είναι το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Και χαίρομαι ιδιαίτερα που ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου μαζί με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2025 απέστειλαν κοινή επιστολή στον ΓΓ των ΗΕ, μια ιστορική επιστολή στην οποία περιγράφουν ακριβώς και το πλαίσιο της λύσης αλλά και πώς η ΕΕ μπορεί συγκεκριμένα να βοηθήσει. Και όντως ο διορισμός ως ειδικού απεσταλμένου, του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου της Επιτροπής δείχνει ξεκάθαρα την πρόθεση της ΕΕ το Κυπριακό είναι ευρωπαϊκό πρόβλημα και στηριζόμαστε στη βοήθεια της ΕΕ.

Υπάρχει μια δεύτερη διάσταση σε σχέση με το αν βλέπουμε θετικά βήματα από πλευράς Τουρκίας και για την αντίδραση της.

Το μήνυμα που θέλω να στείλω σήμερα είναι ότι όλοι μας, περιλαμβανομένης και της Τουρκίας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, της ελληνοκυπριακής πλευράς, της τουρκοκυπριακής πλευράς, θα κριθούμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Για αυτό θέλω να επαναλάβω και σήμερα την ετοιμότητα μου να επαναρχίσουν οι συνομιλίες, να συζητήσουμε όλα αυτά τα θέματα για τα οποία υπάρχουν ακόμη αποκλίσεις και εκεί, στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, θα κριθούμε όλοι. Και αυτό είναι το μήνυμα που στέλνουμε και στον ΓΓ, για την ανάγκη να συγκαλέσει μια διευρυμένη διάσκεψη κατά τη διάρκεια της οποίας θα ανακοινωθεί η επανέναρξη των συνομιλιών από εκεί που διακόπηκαν, και εκεί στην πράξη θα κριθούμε όλοι αν έχουμε την αναγκαία πολιτική βούληση».

Από την πλευρά του ο Πρόεδρος Κόστα είπε ότι «είναι ξεκάθαρο για μας ότι μια ενωμένη Ευρώπη χρειάζεται μια επανενωμένη Κύπρο.

Στηρίζουμε τη θέση της Κύπρου και στηρίζουμε τις προσπάθειες υπό την αιγίδα του ΓΓ των ΗΕ για λύση μέσω διαλόγου αυτού του προβλήματος.

Σεβόμαστε το καθορισμένο πλαίσιο του διαλόγου και ήδη η Πρόεδρος φον ντερ Λάιεν και εγώ έχουμε διαμηνύσει στον Τούρκο Πρόεδρο ότι είμαστε έτοιμοι να συμβάλουμε θετικά στην επίλυση του προβλήματος, όπως με την ενίσχυση των σχέσεων της ΕΕ με την Τουρκία και αυτό αποτελεί σημαντική συμβολή της ΕΕ στην προσπάθεια να βοηθήσει στην επίλυση» του Κυπριακού.