Η προοπτική μιας «Ευρώπης δύο ταχυτήτων» και η ετικέτα «Made in Europe» ήρθαν στο προσκήνιο της πολιτικής συζήτησης κατά την άτυπη σύνοδο των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που πραγματοποιήθηκε στο κάστρο Αλντεν Μπίζεν, στο ανατολικό Βέλγιο.
«Μία Ευρώπη, μία αγορά, αυτό ήταν το βασικό μήνυμα της σημερινής συζήτησης και αυτή είναι η φιλοδοξία μας», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοινώνοντας έναν οδικό χάρτη μεταρρυθμίσεων για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, ο οποίος θα παρουσιαστεί πριν από την επόμενη σύνοδο των ηγετών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, τον Μάρτιο.
Αρκετοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν και ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, εκφράστηκαν υπέρ της πρότασης για «Ευρώπη δύο ταχυτήτων». Η πρόταση αποσκοπεί στην προώθηση μεταρρυθμίσεων μέσω ομάδας χωρών που θα παρακάμπτουν την απαίτηση για ομοφωνία, η οποία σε ένα περιβάλλον κλιμακώμενου ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ και την Κίνα αποτελεί εμπόδιο.
Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι και ο πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας Ενρίκο Λέτα, οι οποίοι το 2024 είχαν δημοσιεύσει εκθέσεις με θέμα την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. «Η μόνη αποτελεσματική απάντηση σε όσα κάνει ο Τραμπ στην Ευρώπη είναι η περαιτέρω ενοποίηση της ενιαίας αγοράς και η μετάβαση σε μια πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά», δήλωσε ο Λέτα.
Στην έκθεσή του, ο Ντράγκι εκτίμησε ότι οι ετήσιες επενδυτικές ανάγκες της Ευρώπης ανέρχονται σε περίπου 800 δισ. ευρώ, εκτίμηση που η ΕΚΤ έχει έκτοτε αναθεωρήσει προς τα πάνω, στα 1,2 τρισ. ευρώ ετησίως, με φόντο και τις αυξημένες αμυντικές ανάγκες της Ε.Ε.
Προπαρασκευαστική συνάντηση 19 κρατών
Στο περιθώριο της άτυπης συνόδου, η Τζόρτζια Μελόνι ανακοίνωσε ότι μια νέα ομάδα εργασίας, υπό την ηγεσία της Ιταλίας, της Γερμανίας και του Βελγίου και με επίκεντρο την ανταγωνιστικότητα, θα συνεχίσει τις εργασίες της ενόψει της συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Μάρτιο.
Στην προκαταρκτική συνάντηση συμμετείχαν 19 χώρες, ενώ η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Σλοβενία, η Μάλτα και οι τρεις χώρες της Βαλτικής δεν έδωσαν το «παρών».
«Ολοι είχαν προσκληθεί να συμμετάσχουν στην ομάδα», δήλωσε ο πρωθυπουργός του Βελγίου Μπαρτ ντε Βέβερ μετά το πέρας της συνάντησης. Παραδέχθηκε ότι, παρότι μπορεί να έδινε την εντύπωση μιας «προκαταρκτικής συνάντησης» που δεν ήταν ιδιαίτερα «ευγενική» προς τις υπόλοιπες χώρες, στόχος δεν ήταν να δημιουργηθεί η εικόνα ενός μπλοκ χωρών που επιχειρεί να επιβάλει τη βούλησή του στους άλλους.
«Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις τρεις προτεραιότητες που περιγράφονται στο έγγραφο κατευθύνσεων που προετοίμασαν η Ιταλία, η Γερμανία και το Βέλγιο: την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς, την απλούστευση των κανονισμών και τη μείωση των τιμών ενέργειας, καθώς και μια φιλόδοξη και ρεαλιστική εμπορική πολιτική», ανέφερε η Μελόνι σε ανάρτησή της στo X.
Σύμφωνα με το Reuters, αν και όλες οι χώρες επιθυμούν την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ενωσης, υπάρχουν διαφωνίες ως προς τον τρόπο επίτευξης αυτού του στόχου σε βασικά ζητήματα όπως η έκδοση των ευρωομολόγων ή ο τρόπος μείωσης των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, αναφερόμενος στις αποφάσεις της Πέμπτης για την επιτάχυνση της ενοποίησης της ενιαίας αγοράς της Ευρώπης, δήλωσε: «Πιστεύω ότι πρόκειται πραγματικά για μια σημαντική αλλαγή».
«Μοιραζόμαστε την ίδια αίσθηση επείγοντος. Πρέπει να επιταχύνουμε. Είμαστε συγκλονισμένοι από τον ανταγωνισμό, ορισμένες φορές αθέμιτο, και τους δασμούς», δήλωσε από την πλευρά του ο Εμανουέλ Μακρόν.
«Made in Europe»
Η συζήτηση γύρω από το λεγόμενο καθεστώς «ευρωπαϊκής προτίμησης» ή «Made in Europe», το οποίο θα ευνοεί ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε στρατηγικούς τομείς, διαμορφώνεται προσεκτικά από την Κομισιόν, ώστε να αποφευχθούν κατηγορίες για προστατευτισμό ή αντίποινα από εμπορικούς εταίρους και να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες.
Η Επιτροπή φαίνεται να υιοθετεί μια πιο ευέλικτη ερμηνεία της «ευρωπαϊκής προτίμησης», πλησιέστερη στη γερμανική προσέγγιση παρά στη γαλλική. Ενα σχέδιο νόμου για την επιτάχυνση της βιομηχανικής ανάπτυξης προβλέπει την προτίμηση προϊόντων με τοπικό περιεχόμενο στις δημόσιες προμήθειες, αλλά επιτρέπει εξαιρέσεις για «αξιόπιστους εταίρους» που πληρούν κριτήρια αμοιβαιότητας και ανταγωνιστικότητας. Η Γαλλία επιδιώκει τον περιορισμό του μέτρου στις χώρες του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, ενώ η Γερμανία προωθεί μια ευρύτερη προσέγγιση «Made with Europe», που θα περιλαμβάνει και στρατηγικούς εμπορικούς εταίρους.
«Θα χαρτογραφήσουμε και θα εντοπίσουμε τις εξαρτήσεις μας και θα τις αντιμετωπίσουμε μέσω μιας στρατηγικής διαφοροποίησης, βασισμένης στην ευρωπαϊκή προτίμηση, η οποία θα εφαρμοστεί σε επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα. «Υπάρχει ευρεία συμφωνία για την ανάγκη εφαρμογής της σε συγκεκριμένους στρατηγικούς τομείς με αναλογικό και στοχευμένο τρόπο, μετά από ενδελεχή ανάλυση για να διαπιστωθεί πού είναι απαραίτητη και χρήσιμη», πρόσθεσε.
Με πληροφορίες από Reuters, Euobserver
