Την ελπίδα να γίνει ουσιαστική συζήτηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη αύριο, Τρίτη πάνω στην πρόταση 19 σημείων του Προέδρου Χριστοδουλίδη, αλλά και επί των σημείων που είχαν συζητηθεί και στις προηγούμενες διευρυμένες διασκέψεις και με τον ΓΓ των ΗΕ, εξέφρασε ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.

Σε δηλώσεις στους δημοσιογράφους, μετά την συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου των νέων και την ενημέρωση προς τον Δήμο Μόρφου και τους προσκεκλημένους στην αντικατοχική πορεία του, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι αύριο, εάν υπάρχει ειλικρινής πολιτική βούληση, μπορεί να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος, τουλάχιστον σε επίπεδο δύο ηγετών, «χωρίς ποτέ να παραβλέπουμε τον ρόλο που διαδραματίζει η Τουρκία».

Ερωτηθείς τι εννοεί με την αναφορά του σε ουσιαστική πρόοδο, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «και στα σημεία διέλευσης μπορεί να επιτευχθεί».

Ερωτηθείς για τις συναντήσεις των διαπραγματευτών, ανέφερε ότι «δεν αναμένουμε στις συναντήσεις των διαπραγματευτών να επιτευχθεί συμφωνία. Η πρόοδος αναμένουμε σε επίπεδο ηγετών να μπορέσει να επιτευχθεί επί των προτάσεων που έχουν υποβάλει τα Ηνωμένα Έθνη. Πέραν τούτου, υπάρχουν, επαναλαμβάνω, οι 19 εισηγήσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, οι οποίες αγγίζουν και τους τρεις πυλώνες που έχει θέσει ο ΓΓ των ΗΕ, και Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, και μεθοδολογία, αλλά και την ουσία του Κυπριακού. Και αν πράγματι αυτό το οποίο θέλουμε είναι να αξιοποιήσουμε κάθε λεπτό που απομένει μέχρι τη λήξη της θητείας του νυν Γενικού ΓΓ, θα πρέπει να γίνει εις βάθος συγκεκριμένη συζητήση και επί αυτών των εισηγήσεων».

Κληθείς να πει αν υπάρχουν ενδείξεις από την τουρκοκυπριακή πλευρά ότι αύριο ο κ. Έρχιουρμαν θα δώσει απάντηση στην πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας των 19 σημείων, ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος είπε ότι «δεν θα τοποθετηθώ εγώ εκ μέρους του κ. Έρχιουρμαν, ούτε μπορώ να γνωρίζω ποιες είναι οι προθέσεις του. Είναι θετικό το γεγονός ότι θα γίνει αυτή η συνάντηση». Ο Τ/κ ηγέτης, πρόσθεσε, όταν παρουσιάστηκε η πρόταση από τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη επιφυλάχτηκε να τοποθετηθεί αφού την μελετήσει και αυτό είναι απολύτως θεμιτό και λογικό.

«Εμείς θέλουμε αύριο να γίνει μια ουσιαστική συζήτηση επί αυτών των 19 εισηγήσεων που θεωρούμε ότι μπορούν να αποτελέσουν το εφαλτήριο για να ξεκλειδώσει η διαδικασία, να υπάρξει πρόοδος».

Ερωτηθείς τι θα ήθελε η ε/κ πλευρά να γίνει την Τρίτη που θα θεωρείτο πρόοδος και θα άνοιγε τον δρόμο για ουσιαστική πρόοδο, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι «όταν δεν επιτυγχάνεται η πρόοδος στα σημεία ή τις προτάσεις που ο ΓΓ, τα ΗΕ έχουν υποβάλει, η επιλογή την οποία έχει κάποιος ο οποίος θέλει πράγματι να δει πρόοδο, δεν είναι να αναμένει, να τηρεί στάση αναμονής και να παρακολουθεί, αλλά είναι αυτό που έπραξε ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης: να υποβάλλει προτάσεις, οι οποίες, πάντοτε εντός του πλαισίου που καθορίζουν τα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ, μπορούν να δώσουν στην άλλη πλευρά - αν υπάρχει η βούληση - εκείνη την ευχέρεια ή την ευελιξία, να τις αποδεχτούν για να οδηγηθούμε με έναν πιο θετικό βηματισμό στο επόμενο στάδιο».

Για να είμαστε και ειλικρινείς αλλά και πραγματιστές, συνέχισε, σε καμία των περιπτώσεων δεν πρέπει να παραβλέπουμε τον ρόλο που καλείται και που διαδραματίζει επί της ουσίας και η Τουρκία, όταν έχουμε ακούσει από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, δυστυχώς, τον Τούρκο Πρόεδρο να επαναλαμβάνει ακόμη μια φορά την αξίωση, την εμμονή στη λύση δύο κρατών. «Πέραν τούτου, αναμένουμε και την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα για να ακούσουμε και τις σκέψεις των Ηνωμένων Εθνών για τα επόμενα βήματα» είπε.

Σε ερώτηση αν ισχύουν πληροφορίες πως ανάμεσα στις 19 προτάσεις είναι και πρόταση που αφορά στο άνοιγμα του Βαρωσίου και την επαναλειτουργία του λιμανιού της Αμμοχώστου υπό την ΕΕ, ο Εκπρόσωπος επανέλαβε ότι δεν θα επιβεβαιώσει ούτε θα διαψεύσει οποιαδήποτε είδηση βλέπει το φως της δημοσιότητας κι εξέφρασε ικανοποίηση γιατί ενημερώθηκε το σύνολο της ηγεσίας γι’ αυτή την πρόταση και δεν διέρρευσε.

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι ο κόσμος πρέπει να γνωρίζει για τις 19 προτάσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, ο οποίος δήλωσε έτοιμος για νέες υποχωρήσεις, ο κ. Λετυμπιώτης υπενθύμισε δήλωση του ΠτΔ πως δεν θα υπάρξει καμία παρέκκλιση από τα όσα προβλέπουν τα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ, τις συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί μέχρι σήμερα. «Κι αυτό είναι κάτι το οποίο διατηρούμε με θρησκευτική ευλάβεια, είναι η σταθερή μας πυξίδα σε όλη αυτή τη διαδικασία» πρόσθεσε.

Σε μια διαπραγμάτευση θα πρέπει να γίνουν εκατέρωθεν υποχωρήσεις, σημείωσε, αλλά δεν πρόκειται να γίνουν υποχωρήσεις για χάριν των υποχωρήσεων. Αναφερόμενος στο θέμα των σημείων διέλευσης είπε ότι άλλη ήταν η δική μας προσέγγιση και εισήγηση για την όδευση όσον αφορά το σημείο διέλευσης στην Αθηαίνου - Πυρόι και όταν ο ΓΓ των ΗΕ παρουσίασε μια διαφορετική πρόταση, η ε/κ πλευρά την αποδέχθηκε για να επιτευχθεί πρόοδος.

Έγγραφο συγκλίσεων

Σε ερωτήσεις για το έγγραφο των συγκλίσεων ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος ανέφερε ότι θέση τους είναι – κι έχει μεταφερθεί στον ΓΓ του ΟΗΕ και την κ. Ολγκίν – ότι αυτή η καταγραφή πρέπει να δοθεί σε όλα τα μέρη σε αυτό το στάδιο για να γίνει σχολιασμός, να υπάρξει η κοινή θεώρηση επί των συγκλίσεων για να οδηγηθούμε στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων. Αυτό μπορεί, πρόσθεσε, να συμβάλλει στην προσπάθεια για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι δεν γνωρίζει ακόμα τις ημερομηνίες της επίσκεψης της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο, με την ίδια να έχει ανακοινώσει ότι θα έρθει εντός Οκτωβρίου.

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι η κ. Ολγκίν στο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων ΑΝΚΑ, είχε δηλώσει πως το έγγραφο των συγκλίσεων θα δοθεί στα μέρη αφού ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις, ο Εκπρόσωπος απάντησε ότι η ε/κ πλευρά, μετά την συνέντευξη, μετέφερε ότι είναι θέση και πεποίθησή μας να δοθεί το έγγραφο σε αυτό το στάδιο. «Αυτή ήταν και η αρχική διευθέτηση και αυτό είναι το αυτονόητο, ότι για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε όσο περισσότερο γίνεται και την προσπάθεια του ΓΓ των ΗΕ να οδηγηθούμε στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων, αυτή η καταγραφή των συγκλίσεων πρέπει να δοθεί στα μέρη. Άλλωστε, σας θυμίζω ότι, τουλάχιστον ως προς τη ρητορική διακήρυξη, συμφωνεί και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης στη διαφύλαξη του κεκτημένου των συγκλίσεων και θα είναι κάτι το οποίο θα μπορέσει να βοηθήσει αυτή την προσπάθεια».

Η άλλη πλευρά βέβαια δεν συμμερίζεται αυτή την άποψη, ανέφερε, κι αυτό είναι κάτι το οποίο θα συζητήσουν με τα ΗΕ, ενώ δεν απέκλεισε να συζητηθεί και αυτό με τον Τ/κ ηγέτη αύριο. «Η προσέγγισή μας είναι ότι ο λόγος και η ουσία αυτών των συναντήσεων είναι ακριβώς να υπάρχει ένας διάλογος εποικοδομητικός, ένας διάλογος στον οποίον θα έχει την ευκαιρία ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης με τον κ. Έρχιουρμαν να προχωρούν σε μια ανταλλαγή απόψεων, θέσεων, προβληματισμών, γιατί όταν δεν υπάρχει πρόοδος την οποία επιθυμούμε, η λύση δεν είναι λιγότερος διάλογος, η λύση είναι περισσότερος διάλογος, είναι περισσότερες πρωτοβουλίες και θεωρούμε ότι και αυτό το ζήτημα είναι ένα ζήτημα το οποίο, ναι, μπορεί να επιλυθεί και μπορεί να συμβάλει θετικά, εποικοδομητικά στην προσπάθεια του ΓΓ των ΗΕ».

Απαραίτητη προϋπόθεση, σημείωσέ, είναι να υπάρχει βούληση από όλα τα μέρη να επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος στο Κυπριακό.

Διεθνή Διάσκεψη COP31

Ερωτηθείς αν η Κυπριακή Δημοκρατία έλαβε επίσημα την πρόσκληση για συμμετοχή της στη Διεθνή Διάσκεψη (COP31) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στην Αττάλεια της Τουρκίας, ο Εκπρόσωπος είπε ότι «έχει λάβει πρόσκληση η Κυπριακή Δημοκρατία, κατόπιν των διπλωματικών ενεργειών, σε συντονισμό πάντοτε μαζί με τους Ευρωπαίους εταίρους μας». Είναι, εξήγησε, η COP31, η 31η Διάσκεψη για το Κλίμα, την οποία φιλοξενεί η Τουρκία. «Είναι γνωστό ότι υπήρχε το προηγούμενο διάστημα μια προσπάθεια να μην κληθεί η Κυπριακή Δημοκρατία σε μια διάσκεψη η οποία είναι διεθνής. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι ένα κράτος μέλος των ΗΕ, ένα πλήρες κράτος μέλος της ΕΕ». Υπογράμμισε δε τη στάση της ΕΕ και των Ευρωπαίων εταίρων, τόσο των κρατών μελών όσο και των ευρωπαϊκών θεσμών, αναφερόμενος στην συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας στη Διάσκεψη.

Κληθείς να πει ποιος θα εκπροσωπήσει την Κυπριακή Δημοκρατία σε αυτή τη Διάσκεψη, απάντησε ότι, όπως σε όλες τις περιπτώσεις, η πρόσκληση απευθύνεται στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και υπενθύμισε ότι στην προηγούμενη COP, πέρυσι στο Αζερμπαϊτζάν, είχε παρευρεθεί ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Η πρόσκληση, είπε, λήφθηκε πριν λίγες μέρες, θα γίνει η διαβούλευση και θα ληφθεί η απόφαση για το ποιος θα συμμετάσχει από την ΚΔ, σημειώνοντας ότι η πρόσκληση απευθύνεται προς τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη.

Σε ερώτηση αν θα αξιοποιηθεί η COP31 όπου θα είναι παρών ο κ. Ερντογάν και αριθμός ηγετών κρατών, σε σχέση με το Κυπριακό, ο Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης είπε ότι σε κάθε ευκαιρία για επαφές, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ηγέτες από τόσα κράτη αλλά ενδεχομένως και από τα Ηνωμένα Έθνη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας τις αξιοποιεί. «Επαναλαμβάνω, όμως, ότι τουλάχιστον μέχρι στιγμής, λαμβάνοντας υπόψη τον χρονισμό λήψης της πρόσκλησης, δεν έχει καθοριστεί ακόμη συγκεκριμένα το πρόγραμμα» είπε.

Ενημέρωση ΠτΔ – Δήμου Μόρφου

Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος είπε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας προχώρησε σε μια εκτενή ενημέρωση για τις τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, ενόψει και της αυριανής συνάντησης του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, κι εξέφρασε την εκτίμηση προς όσους στηρίζουν τους αγώνες για δικαίωση, απελευθέρωση και στηρίζουν εμπράκτως τον αγώνα του Δήμου Μόρφου συμμετέχοντας στην αντικατοχική εκδήλωση. Ο κ. Λετυμπιώτης μίλησε για συμβολική αλλά σημαντική πρωτοβουλία που έχουν αναλάβει κάποιοι να μετονομαστούν δρόμοι στις χώρες τους, σε οδός «Δήμου Μόρφου». «Άλλωστε, το Κυπριακό δεν είναι μόνο ένα εθνικό ζήτημα, είναι και ευρωπαϊκό. Είναι πρωτίστως ένα ευρωπαϊκό ζήτημα που απασχολεί όλους τους Ευρωπαίους εταίρους μας» είπε.

Βασιλικό

Στην ερώτηση εάν υπάρχει κάποια εξέλιξη στις προσφορές που αφορούν το Βασιλικό, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι οι θεσμοθετημένες διαδικασίες συνεχίζονται, αξιολογούνται οι προσφορές και όταν υπάρξει εξέλιξη θ’ ανακοινωθεί.