Ελισάβετ Γεωργίου
Στη Νομική Υπηρεσία της Δημοκρατίας διαβιβάστηκε από τους ανακριτές του ΤΑΕ Λεμεσού ο φάκελος της υπόθεσης που αφορά τον βουλευτή Νίκο Σύκα. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε συνέχεια της καταγγελίας που υποβλήθηκε την Κυριακή 4 Ιανουαρίου στο ΤΑΕ Λεμεσού από τη σύντροφό του, η οποία κατήγγειλε τον βουλευτή για άσκηση βίας κατά τη διάρκεια ταξιδιού τους στην Αθήνα.
Σύμφωνα με τις ισχύουσες συνταγματικές και νομοθετικές πρόνοιες, η διαβίβαση του φακέλου σηματοδοτεί την έναρξη μιας συγκεκριμένης και αυστηρά καθορισμένης διαδικασίας, η οποία αφορά τη διερεύνηση του ενδεχομένου άρσης της βουλευτικής ασυλίας και όχι την απόδοση ποινικής ευθύνης σε αυτό το στάδιο.
Η λήψη καταθέσεων από την καταγγέλλουσα ή από άλλα πρόσωπα δεν απαγορεύεται και συνεχίζεται κανονικά. Αντίθετα, οποιαδήποτε ανακριτική πράξη που στρέφεται άμεσα κατά του βουλευτή (όπως σύλληψη, ανάκριση ή δίωξη) προϋποθέτει προηγουμένως την άρση της ασυλίας του. Στο πλαίσιο της διερεύνησης, οι ανακριτικές αρχές συνεχίζουν τη συλλογή μαρτυρικού υλικού. Υπενθυμίζεται ότι η καταγγέλλουσα, έχει προσκομίσει ιατρικές βεβαιώσεις, οι οποίες αξιολογούνται στο πλαίσιο της υπόθεσης.
Χρονοδιάγραμμα
Η αξιολόγηση του φακέλου από νομικούς της Νομικής Υπηρεσίας βρίσκεται σε εξέλιξη. Εφόσον ο Γενικός Εισαγγελέας αποφασίσει την καταχώριση αίτησης στο Ανώτατο Δικαστήριο - κάτι που αναμένεται σύμφωνα με πληροφορίες να γίνει μέσα στις επόμενες ημέρες - θα πρέπει να κληθεί το εμπλεκόμενο πρόσωπο και να δοθεί χρόνος για ενδεχόμενη ένσταση. Σύμφωνα με νομικούς κύκλους, η συνολική διαδικασία ενδέχεται να διαρκέσει εβδομάδες, ανάλογα με τη νομική πολυπλοκότητα και τις διαδικαστικές ενέργειες που θα ακολουθήσουν όπως για παράδειγμα η ένσταση από τον Βουλευτή.
Το συνταγματικό πλαίσιο και η σημασία της βουλευτικής ασυλίας
Η βουλευτική ασυλία κατοχυρώνεται από το Σύνταγμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, με σκοπό τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας της Βουλής των Αντιπροσώπων, της ελευθερίας του λόγου και της ψήφου των βουλευτών. Το λεγόμενο «ακαταδίωκτο» προβλέπει ότι βουλευτής δεν μπορεί να συλληφθεί, να ανακριθεί ή να διωχθεί ποινικά κατά τη διάρκεια της θητείας του χωρίς προηγούμενη άρση της ασυλίας του.
Η ασυλία δεν αποτελεί προσωπικό προνόμιο του βουλευτή, αλλά θεσμική εγγύηση που αφορά τη λειτουργία της Βουλής. Για τον λόγο αυτό δεν υφίσταται νομικά η έννοια της «αποποίησης» της ασυλίας από τον ίδιο τον βουλευτή.
Πώς αίρεται η βουλευτική ασυλία
Η διαδικασία άρσης ρυθμίζεται από τη νομοθεσία του 1984 και προβλέπει ότι ο Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας, αφού μελετήσει τον φάκελο, αποφασίζει εάν θα υποβάλει αίτηση άρσης ασυλίας. Η αίτηση καταχωρείται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου. Ο βουλευτής έχει δικαίωμα να υποβάλει ένσταση. Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίζει εάν, με βάση τα πραγματικά και νομικά δεδομένα, δικαιολογείται η άρση της ασυλίας.
Το Δικαστήριο εξετάζει, σε πρώτο στάδιο, εάν από τα γεγονότα ενδέχεται να προκύπτει τέλεση ποινικού αδικήματος και, σε δεύτερο στάδιο, εάν τα συγκεκριμένα περιστατικά στοιχειοθετούν νομικά οποιοδήποτε αδίκημα. Σε περίπτωση που το Ανώτατο Δικαστήριο αποφασίσει την άρση της βουλευτικής ασυλίας, ανοίγει ο δρόμος για την άσκηση ποινικής διαδικασίας, εφόσον το κρίνει σκόπιμο η Νομική Υπηρεσία. Ωστόσο, η άρση της ασυλίας δεν συνεπάγεται με απώλεια της βουλευτικής ιδιότητας, ούτε παύση άσκησης των καθηκόντων του βουλευτή, τα οποία συνεχίζονται κανονικά μέχρι τη λήξη της θητείας του.
