Τη δημιουργία Εθνικού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, αναμένεται να φέρουν τα νομοσχέδια ο «περί Μετονομασίας του Υπουργείου Εσωτερικών Νόμος του 2026» και «ο περί Μετονομασίας του Υπουργείου Εσωτερικών Νόμος του 2026 και Συναφή Νομοσχέδια», η συζήτηση των οποίων ξεκίνησαν σήμερα στη Βουλή. Το νομοσχέδιο αναμένεται να φέρει σημαντικές αλλαγές στον συντονισμό όλων των Τμημάτων αλλά και φορέων σε θέματα πολιτική προστασία. Παράλληλα, με τη ψήφιση του νομοσχεδίου αναμένεται η μετονομασία του Υπουργείου Εσωτερικών σε Υπουργείο Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας.

Την παρουσία του έδωσε και ο Υπουργός Εσωτερικών, Κωνσταντίνος Ιωάννου, ωστόσο, λόγω Υπουργικού Συμβουλίου έπρεπε να αποχωρήσει με τον Γενικό Διευθυντή του ΥΠΕΣ, Ελίκκο Ηλία να τοποθετείται εκ μέρους του. Όπως ανέφερε ο κ. Ηλία, η ανάγκη για τη μεταρρύθμιση προκύπτει από τις εμπειρίες. Στο πλαίσιο αυτό έγινε αναφορά στις μεγάλες πυρκαγιές στη Σολέα το 2016, στον Αρακαπά το 2021 και στην ορεινή Λεμεσό το 2025, οι οποίες ανέδειξαν, σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, ότι το περιβάλλον κινδύνων, έχει αλλάξει σημαντικά και ότι η χώρα μας χρειάζεται ένα πιο αποτελεσματικό και ανθεκτικό σύστημα αντιμετώπισης κρίσεων, ένα πιο συμπαγές σύστημα πολιτικής προστασίας.

Οι πυρκαγιές αυτές, όπως τονίστηκε από πλευράς ΥΠΕΣ, η εμπειρία έχει δείξει ότι σε μια μεγάλη κρίση δεν αρκεί η επιχειρησιακή ικανότητα της κάθε υπηρεσίας ξεχωριστά. «Χρειάζεται ενιαίος σχεδιασμός, σαφής κατανομή ρόλων, και ένας μηχανισμός που να μπορεί να κινητοποιεί και να συντονίζει όλες τις διαθέσιμες δυνάμεις με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα σε περιόδους κρίσεων».

Υπενθυμίζεται πως φέτος μετά την φονική πυρκαγιά στη Λεμεσό το καλοκαίρι του 2025, λειτούργησε ο θεσμός του Γενικού Συντονιστή με το Υπουργείο Εσωτερικών, να κάνει λόγο για επιτυχή λειτουργία, που ανέδειξε την αξία του ενιαίου επιχειρησιακού συντονισμού, ιδιαίτερα σε περιστατικά μεγάλης κλίμακας, όπου απαιτείται η ταυτόχρονη κινητοποίηση διαφορετικών υπηρεσιών και δυνάμεων.

Στόχος της Κυβέρνησης, όπως τονίστηκε, είναι να μετατρέψει αυτή την αποτελεσματική πρακτική σε ένα μόνιμο, θεσμοθετημένο και ολοκληρωμένο σύστημα πολιτικής προστασίας, το οποίο θα μπορεί να ενεργοποιείται για κάθε μεγάλη κρίση και για όλους τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η χώρα.

«Τα νομοσχέδια που έχουμε ενώπιον μας αποτελούν το θεσμικό θεμέλιο αυτής της αλλαγής». Σύμφωνα με τον κ. Ηλία, με την ψήφισή τους, το Υπουργείο Εσωτερικών θα μετονομαστεί σε Υπουργείο Εσωτερικών και Πολιτικής Προστασίας, σηματοδοτώντας τη διευρυμένη ευθύνη του για τον συντονισμό και τη συνολική διαχείριση των θεμάτων πολιτικής προστασίας.

Παράλληλα, δημιουργείται η Γενική Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας, ως ο βασικός διοικητικός και οργανωτικός πυλώνας του νέου συστήματος.

Ο Εθνικός Μηχανισμός έχει τους ακόλουθους στόχους:

(α) Την πρόληψη ή μείωση των πιθανών επιπτώσεων καταστροφών.
(β) Την καλλιέργεια νοοτροπίας πρόληψης, ιδίως μέσω δράσεων ενημέρωσης και εκπαίδευσης.
(γ) Την ευαισθητοποίηση και προετοιμασία του κοινού έναντι καταστροφών.
(δ) Την ενίσχυση συνεργασίας μεταξύ των Τμημάτων και των Εμπλεκόμενων Φορέων.
(ε) Την ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση καταστροφών σε εθνικό επίπεδο.
(στ) Τη διευκόλυνση της ταχείας και αποτελεσματικής αντίδρασης σε περίπτωση καταστροφών, μεταξύ άλλων με τη λήψη μέτρων για την άμβλυνση των άμεσων συνεπειών τους.
(ζ) Την αύξηση της διαθεσιμότητας και της χρήσης επιστημονικών γνώσεων σχετικά με τις καταστροφές.