Οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ έχουν πάντα ως στίγμα τους το κόστος της εξουσίας και θεωρείται δεδομένο ότι το κυβερνών κόμμα θα έχει απώλειες. Αυτό που έγινε, όμως, ήταν εντυπωσιακό.

Κατά τη διάρκεια προεκλογικής συγκέντρωσης στη Georgia, ο Donald Trump έθεσε ένα σενάριο:. Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Jon Ossoff να του τηλεφωνεί ζητώντας χρήματα για την πολιτεία του. Η απάντηση του προέδρου ήταν ότι δεν τον ένοιαζε καθόλου τι ήθελε ο Ossoff. Αντίθετα, ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος Mike Collins μπορούσε να του τηλεφωνήσει όποτε χρειαζόταν βοήθεια. Ο Ossoff επανεξελέγη, γράφοντας 59%.

Η πρόσβαση στην ομοσπονδιακή βοήθεια παρουσιαζόταν ως αντάλλαγμα για την κομματική υπακοή. Στο Ohio, είπε ότι πιθανότατα δεν θα βοηθούσε τη Δημοκρατική υποψήφια κυβερνήτη Amy Acton, επειδή δεν τη γνώριζε και δεν περίμενε να συνεργαστούν. H Acton έγινε η πρώτη γυναίκα κυβερνήτης της πολιτείας της. Στη North Carolina, συνέδεσε την επίσπευση αποζημιώσεων για τους πληγέντες από το μολυσμένο νερό στο Camp Lejeune με τη διατήρηση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας στο Κογκρέσο. Ο σχετικός νόμος είναι σε ισχύ από το 2022.

Ακούστηκε ως τελεσίγραφο, και μάλλον ήταν. Οι ψηφοφόροι απάντησαν εκλέγοντας τον δημοκρατικό Roy Cooper με 58.9%.
Το εριστικό ύφος και οι ανοιχτές απειλές, το πολιτικό μπούλινγκ και η πολιτική των συναλλαγών έτυχαν απόλυτης απόρριψης από μπουχτισμένους ψηφοφόρους που απλά δεν ανέχονταν άλλο αυτή τη συμπεριφορά. Ο πρόεδρος τους κάλεσε να ψηφίσουν θεωρώντας πως είναι ο ίδιος στο ψηφοδέλτιο ως ρεπουμπλικάνος υποψήφιος, κι αυτοί δέχτηκαν την πρόκληση. Το αποτέλεσμα ήταν σαφές. Η δημοσκόπηση του SSRS έδειξε πως περίπου επτά στους δέκα ψηφοφόρους αισθάνονταν πως το Κογκρέσο δεν ασκούσε αρκετό έλεγχο στον Λευκό Οίκο. Μάλιστα, σε αυτούς περιλαμβάνονταν 4 στους 10 Ρεπουμπλικάνους.

Το μπούλινγκ, όμως, από μόνο του δεν ήταν αρκετό για να φέρει το αποτέλεσμα της 4ης Νοεμβρίου. Εξάλλου, ο ίδιος πρόεδρος είχε κάνει την ίδια έκκληση και την προηγούμενη φορά που ήρθε αντιμέτωπος με ενδιάμεσες εκλογές, και το αποτέλεσμα δεν ήταν τόσο κακό για το κόμμα του.

Σημαντικό στοιχείο ήταν και οι πολλές υποσχέσεις- για το κόστος ζωής, για το εισόδημα των πολιτών, πως θα σταματήσει τους πολέμους, πως θα ήταν η ζωή καλύτερη, πως θα γινόταν η Αμερική Great Again. Το 69% των ενηλίκων έκρινε ότι η διαχείριση του κόστους ζωής από τον Trump ήταν χειρότερη “από ό,τι περίμενε” (AP-NORC). Ένα τρομερό ποσοστό, το οποίο περιλαμβάνει και το 52% των Ρεπουμπλικανών.

Μόλις το 17% του συνόλου θεωρεί πως ο πρόεδρος τηρεί τις υποσχέσεις του. Στην έρευνα των εκλογών, περίπου τα 2/3 των ψηφοφόρων έκριναν ότι οι πολιτικές του είχαν χειροτερέψει την οικονομία. Από αυτούς, περίπου οκτώ στους δέκα ψήφισαν Δημοκρατικούς για το Κογκρέσο.

Μεταξύ όσων είχαν ετήσιο οικογενειακό εισόδημα κάτω από 50.000 δολάρια, περίπου έξι στους δέκα έλεγαν ότι βρίσκονταν σε χειρότερη οικονομική κατάσταση από ό,τι δύο χρόνια πριν. Στα νοικοκυριά με εισόδημα πάνω από 200.000 δολάρια, περίπου τέσσερις στους δέκα έβαζαν την κατάσταση της δημοκρατίας πρώτη μεταξύ των προβλημάτων της χώρας, ελαφρά υψηλότερα από την οικονομία, που ήταν δεύτερη.

Η οικονομία τα πάει χάλια, και όπως είπε ο θρυλικός Carville ο οποίος οδήγησε τον Κλίντον στην νίκη σαν Ιβάν στους 8, “It’s the economy, stupid!”. Τα πράγματα όμως είναι ακόμα χειρότερα: Πρώτο, διότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ νομίζει πως η οικονομία τα πάει καλά, την ώρα που τα νοικοκυριά και οι μικρές επιχειρήσεις αγκομαχούν.

Δεύτερο, και ίσως πιο σημαντικό, διότι οι υποσχέσεις ήταν και είναι πολλές, συνεχείς, και απόλυτες, πως η οικονομία θα διορθωθεί μόνο με αυτή την κυβέρνηση. Η απόσταση της πραγματικότητας από τις υποσχέσεις, αλλά και η απόσταση της καθημερινότητας από την εικόνα που επικρατεί στον λόφο, είναι τόσο μεγάλη, που ακόμα κι αν πήγαινε καλύτερα η οικονομία, το πρόβλημα για τους ρεπουμπλικάνους θα ήταν σοβαρό.

Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι πως περίπου το 20% των ψηφοφόρων που στήριξαν δημοκρατικούς υποψήφιους, είχε αρνητική γνώμη για το ίδιο το κόμμα τους, αλλά χρειαζόταν κάτι «άλλο» που να μπορεί να περιορίσει ένα εκδικητικό, επιθετικό πρόεδρο που λειτουργεί στην λογική της συναλλαγής και ο οποίος δεν τηρεί τις υποσχέσεις του. Και, πλέον, ακόμα και το Kansas, μάλλον η Alaska, το Missouri, ακόμα και το Texas άλλαξαν χρώμα.

Με αυτό τον τρόπο, οι Αμερικανοί έκαναν μια ρητή επιλογή, στέλνοντας μηνύματα που καλό θα ήταν οι ενδιαφερόμενοι, και στην ανατολική μεσόγειο, να τα λάβουν νωρίς: Φτάνει μπούλινγκ και απειλές, και τηρήστε υποσχέσεις.