Παρόλες τις επιθετικές κινήσεις στα επιτόκια, η ευρωπαϊκή οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί φέτος κατά 0,9%, αποφεύγοντας την ύφεση που είχε αρχικά προβλεφθεί. Η αναμενόμενη όμως ανάπτυξη δεν εμπόδισε τους επικεφαλής των κυβερνήσεων της Γαλλίας και της Ιταλίας να ασκήσουν κριτική προς τα στελέχη της ΕΚΤ για την επιθετική τακτική που ακολουθούν στα επιτόκια. Η ΕΚΤ, πάντως, δηλώνει ικανοποιημένη αφού έχει πετύχει σε περίοδο οκτώ μηνών να «φέρει» τον πληθωρισμό στο μισό του υψηλού που καταγράφηκε τον Οκτώβριο του 2022.

Δημοσιονομική ευελιξία

Η Ζώνη του Ευρώ, αν και μια αμιγώς νομισματική ένωση, θα επιδιώξει το επόμενο διάστημα να εντάξει και κάποια δημοσιονομικά ενοποιητικά στοιχεία. Η προσπάθεια λαμβάνει χώρα αυτή την περίοδο και αναφέρεται ως μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου της Ζώνης του Ευρώ. Σύμφωνα με τις έως τώρα συζητήσεις προτείνεται συμφωνία για περίοδο τεσσάρων ετών προκειμένου οι χώρες να μειώσουν το χρέος που έχουν συσσωρεύσει κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Στις εισηγήσεις γίνεται επίσης λόγος για τη δυνατότητα να διαφοροποιούνται οι στόχοι αναλόγως των ειδικών συνθηκών που αντιμετωπίζει κάθε χώρα και να μην εφαρμόζεται η ίδια συνταγή για όλους.

Τουριστικοί κλυδωνισμοί

Η εξάρτηση των χωρών του ευρωπαϊκού νότου στον τουρισμό αποτελεί σημείο προβληματισμού καθώς οι μετεωρολόγοι προβλέπουν ότι οι περιοχές γύρω από την Μεσόγειο θα πλήττονται στο μέλλον από παρατεταμένα κύματα καύσωνα. Αυτή η πρόβλεψη σε συνδυασμό με την ξηρασία θα προκαλεί μεγάλες πυρκαγιές οι οποίες εκτός από την φύση θα πλήττουν και τις τοπικές οικονομίες. Οι επιστήμονες προβλέπουν ότι οι ακτογραμμές του νότου θα έχουν στο μέλλον χαμηλότερη ελκυστικότητα για τους τουρίστες, οι οποίοι θα τείνουν να επιλέγουν βορειότερους προορισμούς λόγω μείωσης των μέσων θερμοκρασιών.

Εισαγόμενη ώθηση

Ούτε το κόστος του χρήματος ούτε τα υλικά οικοδομής πτοούν την αγορά ακινήτων που συνεχίζει την ανοδική της πορεία. Όλες οι πόλεις – πλην της Λευκωσίας– συνεχίζουν να παρουσιάζουν εντυπωσιακούς ρυθμούς αύξησης των πωλήσεων ακινήτων, γεγονός που παραπέμπει σε ξένες επενδύσεις που πραγματοποιούνται χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Θετικά στην εικόνα που καταγράφεται συνεισφέρει και η σημαντική ανάπτυξη που παρουσιάζουν πόλεις όπως είναι η Πάφος και η Λάρνακα, οι οποίες τροχοδρομούν σημαντικά έργα υποδομής πέραν αυτών που έχουν ήδη ολοκληρωθεί.

Να γίνουν αυτάρκεις

Η ρευστότητα αποτελεί για τους επόπτες την σημαντικότερη παράμετρο που θα πρέπει να διασφαλιστεί για τις τράπεζες το 2024. Σύμφωνα με τον επιδιωκόμενο στόχο οι τράπεζες θα πρέπει να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν ένα μεγάλο σοκ χωρίς να χρειαστεί να στηριχθούν στις κεντρικές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών θα εντατικοποιήσει τους ελέγχους τον επόμενο χρόνο και θα αποταθεί στις εθνικές κεντρικές τράπεζες για να ασκήσουν αυστηρότερη εποπτεία και να ελέγξουν τις υποθέσεις που υιοθετούν οι τράπεζες όταν παρουσιάζουν στρατηγικές αντιμετώπισης κρίσεων.

Ετεροχρονισμένη υποβάθμιση

Δεν κατανοεί την απόφαση του οίκου Fitch, η Αμερικανίδα υπουργός Οικονομικών, να υποβαθμίσει το αξιόχρεο της αμερικανικής οικονομίας, αφού όπως αναφέρει αυτή η ενέργεια στηρίχθηκε σε παλαιότερη ενημέρωση και δεν αντανακλά στα νέα βελτιωμένα δεδομένα. Η απόφαση είχε ως αποτέλεσμα να «θορυβηθούν» οι παγκόσμιες αγορές και οι επενδυτές να απαιτήσουν μεγαλύτερες αποδόσεις για να συνεχίσουν να αγοράζουν το αμερικανικό χρέος. Πάντως, αξίζει να σημειωθεί ότι η υποβάθμιση δεν είχε το αποτέλεσμα που είχε προκαλέσει αντίστοιχη κίνηση των S&P το 2011 οπότε και οι αγορές κατέγραψαν βίαιη αντίδραση.

Στενή παρακολούθηση

Η αλλαγή στάσης του νέου οικονομικού επιτελείου στην Τουρκία προκαλεί το ενδιαφέρον των επενδυτών. Τα βλέμματα όλων είναι στραμμένα στον νέο υπουργό Οικονομικών και την νέα επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας. Οι δύο διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων δημιουργούν προσδοκίες ότι η οικονομική λογική έχει επιστρέψει στην χώρα. Ήδη, το χρηματιστήριο της Κωνσταντινούπολης αποτιμά θετικά τις εξελίξεις και καταγράφει 55% αύξηση από τα χαμηλά του Μαΐου. Μέχρι στιγμής οι ξένες επενδύσεις είναι επιφυλακτικές, όμως η δυναμική είναι εκεί και απομένει να αποδειχθεί στην πράξη.