Στις 11 το πρωί στο Τελ Αβίβ αναμένεται να υπογραφεί μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ η συμφωνία που θα δώσει σάρκα και οστά στην «Ασπίδα του Αχιλλέα», το πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας προηγμένης τεχνολογίας που αναμένεται να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητες των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα συνδυάζει ισραηλινά συστήματα αεράμυνας, που απέδειξαν την αποτελεσματικότητά τους επί του πεδίου, τόσο πριν όσο και μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Θα παραδοθεί στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις σταδιακά, αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία σε 35 μήνες και η ελληνική συμμετοχή στη διαδικασία παραγωγής και εγκατάστασης θα αντιστοιχεί στο 25% του έργου.

Οπως αναφέρουν πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας, τις προηγούμενες ημέρες διευθετήθηκαν κάποιες λεπτομέρειες που είχαν απομείνει να αποσαφηνιστούν και αφορούσαν την εξασφάλιση ελληνικής συμμετοχής κατά 25% στο έργο και την εκχώρηση του πηγαίου κώδικα, ώστε να έχουν οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις τον έλεγχο του λογισμικού που «τρέχει» τα ηλεκτρονικά υποσυστήματα του αντιαεροπορικού θόλου.

Το κόστος της «Ασπίδας του Αχιλλέα» θα αγγίξει τα 3,1 δισ. ευρώ. Οι ελληνικές εταιρείες που θα συμμετάσχουν –συνολικά δώδεκα (Metlen, Scytalys, ΕΑΣ, ΔΕΗ, ΕΑΒ, Prisma, Eyeonix, UniSystems, Sthenos κ.ά.)– θα αναλάβουν έργο που υπερβαίνει τα 700 εκατ. ευρώ.

Η δομή της «Ασπίδας του Αχιλλέα» αφορά τη συνδυαστική λειτουργία υφισταμένων συστημάτων, όπως τα αντιαεροπορικά Patriot και drones που είναι ήδη εγκατεστημένα σε στρατιωτικές υποδομές σε νησιά και στην ηπειρωτική χώρα, και αντιαεροπoρικών συστημάτων ισραηλινής κατασκευής. Πρόκειται για τα αυτοκινούμενα αντιαεροπορικά μικρού βεληνεκούς Spyder της Rafael, τα Barak MX της ΙΑΙ για την κατάρριψη απειλών μέσου βεληνεκούς και το David’s Sling (ΙΑΙ) για την αναχαίτιση βαλλιστικών και άλλων πυραύλων μακράς εμβeλείας.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα λειτουργεί με λογισμικό που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη και μέσω αυτού θα γίνονται ο εντοπισμός πιθανών απειλών, η κατηγοριοποίησή τους και η επιλογή του βέλτιστου τρόπου και μέσου κατάρριψης. Το λογισμικό θα διασυνδεθεί με τα υποσυστήματα της αντιαεροπορικής ασπίδας, που κατά περίπτωση αφορούν την αντιβαλλιστική προστασία, την αντιμετώπιση drones και την αντιαεροπορική θωράκιση.

Θα αξιολογεί τα δεδομένα για κάθε δυνητική απειλή χωρίς την παρέμβαση ανθρώπινου παράγοντα και θα υποδεικνύει τον βέλτιστο τρόπο αντιμετώπισής της. Πρόκειται ουσιαστικά για τη μετάβαση των ελληνικών αμυντικών συστημάτων στη νέα εποχή αποτροπής απειλών, που ενσωματώνει τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Πρόκειται για ιδιαίτερα σημαντική παράμετρο, καθώς εκτιμάται ότι θα συνεισφέρει –εκτός όλων των άλλων– και στην εξοικονόμηση πόρων, με την επιλογή αντίδρασης ανάλογης της απειλής. Το αυξημένο κόστος στην αντιμετώπιση απειλών είναι μια εξίσωση με την οποία έχουν έρθει αντιμέτωπες οι ελληνικές Ενοπλες Δυνάμεις τα τελευταία χρόνια. Η Τουρκία προχωράει σε παραβάσεις και παραβιάσεις του ελληνικού εναερίου χώρου με πτήσεις μη επανδρωμένων ιπτάμενων οχημάτων (UAV) και drones. Η αναχαίτισή τους με μαχητικά αεροσκάφη συνεπάγεται δυσανάλογα υψηλό κόστος για την Πολεμική Αεροπορία. Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και τα σύγχρονα συστήματα που ενσωματώνει θα δώσουν απάντηση σε αυτήν τη δύσκολη εξίσωση.

Μια σημαντική παράμετρος της ολοκλήρωσης της συμφωνίας για την «Ασπίδα του Αχιλλέα» είναι ότι τα ισραηλινής κατασκευής συστήματα που ενσωματώνονται σε αυτήν έχουν ήδη ενσωματωθεί στον ισραηλινό Iron Dome απέναντι σε σειρά επιθέσεων, οπότε έχει δοκιμαστεί στην πράξη η δυνατότητα αποτροπής που διαθέτουν απέναντι σε από αέρος απειλές.

Σε κάθε περίπτωση, πηγές του υπουργείου Εθνικής Αμυνας τονίζουν ότι το περιβάλλον σύγχρονων απειλών έχει δείξει πόσο αναγκαία είναι η ύπαρξη και λειτουργία αποτελεσματικής αντιαεροπορικής θωράκισης, ιδιαίτερα με δεδομένες τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις και τις απειλές που αναδύονται στην ευρύτερη περιοχή.

Οπως αναφέρουν τα σχετικά δελτία Τύπου που εξέδωσαν τα υπουργεία Αμυνας των δύο χωρών, η σύμβαση θα υπογραφεί στην έδρα του ισραηλινού υπουργείου Άμυνας στο Τελ Αβίβ από στρατιωτικούς παράγοντες των δύο χωρών, χωρίς την παρουσία πολιτικών προσώπων.