Γράφουν οι Βασίλης Νέδος και Μανώλης Κωστίδης
Τη στρατηγική της κλιμάκωσης με στόχο τη διαρκή ανάδειξη του τουρκικού επιχειρήματος περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου εξυπηρετούν οι τελευταίες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν από το Αζερμπαϊτζάν. Οι δηλώσεις του κ. Φιντάν ότι η στρατιωτικοποίηση των νησιών αποτελεί «απειλή για την Τουρκία» πρακτικά συνιστούν προειδοποίηση ενόψει της επικείμενης επανεκκίνησης των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector) υπό γαλλική σημαία, κυρίως όμως για τις πολλαπλές εξοπλιστικές συμφωνίες με το Ισραήλ, που θα φέρουν όπλα ισραηλινής τεχνολογίας σε αρκετά νησιά. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα πρόσφατα υπέγραψε με το Ισραήλ τη συμφωνία για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ενώ εντός του 2027 θα αρχίσουν να φτάνουν και οι πρώτοι εκτοξευτήρες των συστημάτων PULS, με δυνατότητα πυραυλικών πληγμάτων ακριβείας. Η ρητορική κλιμάκωσης του κ. Φιντάν για την Ελλάδα καταγράφεται ενώ η Μέση Ανατολή και άλλα, πολύ κρισιμότερα για την Τουρκία, μέτωπα παραμένουν ανοιχτά.
«Ο χαρακτηρισμός της αμυντικής θωράκισης ελληνικού εδάφους ως “απειλής” είναι όχι μόνον αστήρικτος αλλά και οξύμωρος», ανέφερε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ
Στις δηλώσεις του κ. Φιντάν το υπουργείο Εξωτερικών απάντησε χθες το βράδυ. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Παναγιώτης Γιαννακούλιας σημείωσε ότι «ισχυρισμοί περί δήθεν εργαλειοποίησης της Ελλάδας με σκοπό την αποσταθεροποίηση της περιοχής ουδεμία σχέση έχουν με την πραγματικότητα», ενώ πρόσθεσε πως «η Ελλάδα διασφαλίζει, όπως κάθε χώρα, την άμυνα και την ασφάλεια του συνόλου της επικράτειάς της». Σύμφωνα με τον κ. Γιαννακούλια, «οι επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο διεθνές δίκαιο και έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί κατηγορηματικά στο σύνολό τους». Σημειώνεται ακόμα ότι το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου είναι σαφώς καθορισμένο από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες, ενώ η Ελλάδα «ως κυρίαρχο κράτος δικαιούται πλήρως να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμά της σε νόμιμη άμυνα». Επιπλέον, υπογραμμίζεται ότι «ο χαρακτηρισμός της αμυντικής θωράκισης ελληνικού εδάφους ως “απειλής” είναι όχι μόνον αστήρικτος αλλά και οξύμωρος, όταν, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου, η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος».
Νωρίτερα, ο κ. Φιντάν σε συνομιλία του με τους δημοσιογράφους που τον ακολούθησαν στο ταξίδι του στη Συρία, υπονοώντας τις σχέσεις της ελληνικής κυβέρνησης με το Ισραήλ, ανέφερε πως δεν επιθυμεί «η Ελλάδα να γίνει παιχνίδι στα χέρια εκείνων που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την παρασύρουν στο χάος». Oπως είπε, στην Τουρκία «έχουμε πολύ σοβαρή ευαισθησία σχετικά με τη στρατιωτικοποίηση ορισμένων νησιών. Το γνωρίζουν αυτό, το έχουμε μεταφέρει. Ειδικά, η στρατιωτικοποίηση νησιών με καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης αποτελεί απειλή για εμάς». Ο κ. Φιντάν σημείωσε, επίσης, ότι η Ελλάδα προβαίνει σε ορισμένες προσπάθειες «που αντιβαίνουν στις συμβατικές της υποχρεώσεις όσον αφορά στα νησιά που έχουν τεθεί υπό αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς και των οποίων το καθεστώς πρέπει να διατηρηθεί πέραν αμφισβήτησης». Περιέγραψε δε το ζήτημα της «στρατιωτικοποίησης», όπως είπε, των νησιών ως θέμα που υφίσταται από τη δεκαετία του 1960 «και αποτελεί μια σημαντική διάσταση των αλληλένδετων ζητημάτων του Αιγαίου». Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας κάλεσε, ακόμα, την Ελλάδα «να εκπληρώσει τις απαιτήσεις των συμβατικών υποχρεώσεων με πιο ώριμο τρόπο, σύμφωνα με το πνεύ-μα της συμμαχίας» (του ΝΑΤΟ).
Μητσοτάκης – Ερντογάν
Στη Νέα Υόρκη χωρίς ραντεβού στην ατζέντα
Του Βασίλη Νέδου
Μέχρι και αργά χθες το βράδυ δεν είχε προγραμματιστεί κάποιο ραντεβού του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρόεδρο της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, την ερχόμενη εβδομάδα. Αυτού του είδους οι συναντήσεις είθισται να προγραμματίζονται την τελευταία στιγμή, καθώς στη Νέα Υόρκη ταξιδεύουν εκατοντάδες ηγέτες. Υπενθυμίζεται το περυσινό παράδειγμα, που οδήγησε, τελικά, στην ακύρωση της συνάντησης των δύο ηγετών, αφού ο κ. Ερντογάν παρακάθισε σε τραπέζι που είχε διοργανώσει ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με τη συμμετοχή της Τουρκίας και αραβικών κρατών. Η περυσινή εμπειρία κάνει το Μέγαρο Μαξίμου αρκετά πιο επιφυλακτικό σε ανακοινώσεις συναντήσεων, μιας και οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν διανύουν και τη θετικότερη φάση τους τα τελευταία τριάμισι χρόνια. Η τρέχουσα συγκυρία στις ελληνοτουρκικές σχέσεις είναι «επιβαρυμένη», ειδικά καθώς από την Αγκυρα πλέον εκτοξεύονται ευθείες απειλές με αφορμή ζητήματα όπως η εντεινόμενη συνεργασία με το Ισραήλ στους εξοπλισμούς, αλλά και η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στο Αιγαίο Πέλαγος και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντιστοίχως, δεν έχει προγραμματιστεί κάποια συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον ομόλογό του Χακάν Φιντάν, παρά τις επαφές που υπάρχουν για το ενδεχόμενο μεταξύ Αθηνών και Αγκυρας. Ο κ. Γεραπετρίτης, πάντως, θα μεταβεί πρώτα στο Τορόντο, προκειμένου να παραστεί στην ενθρόνιση του νέου αρχιεπισκόπου Καναδά κ. Αποστόλου. Στον Καναδά θα μεταβεί (από τις ΗΠΑ όπου βρίσκεται τις τελευταίες ημέρες) και η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, ενώ στην ενθρόνιση θα είναι παρούσα και η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη.
