Ο29χρονος Στάθης Ευαγγέλου ψαρεύει στα νερά της Αστυπάλαιας από 9 ετών. Εδώ και περίπου τρία χρόνια, όμως, κάθε μέρα έρχεται αντιμέτωπος με έναν θαλάσσιο εχθρό: τον λαγοκέφαλο. «Βγάζουμε 100 με 200 κομμάτια τη μέρα», λέει στην «Κ». «Μας σκίζουν τα δίχτυα, μας καταστρέφουν τα εργαλεία, τρώνε τα ψάρια που πρέπει να πουλήσουμε, κι άλλες φορές τους επιτίθενται στον βυθό πριν ακόμη τα πιάσουμε», αναφέρει. Απαριθμεί ορισμένα σημεία του νησιού των Δωδεκανήσων που αυτή την εποχή είναι γεμάτα με λαγοκέφαλους, τον λεσσεψιανό μετανάστη που πέρασε από την Ερυθρά Θάλασσα στην Ανατολική Μεσόγειο και καταγράφεται στην Ελλάδα τουλάχιστον από το 2005 και μετά. «Στο Λιβάδι, στον Αγιο Κωνσταντίνο, στο Στενό έχει πολλές χιλιάδες – πριν από 10 μέρες έπιασα 100 λαγοκέφαλους σε 50 μέτρα απόσταση», συμπληρώνει.

Σύμφωνα με χθεσινή ανακοίνωση του Ελληνικού Κέντρου Θαλασσίων Ερευνών, ο λαγοκέφαλος έχει αρνητικές επιπτώσεις στα οικοσυστήματα γιατί καταστρέφει τα αλιευτικά εργαλεία των ψαράδων και τρώει πολύτιμα αλιεύματα. Ταυτόχρονα, οι ιστοί του περιέχουν την τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη για την οποία, όπως λέει το ΕΛΚΕΘΕ, δεν υπάρχει γνωστό αντίδοτο. «Η κατανάλωσή της μπορεί να αποβεί ακόμη και μοιραία. Λόγω αυτού, και της σχετικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας, το συγκεκριμένο είδος και τα συγγενικά του απαγορεύεται να χρησιμοποιηθούν για ανθρώπινη κατανάλωση», τονίζει το ΕΛΚΕΘΕ.

Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σε συμφωνία με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, έχει καταρτίσει σχέδιο πρότασης για ένα πιλοτικό πρόγραμμα –βασισμένο στο αντίστοιχο της Κύπρου– για στοχευμένη, επιδοτούμενη εξαλίευση λαγοκέφαλων από παράκτιους αλιείς, σε περιοχές με μεγάλη αφθονία αυτών των ψαριών, αναφέρει το ΕΛΚΕΘΕ. Το συγκεκριμένο σχέδιο έχει σταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για διαπραγμάτευση και έγκριση. Επιπλέον, χθες πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, αλλά δεν ελήφθη οριστική απόφαση.

Τι λένε οι ψαράδες για τον ανεπιθύμητο λαγοκέφαλο που μετανάστευσε από την Ερυθρά Θάλασσα – Ανακοίνωση του ΕΛΚΕΘΕ για τις επιπτώσεις στα οικοσυστήματα.

Ο Στάθης Ευαγγέλου πάντως συμφωνεί με την πρόταση. «Να μας δώσουν κάτι για να φτιάξουμε τα κατάλληλα εργαλεία για να τους εξοντώσουμε». Τα δελφίνια και οι φώκιες προκαλούν ακόμη μεγαλύτερες ζημιές, λέει. «Αλλά αυτά τα αγαπάμε. Τους λαγοκέφαλους θέλουμε να τους εξοντώσουμε», τονίζει, «θέλουμε να φύγουν». Κι άλλοι ψαράδες νιώθουν έτσι. Με πρωτοβουλία του ψαρά Μιχάλη Καρποδίνη στη Ρόδο, σήμερα ξεκινάει κυνήγι λαγοκέφαλου με στόχο τις καθαρές θάλασσες. Ο «1ος Πανελλήνιος Ανοιχτός Διαγωνισμός Αλιείας Λαγοκέφαλου» θα λήξει στις 30 Αυγούστου.

Οσοι ψαράδες μιλούν στην «Κ» συμφωνούν με το υπουργικό σχέδιο για τη στοχευμένη, επιδοτούμενη εξαλίευση του τοξικού ψαριού. «Εχουν ρημάξει τα χταπόδια, τα πιάνουν στα δίχτυα και τα κόβουν κι αυτά, κάνουν μεγάλη ζημιά», αναφέρει ο Νικόλας Σκλάβος, 60χρονος ψαράς από τους Φούρνους Ικαρίας. Σύμφωνα με τον Γιάννη Μπουντούκο, αλιέα από τον Βόλο, ο οποίος κατά βάσιν ψαρεύει στις Σποράδες, το συγκεκριμένο ψάρι το συναντάνε περισσότερο στη νότια πλευρά της χώρας. «Από τη μέση της Ελλάδας και πάνω δεν είναι ακόμη τόσο έντονο, έχει φτάσει Κρήτη και Δωδεκάνησα και ανεβαίνει», συμπληρώνει.

Παρότι δεν το θεωρεί τόσο επικίνδυνο όσο ακούγεται –«δεν είναι και πιράνχας», λέει–, αυτό το ψάρι δεν έχει θηρευτές. «Γ’ αυτό αναπαράγεται ανεξέλεγκτα και πράγματι πρέπει να επιδοτηθεί η στοχευμένη εξαλίευσή του», σχολιάζει στην «Κ». Κατά το ΕΛΚΕΘΕ, δηλητηρίαση από λαγοκέφαλο έχει καταγραφεί μόνο μία φορά στην Ελλάδα. «Σε περιστατικό που αφορούσε την κατανάλωση του ψαριού από πέντε αλλοδαπούς ναυτικούς που δεν γνώριζαν το είδος, ενώ μέχρι σήμερα δεν υπάρχει κανένας καταγεγραμμένος θάνατος από βρώση λαγοκέφαλου στη χώρα μας», σημειώνει το Κέντρο. Τονίζει, παράλληλα, ότι προς το παρόν δεν υπάρχει στη χώρα κάποιο προκαθορισμένο, κεντρικό και επίσημο σύστημα καταγραφής περιστατικών που σχετίζονται με επιθέσεις ή δηλητηρίαση από κατανάλωση λαγοκέφαλου στην Ελλάδα. «Ούτε, από όσα γνωρίζουμε, σε κάποια άλλη μεσογειακή χώρα», συμπληρώνουν, «έτσι δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν αρκετά, αξιόπιστα δεδομένα σχετικά με ανάλογα περιστατικά. Ως ΕΛΚΕΘΕ έχουμε ενημερωθεί μόνο για ένα περιστατικό επίθεσης σε λουόμενη στην Κρήτη το 2022».