Με την απαγγελία των κατηγοριών από την εισαγγελέα του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων Λάρισας ολοκληρώθηκε η σημερινή συνεδρίαση της δίκης για το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη με την επόμενη δικάσιμο πλέον να είναι στις 7 Σεπτεμβρίου.
Η επανέναρξη της δίκης μετά την διακοπή του Αυγούστου αναμένεται να σηματοδοτήσει και την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας με τις καταθέσεις των πρώτων μαρτύρων. Οπως ανακοίνωσε η πρόεδρος, οι πρώτοι μάρτυρες υποστήριξης της κατηγορίας είναι η οικογένεια του μηχανοδηγού της επιβατικής αμαξοστοιχίας, ενός εκ τω 57 θυμάτων, Γιώργου Κουτσούμπα.
Αρχικά όμως στις 7 Σεπτεμβρίου θα τοποθετηθούν οι κατηγορούμενοι και θα γνωστοποιηθούν οι μάρτυρες του κατηγορητηρίου, των μαρτύρων που πρότεινε η υποστήριξη της κατηγορίας και των μαρτύρων που πρότεινε η πλευρά της υπεράσπισης των κατηγορουμένων
Σήμερα η εισαγγελέας απήγγειλε τις κατηγορίες για τις οποίες παραπέμφθηκαν συνολικά 36 άτομα με τους 33 να διώκονται σε βαθμό κακουργήματος για το αδίκημα της διατάραξης της ασφάλειας των συγκοινωνιών.
Βασικό στοιχείο για την κακουργηματική τους δίωξη είναι ότι γνώριζαν για τα κενά στα συστήματα ασφαλείας στο επίδικο τμήμα του σιδηροδρομικού δικτύου Λάρισα-Νέοι Πόροι, δηλαδή ότι από το 2019 ήταν εκτός λειτουργίας η σηματοδότηση και η Τηλεδιοίκηση και κατα συνέπεια και το σύστημα αυτόματης πέδησης ETCS ενώ από το 2018 λειτουργούσε ελλειπώς το σύστημα ραδιοεπικοινωνίας GSM-R
Οι 36 κατηγορούμενοι είναι ο σταθμάρχης της βραδινής βάρδιας και οι συνάδελφοι του στην απογευματινή βάρδια την 28η Φεβρουαρίου του 2023, ο Προϊστάμενος του Τμήματος Επιθεώρησης Λάρισας της Υπηρεσίας Υποστήριξης Κυκλοφορίας Κεντρικής και Νοτίου Ελλάδας της Διεύθυνσης Κυκλοφορίας του ΟΣΕ, και δέκα στελέχη του ΟΣΕ όπως πρώην πρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι του Οργανισμού, Διευθυντές Διευθύνσεων Σιδηροδρομικών Συστημάτων και Γενικοί Διευθυντές Γενικής Διεύθυνσης Δικτύου.
Από την ΕΡΓΟΣΕ κατηγορούμενοι είναι 16 πρώην και νυν στελέχη από το 2016 μέχρι την ημέρα της σύγκρουσης και συγκεκριμένα τρεις πρώην πρόεδροι, αντιπρόεδροι και διευθύνοντες σύμβουλοι ένας Διευθυντής Εργων, δύο Προϊστάμενοι Διεύθυνσης Εργων, επιβλέποντες μηχανικοί και επιβλέποντες σιδηροδρομικών συστημάτων, ενώ από την Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων παραπέμφθηκε η πρώην πρόεδρος και από το υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών ένας πρώην αναπληρωτής Προϊστάμενος της Γενικής Διεύθυνσης Μεταφορών και η τότε Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Σιδηροδρομικών Μεταφορών.
Επίσης κατηγορούμενοι είναι δύο στελέχη της Hellenic Train, o τότε Διευθύνων Σύμβουλος και ο Τεχνικός Διευθυντής, και μια υπάλληλος του ΟΣΕ, μέλος της επιτροπής μετατάξεων του οργανισμού.
Οι παραλείψεις που τους αποδίδονται έχουν να κάνουν με διαφορετικά στοιχεία λειτουργίας του σιδηροδρόμου όπως την μη υλοποίηση της σύμβασης 717, την εποπτεία του σιδηροδρομικού δικτύου, την μετάταξη του σταθμάρχη, την λειτουργία στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λάρισας το βράδυ της 28ης Φεβρουαρίου και την έλλειψη μέτρων ασφαλείας στο επίδικο κομμάτι της σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισα – Νέοι Πόροι.
Στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Λάρισας
Η πρώτη τετράδα των κατηγορουμένων, και αυτοί για τους οποίους το Ελληνικό Δημόσιο δήλωσε παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας, είναι οι τρεις σταθμάρχες βραδινής-απογευματινής βάρδιας και ο προϊστάμενος επιθεώρησης του ΟΣΕ. Ο σταθμάρχης της βραδινής βάρδιας που έστειλε την επιβατική αμαξοστοιχία σε τροχιά καθόδου αντί για τροχιά ανόδου με αποτέλεσμα να συγκρουστεί μετωπικά με την επερχόμενη εμπορική αμαξοστοιχία, κατηγορείται ότι δεν προέβη σε αυτόματη χάραξη της κυκλοφορίας και δεν ρύθμισε σωστά χειροκίνητα την κυκλοφορία ενώ μετά την αναχώρηση της επιβατικής δεν έλεγξε τον τοπικό πίνακα χειρισμού για να βεβαιωθεί ότι η αμαξοστοιχία κινείται στην γραμμή ανόδου.
Οι συνάδελφοι του στην απογευματινή βάρδια κατηγορούνται ότι αποχώρησαν πριν την λήξη του ωραρίου τους στις 23.00 αφήνοντας μόνο του τον σταθμάρχη να ρυθμίσει την κυκλοφορία.
Ο επιθεωρητής κατηγορείται ότι όρισε ως μόνο σταθμάρχη βραδινής βάρδιας τον πρώτο κατηγορούμενο και ενώ γνώριζε ότι ο τελευταίος δεν είχε αποκτήσει την δέουσα και προσήκουσα εμπειρία.
Η ανάταξη του δικτύου, ο δεύτερος σταθμάρχης και η εγκύκλιος βραδυπορίας
Η εισαγγελέας στη συνέχεια προχώρησε στην απαγγελία κατηγοριών για τα δέκα στελέχη του ΟΣΕ. Μεταξύ των παραλείψεων που τους αποδίδονται κατά περίπτωση είναι ότι παρέλειψαν να επιβλέψουν, να συντηρήσουν, να ανατάξουν και να αποκαταστήσουν βλάβες στο επίδικο τμήμα του σιδηροδρομικού δικτύου, δεν μερίμνησαν και παρέλειψαν για τον ορισμό δύο σταθμαρχών στην βραδινή βάρδια του Σιδηροδρομικού Σταθμού Λάρισας και δεν επέβαλαν τον περιορισμό της ταχύτητας των αμαξοστοιχιών στο επίδικο τμήμα με την επιβολή εγκυκλίου βραδυπορίας.
Επίσης δεν εισηγήθηκαν στον υπουργό Μεταφορών και Υποδομών και στην ΡΑΣ την επιβολή Νέου Εθνικού Κανόνα ασφάλειας ως αναγκαίου προσωρινού – επείγοντος προληπτικού μέτρου αμέσου εφαρμογής.
Η Σύμβαση 717
Η Σύμβαση 717 υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2014 μεταξύ της ΕΡΓΟΣΕ και της αναδόχου κοινοπραξίας και είχε ως αντικείμενο την «Ανάταξη και Αναβάθμιση του συστήματος Σηματοδότησης- Τηλεδιοίκησης και Αντικατάστασης 70 Αλλαγών Τροχιάς σε Εντοπισμένα Τμήματα του Άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας (πλην τμήματος Τιθορέα – Δομοκός)» με ορίζοντα υλοποίησης τους 24 μήνες δηλαδή το 2016.
Βασικό αντικείμενο των παραλείψεων που αποδίδονται στα στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ είναι οι εφτά παρατάσεις και η μια συμπληρωματική σύμβαση που υπέγραψαν για την ολοκλήρωση του έργου με αποτέλεσμα όταν σημειώθηκε το πολύνεκρο δυστύχημα να μην είχε ολοκληρωθεί ακόμα η Σύμβαση για το επίδικο τμήμα του σιδηροδρόμου και κατά συνέπεια να ήταν εκτός λειτουργίας τα συστήματα σηματοδότησης και Τηλεδιοίκησης.
Ο εποπτικός ρόλος της ΡΑΣ και του υπουργείου Μεταφορών
Στο επόμενο επίπεδο ευθυνών ανήκουν οι εποπτικοί φορείς του σιδηροδρόμου δηλαδή η ΡΑΣ και το υπουργείο Μεταφορών.
Για την προεδρο της ΡΑΣ η εισαγγελέας ανέφερε πως δεν προέβη μεταξύ άλλων σε έλεγχο-έρευνα, επιθεώρηση και επίβλεψη του Διαχειριστή της Σιδηροδρομικής Υποδομής δηλαδή του ΟΣΕ ως προς την μη αποκατάσταση της λειτουργίας της Τηλεδιοίκησης στη Λάρισα, δεν προέβη σε συστάσεις και υποδείξεις του ΟΣΕ για την συντήρηση και την ανάταξη των βλαβών της Τηλεδιοίκησης και εν τέλει στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων για την παράλειψη αυτή.
Επίσης δεν μερίμνησε για την έγκυρη πιστοποίηση του συστήματος GSM-R και δεν μερίμνησε και παρέλειψε να επιβάλλει κανονιστικά στον ΟΣΕ με οδηγίες, συστάσεις, επιθεώρηση και εποπτεία τον περιορισμό της ταχύτητας των αμαξοστοιχιών με τη επιβολή εγκυκλίου βραδυπορίας, και τον ορισμό δεύτερου σταθμάρχη στην βραδινή βάρδια.
Αντίστοιχες είναι οι παραλείψεις και των στελεχών του υπουργείου με τη διαφορά πως επιπλέον κατηγορούνται ότι δεν προέβησαν σε ανάλογες συστάσεις και υπομνήσεις προς την πρόεδρο της ΡΑΣ.
Το σύστημα GSM-R και η Hellenic Train
Τα δύο στελέχη της Hellenic Train κατηγορούνται σε βαθμό πλημμελήματος για την μη πλήρη λειτουργία του GSM-R, το οποίο αποτελεί σύστημα συνεχούς και αξιόπιστης ραδιοεπικοινωνίας μεταξύ σταθμαρχών, μηχανοδηγών ρυθμιστών κυκλοφορίας κτλ και το οποίο επιτρέπει την πλήρη, συνεχή και ασφαλή επικοινωνία χωρίς κανένα περιορισμό. Ωστόσο τα στελέχη της εταιρίας σύμφωνα με την κατηγορία που τους αποδίδεται δεν μερίμνησαν για την πλήρη λειτουργία του συστήματος αυτού με συνέπεια να μην είναι δυνατής η ασφαλής, συνεχής και χωρίς κενά επικοινωνία των μηχανοδηγών των αμαξοστοιχιών.
Η μετάταξη του σταθμάρχη
Η εισαγγελέας ολοκλήρωσε την απαγγελία της κατηγορίας με τους κατηγορούμενους για την μετάταξη του σταθμάρχη βραδινής βάρδιας δηλαδή των δύο μελών της επιτροπής μετάταξης του ΟΣΕ και τον τότε πρόεδρο του ΟΣΕ που υπέγραψε την μετάταξη του το 2022.
Οι κατηγορίες που τους αποδίδονται είναι πλημμεληματικού χαρακτήρα για την παράβαση καθήκοντος και αφορούν την έγκριση της μετάταξης του σταθμάρχη ενώ γνώριζαν ότι δεν πληρούσε το όριο ηλικίας και δεν ήταν ειδικός στον τομέα μεταφορών και οδικής ασφάλειας.
«Τίποτα δεν αναφέρεται για τη φωτιά»
Η σημερινή συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με ένταση καθώς συγγενείς θυμάτων που βρίσκονταν στο ακροατήριο διαμαρτυρήθηκαν για την απουσία από το κατηγορητήριο αδικημάτων που σχετίζονται με τη φωτιά που ακολούθησε της σύγκρουσης των αμαξοστοιχιών αλλά και για την απουσία των κατηγορουμένων από τη δίκη.
«Οι κατηγορούμενοι συνεχίζουν τις διακοπές τους. Γιατί να μην εδώ οι κατηγορούμενοι να ακούσουν τα ονόματά τους;» ανέφερε ο Χρήστος Τηλκεριδης πατέρας θύματος ενώ η Κανέλλα Ανδρεάδου που έχασε την κόρη της στα Τέμπη φώναξε: «Η Hellenic Train είχε κινούμενα φέρετρα. Ζωντανά κάηκαν τα παιδιά μας. Θα πέσουν όλοι στα μαλακά».
Να σημειωθεί πως πέντε είναι τα αδικήματα για τα οποία κατηγορούνται κατά περίπτωση οι 36.
Για το κακούργημα της επικίνδυνης παρέμβασης στη συγκοινωνία μέσων σταθερής τροχιάς με ενδεχόμενο δόλο, με επικίνδυνες για την ασφάλεια της συγκοινωνίας πράξεις, από τις οποιες μπορούσε να προκύψει κοινός κίνδυνος για ξένα πράγματα και κίνδυνος για ανθρώπους και που είχε ως αποτέλεσμα:
α) τον θάνατο μεγάλου αριθμού ανθρώπων,
β) τη βαριά σωματική βλάβη περισσότερων ανθρώπων και
γ) τη σημαντική βλάβη σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας, τελεσθείσα και κατ’ εξακολούθηση και από κοινού κατηγορούνται 33 άτομα. Αδίκημα που επιφέρει ποινή μέχρι ισόβια κάθειρξη.
Για τα τρία πλημμελήματα της ανθρωποκτονίας από αμέλεια κατά συρροή, της βαριάς σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή και της απλής σωματικής βλάβης από αμέλεια από υπόχρεο κατά συρροή κατηγορούνται 35 άτομα. Για το πλημμέλημα της παράβασης καθήκοντος κατηγορούνται 3 άτομα.
