Στα ερωτήματα που συζητούνται αυτές τις ημέρες με αφορμή τη διαμάχη του Νίκου Καρβέλα και της Αννας Βίσση περιλαμβάνεται και το εάν μπορεί νομικά ένας δημιουργός να απαγορεύσει σε τραγουδιστή να ερμηνεύει τα τραγούδια του. Ο δικηγόρος Εμμανουήλ Ι. Γεωργακάκης, ειδικός στον τομέα των πνευματικών δικαιωμάτων, εξηγεί στην «Κ» ότι ο νομοθέτης αναγνωρίζει στον δημιουργό ορισμένα αποκλειστικά δικαιώματα επί του έργου του. «Ο χαρακτηρισμός τους ως αποκλειστικών σημαίνει ότι ο δικαιούχος διαθέτει την εξουσία να επιτρέπει ή να απαγορεύει σε τρίτους την πραγματοποίηση πράξης που εμπίπτει στο περιεχόμενό τους». Ο κ. Γεωργακάκης συμπληρώνει ότι η εξουσία αυτή αφορά και τη δημόσια εκτέλεση και την παρουσίαση του έργου στο κοινό: «Στον χώρο της μουσικής, οι εξουσίες του δημιουργού τού δίνουν τη δυνατότητα να απαγορεύσει, λ.χ., μια δημόσια εκτέλεση ή την παρουσίαση στο κοινό, όπως φερ’ ειπείν είναι κατανοητό ότι θα μπορούσε να απαγόρευε την αναπαραγωγή σε δίσκους. Μπορεί, πράγματι, ένας συνθέτης να απαγορεύσει να ερμηνευθεί κάποιο τραγούδι του σε συναυλία – είναι απόλυτο και αποκλειστικό δικαίωμά του».

Αναλύοντας τα δικαιώματα του ερμηνευτή, ο κ. Γεωργακάκης σημειώνει ότι έχει εξουσίες επί της εκτέλεσης του τραγουδιού, ιδίως εφόσον αυτή αποτυπώνεται νομίμως σε κάποιον υλικό φορέα, όπως ένας δίσκος, αλλά και κατά τη ραδιοτηλεοπτική μετάδοση της ερμηνείας. «Αυτό, ωστόσο, δεν του παρέχει οποιοδήποτε δικαίωμα αποκλειστικότητας πάνω στο ίδιο το έργο του συνθέτη –δηλαδή στο τραγούδι, στη σύνθεση ως πνευματική δημιουργία–, αλλά περιορίζεται μόνο στην ερμηνεία επί της συγκεκριμένης ηχογράφησης».

Και οι δύο καλλιτέχνες είναι μέλη του οργανισμού συλλογικής διαχείρισης μουσικών πνευματικών δικαιωμάτων Autodia, ο οποίος σε επικοινωνία μας ξεκαθάρισε εξ αρχής ότι «δεν εμπλέκεται στη μεταξύ τους διαμάχη, ούτε σε άλλες μεταξύ τους τυχόν συμφωνίες (ή ξεχωριστά συμβόλαια, τα λεγόμενα “overrides” με εταιρείες παραγωγής), τις οποίες δεν γνωρίζει». Ωστόσο, χθες, σύμφωνα με ανακοίνωση της συνηγόρου του κ. Καρβέλα (Αρχοντούλα Παπαπαναγιώτου), έγινε γνωστό ότι αν και παραμένει μέλος του οργανισμού, έχει ανακαλέσει από την Autodia την εξουσία δημόσιας εκτέλεσης του συνόλου των μουσικών έργων του μέσω ζωντανών ερμηνειών και εκτελέσεων (όπως μια συναυλία) από τις 30 Σεπτεμβρίου. Αυτό με απλά λόγια σημαίνει ότι ο ίδιος ο συνθέτης θα αποφασίζει εάν θα δώσει ή όχι άδεια στον οποιοδήποτε τραγουδιστή –προφανώς και στην Αννα Βίσση– για να ερμηνεύσει τα τραγούδια του.

Ως προς το θέμα της αμοιβής του δημιουργού από την επίμαχη συναυλία, η υπεύθυνη επικοινωνίας της Autodia Ηλιάννα Αντωνίου σημειώνει ότι με βάση το αμοιβολόγιο, η αμοιβή του κ. Καρβέλα ορίζεται στο 7% επί του εκπροσωπούμενου ρεπερτορίου των εσόδων της συναυλίας. «Επειδή όμως το τελικό ποσό δεν είναι εκ των προτέρων γνωστό, καταβλήθηκε προκαταβολή ύψους 250.000 ευρώ για την προσωρινή αδειοδότηση», λέει η κ. Αντωνίου και έτσι πραγματοποιήθηκε η επίμαχη συναυλία.

Οπως υπογράμμισε η κ. Αντωνίου, στη συναυλία το εκπροσωπούμενο ρεπερτόριο ανήκε στη συντριπτική πλειονότητα στον Νίκο Καρβέλα. Από το ποσό της προκαταβολής που αναλογεί στον δημιουργό παρακρατείται ένα 6% που είναι ο φόρος του κράτους και προμήθεια έως 20% για τα διαχειριστικά έξοδα του οργανισμού, με το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων να αποδίδεται σε εκείνον. Η τελική αμοιβή του δημιουργού, ωστόσο, θα καθοριστεί όταν ολοκληρωθεί η εκκαθάριση των συνολικών εσόδων από τα εισιτήρια της συναυλίας. Στο μεταξύ, όπως έγινε γνωστό, τα έσοδα και τα έξοδα της συναυλίας εξετάζονται από την ΑΑΔΕ.