Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει επεκτείνει σημαντικά τις αμερικανικές στρατιωτικές επιχειρήσεις σε πολλαπλά μέτωπα κατά τη δεύτερη θητεία του, με τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις να πραγματοποιούν επιχειρήσεις από τη Λατινική Αμερική έως τη Μέση Ανατολή και την Αφρική.

Η εξέλιξη αυτή θέτει υπό δοκιμασία το δόγμα «Πρώτα η Αμερική», καθώς η Ουάσιγκτον αυξάνει τη στρατιωτική της παρουσία στο εξωτερικό, παρά τη ρητορική κατά των μακροχρόνιων ξένων εμπλοκών, επισημαίνεται σε ανάλυση στο αμερικανικό ειδησεογραφικό δίκτυο Axios.

Ο καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Macalester College, Αντριου Λάθαμ, υποστηρίζει ότι ο Τραμπ αντιλαμβάνεται τη χρήση στρατιωτικής ισχύος διαφορετικά σε σχέση με την ηγεσία της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής της εποχής Μπους.

Οπως σημειώνει, στόχος δεν είναι η «αναμόρφωση άλλων κοινωνιών κατά το αμερικανικό πρότυπο», αλλά η αντιμετώπιση απειλών με τρόπο που παράγει άμεσα και ορατά αποτελέσματα. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πολιτική αντίληψη του Τραμπ βασίζεται στην ιδέα ότι «οι απειλές είναι προσωπικές, τα σύνορα έχουν σημασία, η αδυναμία προκαλεί περιφρόνηση και η ισχύς είναι χρήσιμη όταν παράγει απτό αποτέλεσμα».

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Αννα Κέλι, έχει δηλώσει ότι όλες οι ενέργειες του προέδρου έχουν ως γνώμονα την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ακολουθεί μία σύνοψη με τις στρατικωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ που βρίσκονται αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη στο εξωτερικό, καθώς και η εκτίμηση του Axios σχετικά με τις προκλήσεις για το δόγμα «Πρώτα η Αμερική».

Επιχειρήσεις στη Λατινική Αμερική

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, περίπου 207 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από αμερικανικά πλήγματα εναντίον σκαφών που φέρονται να συνδέονται με διακίνηση ναρκωτικών στην Καραϊβική και τον ανατολικό Ειρηνικό από τον Σεπτέμβριο του 2025.

Η United States Southern Command (SOUTHCOM) ανακοίνωσε χθες, Τετάρτη, ότι δύο άτομα σκοτώθηκαν σε επιχείρηση εναντίον σκάφους στον ανατολικό Ειρηνικό, τα οποία χαρακτήρισε «ναρκοτρομοκράτες». Αντίστοιχη επιχείρηση στην ίδια περιοχή το προηγούμενο Σαββατοκύριακο είχε ως αποτέλεσμα τρεις θανάτους.

Παράλληλα, τον Ιανουάριο αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν στο Καράκας τον πρόεδρο της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Ο Μαδούρο αντιμετωπίζει κατηγορίες, μεταξύ άλλων, για συνωμοσία σχετιζόμενη με ναρκοτρομοκρατία και κρατείται εν αναμονή δίκης στη Νέα Υόρκη.

Ταυτόχρονα, παρατηρείται ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας γύρω από την Κούβα, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ ασκεί πιέσεις για πολιτικές αλλαγές στο νησί, αν και σύμφωνα με το δημοσίευμα προτιμά ειρηνική μετάβαση.

Μέση Ανατολή

Η Μέση Ανατολή αποτελεί βασικό πεδίο στρατιωτικής δραστηριότητας της κυβέρνησης Τραμπ.

Μεταξύ των επιχειρήσεων που αναφέρονται περιλαμβάνονται:

• Αεροπορικές επιδρομές κατά των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη τον Μάρτιο του 2025.
• Εξουδετέρωση ηγετικού στελέχους του ISIS στο Ιράκ την ίδια περίοδο.
• Πλήγματα κατά στόχων του ISIS στη Συρία τον Δεκέμβριο.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν επίσης επιτεθεί δύο φορές στο Ιράν κατά τη δεύτερη θητεία Τραμπ. Τον Ιούνιο του 2025, ο Αμερικανός πρόεδρος διέταξε τη συμμετοχή των ΗΠΑ στις ισραηλινές επιθέσεις εναντίον ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων κατά τη διάρκεια μιας 12ήμερης σύγκρουσης.
• Ακολούθησαν νέες κοινές επιχειρήσεις ΗΠΑ και Ισραήλ τον Φεβρουάριο, ενώ η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον συμμάχων της Ουάσιγκτον στη Μέση Ανατολή. Εκτοτε, οι δύο πλευρές έχουν συγκρουστεί και στα Στενά του Ορμούζ, ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της κρίσης.

Αφρική

Η Σομαλία ήταν η πρώτη χώρα όπου οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν στρατιωτικό πλήγμα μετά την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία. Οι επιχειρήσεις συνεχίζονται, με τουλάχιστον 63 κοινές αεροπορικές επιδρομές κατά στόχων του ISIS και της al-Shabaab μέσα στο 2026.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες συνεργάζονται με τη Νιγηρία σε επιχειρήσεις κατά του ISIS. Ο Τραμπ έχει επικαλεστεί τις διώξεις χριστιανών στη χώρα ως αιτιολόγηση για τις επιχειρήσεις, αν και Νιγηριανοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι εξτρεμιστικές οργανώσεις επιτίθενται επίσης σε μουσουλμανικούς πληθυσμούς.

Προκλήσεις

Σύμφωνα με τον Λάθαμ, ο Τραμπ εξελέγη υποσχόμενος να τερματίσει τους «ατέρμονους πολέμους», τις αποτυχημένες επιχειρήσεις κατοχής και τις προσπάθειες επιβολής δημοκρατικών προτύπων στο εξωτερικό.

Ωστόσο, όπως επισημαίνει, το δόγμα «Πρώτα η Αμερική» μπορεί ευκολότερα να δικαιολογήσει στοχευμένες στρατιωτικές ενέργειες εναντίον απειλών που σχετίζονται με τα ναρκωτικά, την τρομοκρατία ή το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η μεγαλύτερη πρόκληση, προσθέτει, εμφανίζεται όταν ένα μεμονωμένο πλήγμα μετατρέπεται σε μακροχρόνια στρατιωτική εκστρατεία.

«Το “Πρώτα η Αμερική” μπορεί να δικαιολογήσει σύντομη και αποφασιστική χρήση βίας. Δυσκολεύεται πολύ περισσότερο να δικαιολογήσει μια παρατεταμένη εμπλοκή χωρίς σαφή κατάληξη», καταλήγει.

Πηγή: Axios