REUTERS, A.P.
Υπό δοκιμασία τέθηκε για ακόμη μία φορά η εύθραυστη εκεχειρία ΗΠΑ – Ιράν ύστερα από τα νέα αμερικανικά πλήγματα γύρω από το ιρανικό λιμάνι Μπαντάρ Αμπάς, στο νότιο τμήμα της χώρας. Αδιευκρίνιστο παρέμενε μέχρι χθες το βράδυ το κατά πόσον οι ενέργειες του αμερικανικού στρατού θα επηρεάσουν τις διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών για οριστική κατάπαυση του πυρός, με την Ουάσιγκτον να εκτιμά τώρα ότι θα υπάρξει καθυστέρηση κάποιων ημερών, διατηρώντας ωστόσο προσδοκίες για θετική κατάληξη.
«Οι ΗΠΑ διέπραξαν κατάφωρη παραβίαση της εκεχειρίας στην επαρχία Χορμοζάν τις τελευταίες 48 ώρες», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ιρανικό ΥΠΕΞ, κάνοντας λόγο για ένδειξη «κακής πίστης και αφερεγγυότητας» από την Ουάσιγκτον. «Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν δεν θα αφήσει καμία επιθετική ενέργεια αναπάντητη», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση.
Τις πρώτες πρωινές ώρες της Τρίτης, η κεντρική διοίκηση του αμερικανικού στρατού (CENTCOM) ανακοίνωσε ότι είχε πλήξει ιρανικά πλοιάρια που τοποθετούσαν νάρκες και εκτοξευτήρες πυραύλων γύρω από το Μπαντάρ Αμπάς, σημαντικό λιμάνι που φιλοξενεί ναυτική βάση του Ιράν, κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Ο εκπρόσωπος της CENTCOM, λοχαγός Τιμ Χόκινς, έκανε λόγο για αμυντικά, προληπτικά πλήγματα, χωρίς να αναφέρει προηγούμενη επίθεση των ιρανικών δυνάμεων. Οι Φρουροί της Επανάστασης, επίλεκτο στρατιωτικό σώμα του Ιράν, ανακοίνωσαν ότι κατέρριψαν ένα αμερικανικό drone και άνοιξαν πυρ εναντίον ενός μαχητικού αεροσκάφους F-35, χωρίς να διευκρινίσουν πότε και υπό ποιες συνθήκες έλαβαν χώρα αυτές οι εχθροπραξίες.
Επεισόδια
Η εύθραυστη εκεχειρία, η οποία τέθηκε σε ισχύ στις 8 Απριλίου, δοκιμάστηκε και στις 6 Μαΐου, όταν υπήρξε ανταλλαγή πυρών ανάμεσα σε ταχύπλοα του ιρανικού ναυτικού και δύο αμερικανικά αντιτορπιλικά, χωρίς ωστόσο να δοθεί συνέχεια από τις εμπόλεμες πλευρές. Το νέο επεισόδιο έλαβε χώρα λίγες ώρες μετά την άφιξη του επικεφαλής των Ιρανών διαπραγματευτών Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ στην Ντόχα του Κατάρ, για τη συνέχιση των έμμεσων διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ. Τη Δευτέρα ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανιζόταν αισιόδοξος για την προοπτική των διαπραγματεύσεων, λέγοντας ότι εξελίσσονται «ωραία».
Μετά το χθεσινό επεισόδιο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε πιο συγκρατημένος, δηλώνοντας από την Ινδία, όπου βρισκόταν στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης: «Θα δούμε αν γίνει δυνατό να υπάρξει πρόοδος… Θα μας πάρει κάποιες μέρες». Εξέφρασε, πάντως, τη βεβαιότητα ότι «τα Στενά (του Ορμούζ) θα ανοίξουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο». Πολιτικοί αναλυτές απέδιδαν τα περιορισμένα πλήγματα που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ σε προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου να κατευνάσει τις αντιδράσεις μερίδας Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών εναντίον ενδεχόμενης συμφωνίας με το Ιράν, εμφανιζόμενος ότι λειτουργεί από θέση ισχύος. Στο ίδιο πνεύμα, ο Τραμπ δήλωσε το βράδυ της Δευτέρας ότι το ιρανικό απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου πρέπει να παραδοθεί «αμέσως» στις ΗΠΑ ή «ακόμη καλύτερα, να καταστραφεί επιτόπου, σε συντονισμό με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν».
Από την πλευρά του, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ κάλεσε τις κυβερνήσεις όλων των μουσουλμανικών κρατών της περιοχής να συνεργαστούν με την Τεχεράνη για την οικοδόμηση μιας νέας τάξης πραγμάτων. Τη Δευτέρα ο Τραμπ είχε αξιώσει από τα αραβικά κράτη της περιοχής και από το Πακιστάν να συνυπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ, αποκαθιστώντας ομαλές σχέσεις με το Ισραήλ, αλλά χθες ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών, Χαουάζα Ασίφ, απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο.
Την ένταση στην περιοχή τροφοδοτούν και οι νέες επιθέσεις του ισραηλινού στρατού εναντίον της Χεζμπολάχ στην κοιλάδα Μπεκάα και σε άλλες περιοχές του Λιβάνου. Χθες, το Ισραήλ διέταξε την εκκένωση της Ναμπατίγια, μιας από τις μεγαλύτερες πόλεις του νοτίου Λιβάνου. Τέλος, το ιρανικό πρακτορείο Fars ανέφερε ότι το τελευταίο σημείο σοβαρής διαφωνίας που μπλοκάρει την επίτευξη συμφωνίας αφορά την απελευθέρωση των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων. Η Τεχεράνη αξιώνει να αποδεσμευθούν περιουσιακά στοιχεία της ύψους τουλάχιστον 24 δισ. δολαρίων.
