Ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε σε κλειστή εκδήλωση στην Ουάσιγκτον ότι η διοίκηση Τραμπ απαιτεί οποιαδήποτε μελλοντική πυρηνική συμφωνία με το Ιράν να ισχύει επ’ αόριστον, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο και δύο ακόμη πηγές που επικαλείται το Axios.
Η τοποθέτηση έγινε δύο ημέρες πριν από τον νέο γύρο συνομιλιών για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, που έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί στη Γενεύη.
Η απαίτηση αυτή στοχεύει να καταργήσει τις ρήτρες χρονικού περιορισμού της συμφωνίας του 2015, που είχε συναφθεί επί προεδρίας Ομπάμα και την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε το 2018.
Βάσει εκείνης της συμφωνίας, οι περισσότεροι περιορισμοί στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα εξέπνεαν σταδιακά μεταξύ οκτώ και 25 ετών από την υπογραφή.
Το Ιράν είχε επίσης δεσμευτεί ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Σύμφωνα με τις πηγές, ο Γουίτκοφ ανέφερε σε δωρητές της AIPAC ότι η αμερικανική πλευρά «ξεκινά με την παραδοχή ότι δεν θα υπάρξει ρήτρα λήξης» και ότι η βασική της θέση είναι πως «πρέπει να συμπεριφέρεστε σωστά για το υπόλοιπο της ζωής σας».
Η κατάργηση των ρητρών λήξης θα ενίσχυε τη συμφωνία και θα διευκόλυνε τον Τραμπ να την παρουσιάσει στο εσωτερικό ως αναβαθμισμένη εκδοχή εκείνης του Ομπάμα.
Τα βασικά αγκάθια
Σύμφωνα με τον Γουίτκοφ, οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται σε δύο βασικά ζητήματα:
- Τη δυνατότητα του Ιράν να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός του.
- Την τύχη των υφιστάμενων αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
- Η απαίτηση της Τεχεράνης να διατηρήσει εμπλουτισμό στο εσωτερικό της χώρας θεωρείται ένα από τα κύρια εμπόδια. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο «συμβολικού» εμπλουτισμού, εφόσον διασφαλίζεται ότι δεν μπορεί να οδηγήσει σε ανάπτυξη πυρηνικού όπλου.
Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εάν επιτευχθεί συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα, η διοίκηση Τραμπ θα επιδιώξει στη συνέχεια συνομιλίες για το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα και τη στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις-πληρεξούσιους.
Σε μια τέτοια φάση, θα επιθυμούσε τη συμμετοχή και άλλων χωρών της περιοχής.
Πίεση και σκεπτικισμός
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι το Ιράν δέχεται πιέσεις από μεσολαβητές όπως το Ομάν, το Κατάρ, η Αίγυπτος και η Τουρκία να κινηθεί προς μια συμφωνία που θα αποτρέψει τον πόλεμο.
Ωστόσο, σε Ουάσιγκτον και Μέση Ανατολή παραμένει έντονος ο σκεπτικισμός για το κατά πόσον η Τεχεράνη είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί τα κριτήρια που έχει θέσει ο Τραμπ.
Ο Γουίτκοφ και ο σύμβουλος του προέδρου και γαμπρός του, Τζάρεντ Κούσνερ, αναμένεται να συναντηθούν στη Γενεύη με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί για να συζητήσουν αναλυτική πρόταση πυρηνικής συμφωνίας που έχει συντάξει η ιρανική πλευρά.
Πηγή με άμεση γνώση ανέφερε ότι η πολιτική ηγεσία στο Ιράν έχει εγκρίνει την πρόταση, χωρίς να είναι σαφές αν έχει ήδη διαβιβαστεί επισήμως στις ΗΠΑ.
Τελευταίο παράθυρο διπλωματίας;
Η συνάντηση στη Γενεύη θεωρείται πιθανόν η τελευταία ευκαιρία για διπλωματική πρόοδο. Το μήνυμα που θα μεταφέρουν οι Κούσνερ και Γουίτκοφ στον Τραμπ θα επηρεάσει καθοριστικά την απόφασή του είτε να συνεχίσει τις συνομιλίες είτε να εξετάσει στρατιωτική επιλογή.
Στην ομιλία του για την Κατάσταση του Eθνους, ο Τραμπ δήλωσε ότι προτιμά διπλωματική λύση, αλλά άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο χρήσης στρατιωτικών μέσων.
Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι «δεν μπορούμε να επιτρέψουμε στο πιο ακραίο και επικίνδυνο καθεστώς στον κόσμο να αποκτήσει πυρηνικά όπλα», προσθέτοντας ότι ο πρόεδρος θα επιδιώξει τον στόχο αυτό διπλωματικά, αλλά διαθέτει «και άλλα εργαλεία».
Από την πλευρά του, ο Αραγτσί δήλωσε σε συνέντευξη στο India Today ότι στόχος του στις συνομιλίες είναι η αποτροπή πολέμου και ότι στον προηγούμενο γύρο σημειώθηκε πρόοδος, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει βάση για μια συμφωνία.
Πηγή: Axios
