Η επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν έχει φέρει τον Κινέζο ηγέτη, Σι Τζινπίνγκ σε δυσμενή θέση ενόψει της αναμενόμενης συνάντησης κορυφής με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος για δεύτερη φορά σε διάστημα δύο μηνών πραγματοποιεί στρατιωτική επιχείρηση κατά στενών εταίρων του Πεκίνου.

Ο Τραμπ αναμένεται να πραγματοποιήσει επίσκεψη στην Κίνα στα τέλη Μαρτίου, μετά την απαγωγή και την απομάκρυνση του προέδρου Νικολάς Μαδούρο από τη Βενεζουέλα σε μια καταδρομική επιδρομή στο Καράκας τον Ιανουάριο και την κοινή επίθεση με το Ισραήλ στο Ιράν που στοίχισε τη ζωή του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Πρόκειται για διπλό πλήγμα για το Πεκίνο, καθώς εξουδετερώθηκαν οι δύο ηγέτες χωρών που αποτελούν σημαντικούς προμηθευτές πετρελαίου για την Κίνα.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση Τραμπ, η συνάντηση, οι ημερομηνίες της οποίας δεν έχουν ανακοινωθεί ακόμα, θα επικεντρωθεί στο διμερές εμπόριο. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Reuters, είναι πλήρως ασαφές το πώς θα εξελιχθεί αυτή η συνάντηση, αν τελικά πραγματοποιηθεί.

Με φόντο αυτή τη συνάντηση, μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ φαινόταν σε μειονεκτική θέση μετά την απόφαση-κόλαφο του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ που ακύρωνε πολλούς από τους δασμούς του. Τώρα όμως, σύμφωνα με το Reuters, είναι ο Σι που φαίνεται να βρίσκεται σε δυσχερή θέση, επιχειρώντας να επιδείξει πυγμή απέναντι στη μεγαλύτερη στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ από τον πόλεμο του Ιράκ.

Ενώ το Πεκίνο καταδίκασε τις επιχειρήσεις υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ως «απαράδεκτες» και κάλεσε σε αυτοσυγκράτηση, «η συγκρατημένη αντίδρασή του δείχνει τόσο την περιορισμένη ικανότητά του να επηρεάσει τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ όσο και τη συναλλακτική φύση των διπλωματικών του συνεργασιών», αναφέρει το Reuters.

Η Κίνα «αποδεικνύεται ανήμπορος φίλος για τους αυταρχικούς συμμάχους της», σχολιάζει ο Νίκολας Μπερνς, πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στο Πεκίνο υπό τον πρόεδρο Τζο Μπάιντεν.

Ο Σι βρίσκεται τώρα ενώπιον ενός αμήχανου διλήμματος, είτε να χαιρετίσει τις ενέργειες Τραμπ στη διεθνή σκηνή (ποντάροντας στη ζημιά που θα υποστεί η Ουάσιγκτον στην περίπτωση που η σύγκρουση πολυκαιρίσει) είτε να αποσυρθεί από την επερχόμενη συνάντηση στα τέλη Μαρτίου, ανακτώντας το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας.

Η Κίνα ιδιαίτερα ευάλωτη

Για την Κίνα, ο κίνδυνος από την αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση δεν είναι μόνον πρακτικός, αλλά και ιδιαίτερου συμβολισμού.

Η Κίνα, ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου στον κόσμο, εισήγαγε πέρυσι το 13,4% του συνολικού πετρελαίου της διά θαλάσσης. Αυτό την καθιστά εξαιρετικά εκτεθειμένη σε οποιαδήποτε διακοπή της εφοδιαστικής ροής, ιδίως μετά τον αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, της πιο κομβικής διαδρομής πετρελαίου στον κόσμο.

Αν και η Κίνα μπορεί να βρει εναλλακτικές διαδρομές εισαγωγής πετρελαίου, σύμφωνα με αναλυτές η βραχυπρόθεσμη απώλεια του ιρανικού πετρελαίου θα ασκήσει σημαντική πίεση στις τιμές, κάτι που θα περιορίσει τα περιθώρια κέρδους για τη βιομηχανική της βάση, στην οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό η κινεζική οικονομία.

Η επίθεση των ΗΠΑ κατά του Ιράν λειτουργεί επίσης ως υπενθύμιση στο Πεκίνο –και στους εταίρους του– της ικανότητας του αμερικανικού στρατού να επιτίθεται όχι μόνο στην «αυλή του», αλλά όπου στον πλανήτη θελήσει.

«Οι επιθέσεις κατά του Ιράν και η πιθανή αλλαγή καθεστώτος θα επηρεάσουν σοβαρά τα συμφέροντα της Κίνας», δήλωσε ο Ζάο Μινγκχάο, ειδικός διεθνών σχέσεων στο Πανεπιστήμιο Fudan της Σαγκάης.

«Η Κίνα αξιολογεί τις βαθύτερες προθέσεις πίσω από τις ενέργειες των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και στο Ιράν, καθώς οι ΗΠΑ ενδέχεται να αυξήσουν την πίεση προς την Κίνα μέσω του ελέγχου της διεθνούς αγοράς ενέργειας», δήλωσε ο Ζάο.

Το στοίχημα των ΗΠΑ

Προς το παρόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες ποντάρουν στην προοπτική πως η επίθεσή τους στο Ιράν δεν θα πυροδοτήσει στρατιωτική απάντηση από την Κίνα.

Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι δεν υπάρχει προοπτική παροχής υλικοτεχνικής υποστήριξης από την Κίνα στο Ιράν κατά τη διάρκεια των αμερικανικών επιχειρήσεων. Επιπλέον, εκτιμάται πως η ενδεχόμενη συνέχιση της εστίασης των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή δεν θα ενθαρρύνει τις βραχυπρόθεσμες επιδιώξεις του Πεκίνου στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού.

Η κύρια ανησυχία των ΗΠΑ είναι ότι, λόγω του πολέμου στο Ιράν, θα υπάρξει δυσχέρεια στην ταχεία αναπλήρωση των οπλικών αποθεμάτων, που περιορίζει τη «μεσοπρόθεσμη αποτροπή» της απειλής κινεζικής στρατιωτικής δράσης κατά της Ταϊβάν, δήλωσε ο ίδιος αξιωματούχος.

«Με μειωμένη την ικανότητά της να αντισταθμίσει την παγκόσμια εμβέλεια του αμερικανικού στρατού, η Κίνα είναι πιθανό να παραμείνει αμέτοχη και να αφήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να αναλάβουν την ευθύνη για το χάος που θα προκληθεί στη Μέση Ανατολή, ενισχύοντας την άποψη του Πεκίνου ότι η Ουάσιγκτον είναι απερίσκεπτη και αποσταθεροποιητική», σύμφωνα με αναλυτές.

Οπως το θέτει ο Ζα Νταοσιόνγκ, ειδικός σε θέματα ενεργειακής ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο του Πεκίνου, οι Κινέζοι αξιωματούχοι δεν νιώθουν υποχρεωμένοι να συνδράμουν το Ιράν και θα αντιταχθούν στο «αμιγώς ρητορικό κατασκεύασμα» της Δύσης ότι η Κίνα είναι σύμμαχος του Ιράν. «Οι άμεσα εμπλεκόμενοι στη σύγκρουση όπως στρώσουν, θα κοιμηθούν», σχολίασε ο Ζα.