Σε μάχη της Κεντροαριστεράς με την Ακρα Δεξιά για την προεδρία στην Πορτογαλία σε επαναληπτικό γύρο στις 8 Φεβρουαρίου οδήγησε ο πρώτος γύρος των εκλογών χθες, Κυριακή, στην πρώτη φορά εδώ και τέσσερις δεκαετίες που απαιτείται και δεύτερη ψηφοφορία για την επιλογή του πρώτου πολίτη της ιβηρικής χώρας.

Σύμφωνα με τo 99% των αποτελεσμάτων, ο Αντόνιο Ζοζέ Σεγκούρο του Σοσιαλιστικού Κόμματος, 63 ετών, αναδείχθηκε πρώτος στον χθεσινό πρώτο γύρο, εξασφαλίζοντας το 31,11% των ψήφων έναντι 23,52% των ψήφων που έλαβε ο ακροδεξιός υποψήφιος Αντρέ Βεντούρα, 43 ετών.

«Καλώ όλους τους δημοκράτες, όλους τους προοδευτικούς κι όλους τους ανθρωπιστές (ψηφοφόρους) να ενωθούν μαζί μας ώστε, όλοι μαζί, να νικήσουμε τον εξτρεμισμό κι αυτούς που σπέρνουν το μίσος και τη διχόνοια στους Πορτογάλους», ανέφερε ο κ. Σεγκούρο στην ομιλία του μετά τη νίκη του στον πρώτο γύρο.

Ενώ οι προεδρικές εκλογές στην Πορτογαλία δεν είχε χρειαστεί να διεξαχθούν σε δύο γύρους μετά το 1986, το σενάριο που εκτυλίχθηκε πιστοποιεί τις ανατροπές που έχει φέρει τα τελευταία χρόνια η άνοδος της Ακρας Δεξιάς στη χώρα της Ιβηρικής χερσονήσου.

«Η Δεξιά είναι πιο κατακερματισμένη παρά ποτέ, όμως οι Πορτογάλοι μας ανέθεσαν την ηγεσία», έκρινε από την πλευρά του ο κ. Βεντούρα, καλώντας τους ψηφοφόρους να μη «φοβούνται την αλλαγή».

«Καμιά» οδηγία

Αντίθετα με όσα προέβλεπαν δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν πριν από τη χθεσινή ψηφοφορία, ο υποψήφιος της Ακρας Δεξιάς δεν κέρδισε τον πρώτο γύρο. Ομως συνέχισε την εκλογική άνοδο που ήδη έκανε την παράταξή του, το κόμμα Σέγκα («Αρκετά»), αξιωματική αντιπολίτευση στην κυβέρνηση της Δεξιάς.

Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο, που επανεξελέγη τον Μάιο του 2025 επικεφαλής νέας κυβέρνησης μειοψηφίας, θα βρεθεί σε κάθε περίπτωση αναγκασμένος να συγκατοικήσει με αρχηγό του κράτους ο οποίος δεν θα ανήκει στην παράταξή του, αντίθετα με τον απερχόμενο πρόεδρο, τον Μαρσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα.

«Ενώ ακόμη δεν έχει συμπληρωθεί ένας χρόνος από τη νίκη της Δεξιάς του Λουίς Μοντενέγκρο, όλα δείχνουν ότι ο επόμενος πρόεδρος θα είναι σοσιαλιστής», σχολίασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο η πολιτική επιστήμων Πάουλα Εσπίριτο Σάντο, επισημαίνοντας δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών που υπέδειξαν ότι ο κ. Σεγκούρο θα κέρδιζε την πιθανή μονομαχία με τον κ. Βεντούρα.

«Πρόκειται για ήττα της ίδιας της κυβέρνησης», πρόσθεσε η αναλύτρια του ανώτερου ινστιτούτου κοινωνικών και πολιτικών επιστημών του Πανεπιστημίου της Λισσαβώνας (ISCSP).

Αφού έγινε σαφές το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών, ο κ. Μοντενέγκρο αρνήθηκε να επιλέξει ανάμεσα στους Σεγκούρο και Βεντούρα. «Ο πολιτικός χώρος μας δεν θα αντιπροσωπευθεί στον δεύτερο γύρο (…) και δεν θα δώσουμε καμιά οδηγία ψήφου», είπε ο επικεφαλής της πορτογαλικής κυβέρνησης – ο οποίος πάντως έχει στηριχτεί στο Κοινοβούλιο περισσότερο από την Ακροδεξιά παρά από τους Σοσιαλιστές.

«Σήμα συναγερμού»

Επειτα από προεκλογική εκστρατεία με μεγάλο σασπένς και αριθμό υποψηφίων ρεκόρ –11– ο εκλεκτός της κυβερνητικής παράταξης, Λουίς Μάρκες Μέντες, δεν κατέλαβε παρά την πέμπτη θέση, με ποσοστό μόλις 11,30% των ψήφων.

Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας, που εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία, τυπικά δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες. Ομως μπορεί να διαδραματίσει ρόλο διαιτητή σε περιπτώσεις κρίσεων και διαθέτει τη δυνατότητα να διαλύει το Κοινοβούλιο και να προκηρύσσει εκλογές.

Στη δεύτερη θέση τερμάτισε στον α’ γύρο ο υποψήφιος της Ακροδεξιάς, Αντρέ Βεντούρα (φωτ.: Reuters).

Πάντα σύμφωνα με τα ακόμη προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο φιλελεύθερος ευρωβουλευτής Ζοάο Κοτρίμ Φιγκερέντο κατέλαβε την τρίτη θέση με 16% των ψήφων.

Ο Ενρίκε Γκουβάια ι Μέλο, ναύαρχος ε.α. που παρουσιάστηκε ως ανεξάρτητος, αφού ηγήθηκε με επιτυχία της εκστρατείας εμβολιασμού κατά της COVID-19, κατέλαβε την τέταρτη θέση, λαμβάνοντας κάτι παραπάνω από το 12% των ψήφων (12,32%).

Η αυξανόμενη δημοτικότητα του Αντρέ Βεντούρα θα όφειλε να αποτελέσει «σήμα συναγερμού» για την Πορτογαλία, καθώς «απελπισμένος κόσμος θέλει να δει αλλαγή», σημείωσε η Ιρίνα Φερεστρεοάρου, 33χρονη ψηφοφόρος με καταγωγή από τη Ρουμανία.

Προτού ψηφίσει την Κεντροαριστερά ο Αλεσάντρ Λαϊτάο, 50χρονος βιολόγος, είπε πως του προκαλεί «μεγάλη ανησυχία» η «εκτροπή προς την Ακροδεξιά», την οποία θεωρεί «πολύ αρνητική» εξέλιξη.