Το Ιράν πέρασε δεκαετίες κατασκευάζοντας υπόγεια καταφύγια για να προστατεύσει το τεράστιο οπλοστάσιό του στο ενδεχόμενο πολέμου. Λιγότερο από μια εβδομάδα μετά την ισραηλινοαμερικανική επίθεση και τη γενίκευση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή, η στρατηγική αυτή αρχίζει, σύμφωνα με ορισμένους αναλυτές, να φαίνεται λάθος.

Αμερικανικά και ισραηλινά πολεμικά αεροσκάφη αλλά και οπλισμένα drones πετούν πάνω από τις δεκάδες υπόγειες βάσεις, χτυπώντας τους εκτοξευτές πυραύλων όταν αυτοί αναδύονται. Εν τω μεταξύ, βαρέα βομβαρδιστικά έχουν ρίξει μεγάλες ποσότητες πυρομαχικών στις εγκαταστάσεις αυτές, πιθανώς θάβοντας τα ιρανικά όπλα κάτω από το έδαφος σε ορισμένες τοποθεσίες.

Δορυφορικές εικόνες που τραβήχτηκαν τις τελευταίες ημέρες δείχνουν καταστροφές σε πυραύλους και εκτοξευτές κοντά στις εισόδους αυτών των εγκαταστάσεων, τις οποίες Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει «υπόγειες πόλεις πυραύλων».

Η Τεχεράνη κατάφερε να εκτοξεύσει περισσότερους από 500 πυραύλους κατά του Ισραήλ, των αμερικανικών βάσεων και άλλων στόχων στην περιοχή του Περσικού Κόλπου από την έναρξη της σύγκρουσης το περασμένο Σάββατο, με πολλούς από αυτούς να έχουν αναχαιτιστεί, σύμφωνα με τις κυβερνήσεις της περιοχής. Συγκριτικά με τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης έχουν μειωθεί οι μεγάλες ομοβροντίες, ένα σημάδι ότι οι αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις υποβαθμίζουν την ικανότητα της Τεχεράνης να αντεπιτεθεί.

Δορυφορική εικόνα της βάσης Κερμανσάχ, η οποία διαθέτει πυραύλους, πριν από το ξέσπασμα του πολέμου.

Καταστροφές στη βάση Κερμανσάχ αποτυπώνονται από δορυφόρο στις 3 Μαρτίου.

«Κυνηγάμε τους τελευταίους εναπομείναντες εκτοξευτές βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν για να εξαλείψουμε τις δυνατότητες», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, ανώτατος Αμερικανός διοικητής στη Μέση Ανατολή. «Βλέπουμε ότι η ικανότητα του Ιράν να χτυπήσει εμάς και τους εταίρους μας μειώνεται».

Η Τεχεράνη φαίνεται να έχει μετακινήσει μερικούς από τους πυραύλους και τους εκτοξευτές από τα καταφύγια πριν από την έναρξη του πολέμου, διασκορπίζοντάς τους σε όλη τη χώρα. Το Κεντρικό Στρατηγείο των ΗΠΑ, ωστόσο, δήλωσε ότι οι εκτοξεύσεις πυραύλων του Ιράν έχουν μειωθεί κατά 86% σε τέσσερις ημέρες.

Αναλυτές είπαν ότι είναι πιθανό μεγάλο μέρος του αποθέματος χιλιάδων πυραύλων μεσαίου και μικρού βεληνεκούς που απομένει στην Τεχεράνη να βρίσκεται σε υπόγειες βάσεις, των οποίων οι τοποθεσίες είναι ως επί το πλείστον γνωστές στους στρατούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ.

Αυτό υπογραμμίζει ένα θεμελιώδες ελάττωμα στην ιδέα της «πόλης-πυραύλου»: «Αυτό που κάποτε ήταν κινητό και δύσκολο να εντοπιστεί, δεν είναι πλέον κινητό και είναι πιο εύκολο να χτυπηθεί», δήλωσε ο Σαμ Λερ, ερευνητικός συνεργάτης στο Κέντρο Μελετών για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Οπλων Τζέιμς Μάρτιν.

Η βάση της Ταμπρίζ, η οποία διαθέτει πυραύλους, πριν από το ξέσπασμα του πολέμου.

Η βάση της Ταμπρίζ ύστερα από πλήγματα.

Με τις ιρανικές αεράμυνες να έχουν σε μεγάλο βαθμό εξουδετερωθεί, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ διατηρούν αεροσκάφη επιτήρησης που κινούνται με χαμηλή ταχύτητα πετώντας πάνω από γνωστές βάσεις πυραύλων. Επιτίθενται μόνο όταν βλέπουν σημάδια δραστηριότητας, χρησιμοποιώντας επανδρωμένα μαχητικά αεροσκάφη ή οπλισμένα drones, σύμφωνα με αναλυτές.

Μια ομάδα βάσεων κοντά στη νότια πόλη Σιράζ φαίνεται να έχει χτυπηθεί αρκετές φορές. Δορυφορικές φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν από το Martin Center δείχνουν ότι κινητοί εκτοξευτές πυραύλων, οι οποίοι είχαν προφανώς βγει από μία από τις υπόγειες εγκαταστάσεις σε ένα κοντινό φαράγγι, καταστράφηκαν πριν προλάβουν να εκτοξεύσουν τους πυραύλους τους.

Μια άλλη δορυφορική εικόνα της Σιράζ από τις 2 Μαρτίου, τρεις ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, έδειχνε ένα κοκκινωπό σύννεφο καπνού κοντά σε έναν από τους κατεστραμμένους εκτοξευτές, υποδηλώνοντας ότι από έναν πύραυλο είχε διαρρεύσει νιτρικό οξύ. Αρκετοί άλλοι εκτοξευτές καταστράφηκαν, προκαλώντας πυρκαγιά που φαίνεται να εξαπλώθηκε σε όλο το φαράγγι.

Σε μια βάση κοντά στο Ισφαχάν, ένας δορυφόρος κατέγραψε την 1η Μαρτίου μια φωτογραφία ενός άθικτου εκτοξευτή πυραύλων, ο οποίος φαίνεται να κινείται στον δρόμο κοντά στην εγκατάσταση. Ενας κρατήρας στον δρόμο κοντά στην εγκατάσταση υποδηλώνει ότι ένα αμερικανικό ή ισραηλινό πολεμικό αεροσκάφος προσπάθησε να χτυπήσει το όχημα, αλλά αστόχησε.

Μια φωτογραφία του ίδιου χώρου την επόμενη μέρα αποκάλυψε ενδείξεις για μεταγενέστερο βαρύ βομβαρδισμό αρκετών εισόδων της υπόγειας εγκατάστασης. «Συντρίμμια από πυρομαχικά τύπου bunker buster είναι ορατά γύρω από τις δύο εισόδους του τούνελ», ανέφερε ο Λερ σε μια ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Δεν είναι σαφές εάν οι είσοδοι κατέρρευσαν».

Το Ιράν συνεχίζει πάντως να επιτίθεται χρησιμοποιώντας οπλισμένα drones και σποραδικές εκτοξεύσεις πυραύλων. Ενδέχεται επίσης να κρατάει μερικούς από τους πιο ισχυρούς και μακράς εμβέλειας πυραύλους του για χρήση ως έσχατη λύση, σε περίπτωση που το καθεστώς φαίνεται να κινδυνεύει άμεσα να πέσει.

«Κανείς δεν μπορεί να υπολογίσει το οπλοστάσιό τους, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το πόσο μπορούν να αντέξουν, κάτι που τους βοηθά», δήλωσε ο Ντέκερ Εβελεθ, αναλυτής ερευνών της CNA Corp., ενός think tank στην περιοχή της Ουάσιγκτον.