Όταν το 2021 οι Ιρανικές Δυνάμεις παρουσίαζαν το UAV, Shahed-136, η συζήτηση για την χρήση των drones «αυτοκτονίας» (ή ακριβέστερα των μη-επανδρωμένων αεροχημάτων OWA-Οne Way Attack) στα σύγχρονα πεδία μαχών ήταν μεν σε προχωρημένο στάδιο αλλά χωρίς απολυτότητες. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, το 2022, που ενέταξε τον πόλεμο των drones κάθε είδους (μεγάλων σε αποστολές ISR, FPV drones, loitering munition, ιδιοκατασκευών) αλλά και η πρώτη μεγάλη αναμέτρηση Ιράν-Ισραήλ, τον Απρίλιο του 2024, δημιούργησαν «όνομα» γύρω από το ιρανικό αερόχημα το οποίο αποδείχτηκε ενδιαφέρον αντίπαλος τόσο στις επιθέσεις κορεσμού της Τεχεράνης προς την ισραηλινή επικράτεια όσο και ως «εξαγώγιμο» προϊόν των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης προς την Ρωσία του Πούτιν για πλήγματα στα πλαίσια του πολέμου φθοράς της Μόσχας σε κρίσιμες υποδομές της Ουκρανίας.

Ένας τυπικός φορέας εκτόξευσης 6 Shahed-136. Η γρήγορη ανάπτυξη και η μαζική εκτόξευση τέτοιων αεροχημάτων μπορεί να προκαλέσει επιθέσεις κορεσμού που αποτελούν πρόκληση ακόμη και για τις πιο σύγχρονες αεράμυνες όπως αυτές του Ισραήλ.

Τι είναι

• Μήκος: περίπου 3–4 μέτρα
• Άνοιγμα φτερών: γύρω στα 2,5–3 μέτρα
• Βάρος: περίπου 200–250 κιλά
• Φορτίο: έως 40–50 κιλά εκρηκτικά
• Εμβέλεια: 1.500 έως 2.500 χλμ, ανάλογα με τον τύπο εκτόξευσης και τη διαμόρφωση
• Ταχύτητα: υποηχητική, περίπου 200–250 χλμ/ώρα
• Σύστημα καθοδήγησης: GPS και αυτοκατευθυνόμενη πλοήγηση

Ως προς την τελευταία διάσταση προφανώς και θα μπορούσαν να γραφτούν πάρα πολλά δεδομένου πως το Ιράν λόγω κυρώσεων δεν χρησιμοποιεί στανταροποιημένη πρακτική ως προς την βιομηχανοποίηση του εν λόγω οχήματος. Γι’ αυτό και πιθανόν Shahed από Shahed διαφέρουν. Το Shahed 136 πλοηγείται μέσω ενός εμπορικού συστήματος αδρανειακής καθοδήγησης, διορθωμένου από πολιτικό GPS και το ρωσικό, ισοδύναμο του, GLONASS. Τον Δεκέμβριο του 2023 βρέθηκαν υπολείμματα από τα εν λόγω drones με κάρτες SIM και μόντεμ 4G του τύπου που χρησιμοποιούνται στα κινητά τηλέφωνα. Ενώ χρήση τέτοιων drones στην θαλάσσια περιοχή του Κόλπου του Ομάν έχουν καταδείξει και δυνατότητες ελεγχόμενης υπέρπτησης πέραν της γραμμής του ορίζοντα. Η OSINT κοινότητα πάντως έχει καταδείξει διαμέσου καταγραφής αρκετά στοιχεία για το Shahed:

• O κινητήρας είναι θορυβώδης και ακούγεται όταν προσεγγίζει τον στόχο ή πετάει σε σμήνος
• Έχει μεγάλη αυτονομία (η απόσταση Ιράν-Κύπρου είναι περίπου 1600χλμ σε ευθείο ορίζοντα)
• Μπορεί να πετάξει χαμηλά με πτητικά χαρακτηριστικά πυραύλου επιφανείας δυσκολεύοντας έτσι τον εντοπισμό του από συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης

Κοντινή όψη Shahed. H διεθνής ΟSINT κοινότητα έχει ανά καιρούς αναγνωρίσει σε αεροχήματα που κατέπεσαν την ύπαρξη απαρτίων πέραν του Ιράν (Κίνα, εμπορικές εταιρείες στην Δύση, Ρωσία). Η εν λόγω διάσταση επαναφέρει πέραν των drones την σημαντική προέκταση των διεθνών κυρώσεων και το πως το Ιράν και η Ρωσία κατορθώνουν να τις παρακάμπτουν μέσω τρίτων μερών.

Τι έγινε στο Ακρωτήρι

Η ανάλυση του συμβάντος στο Ακρωτήρι δείχνει πως το drone ήρθε από ανατολική κατεύθυνση και σίγουρα εντοπίστηκε δεδομένων και των υψηλών δυνατοτήτων που διαθέτει, διαχρονικά, η RAF εντός των Βάσεων. Η OSINT κοινότητα επισήμανε επίσης την απογείωση μαχητικών (Typhoon), πτυχή που επιβεβαιώνει τον εντοπισμό του.

Φυσικά το ερώτημα του ενός εκατομμυρίου γιατί το drone προσέκρουσε και δεν καταρρίφθηκε πριν απαντηθεί απαντάει και σε ένα άλλο ερώτημα. Αν οι Βρετανικές Βάσεις στοχεύθηκαν per se από το Ιράν ή άλλο δρώντα του Άξονα της Αντίστασης στην περιοχή (πχ Χεζμπολάχ του Λιβάνου ή φιλοσιιτικές militias στο Ιράκ) ή αν το Shahed που κατέληξε στην γεωγραφική επικράτεια της Κύπρου αποτέλεσε αποτέλεσμα μη-ελεγχόμενης πτήσης που μετέτρεψε το αερόχημα λόγω jamming ή spoofing σε… αδέσποτο η προσπάθεια για εκτροπή του ή κατάρριψη του κατέληξε στον διάδρομο της βάσης Ακρωτηρίου. Εκτίμηση της «Κ» είναι πως κανένα εκ των δύο σεναρίων δεν μπορεί να αποκλειστεί.